Dla prostego przedstawienia sytuacji powstania i funkcjonowania Lotniska \u0141awica i Hali Sterowcowej na Winiarach, trzeba cofn\u0105\u0107 si\u0119 do pierwszej po\u0142owy XIX wieku. W 1815 roku, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 obrady mi\u0119dzynarodowego kongresu w Wiedniu. Po rewolucji francuskiej i wojnach napoleo\u0144skich, mi\u0119dzynarodowa konferencja przedstawicieli 16 pa\u0144stw europejskich dokonania zmian terytorialnych i ustrojowych w Europie. Kongres wiede\u0144ski, cz\u0119sto okre\u015blany kongresem ta\u0144cz\u0105cym, zapewni\u0142 Europie spok\u00f3j na 99 lat, ale nie satysfakcjonowa\u0142 narod\u00f3w podbitych, takich jak Polska. Ma\u0142o tego, urealnia\u0142 ponowny wybuch konflikt\u00f3w mi\u0119dzy teoretycznymi sojusznikami.<\/p>\n Ju\u017c w grudniu 1815 roku, Kr\u00f3lewskie Prusy rozpocz\u0119\u0142y potajemne zbrojenie si\u0119. Niemal wszystkie wi\u0119ksze miasta by\u0142ej Rzeczpospolitej w Prusach sta\u0142y si\u0119 miastami garnizonowymi, z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 stacjonuj\u0105cych w nich \u017co\u0142nierzy. Przy okazji Prusy sta\u0142y si\u0119 krajem policyjnym, gdzie wszystkie dziedziny \u017cycia kontrolowa\u0142 kanclerz (teoretycznie w imieniu kr\u00f3la).<\/p>\n Taki los militarny spotka\u0142 tak\u017ce Pozna\u0144, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 twierdz\u0105. Plany budowy fortyfikacji opracowano stosunkowo szybko, ale z braku funduszy, budow\u0119 fortyfikacji rozpocz\u0119to dopiero w 1828 roku. Generalny plan zak\u0142ada\u0142 budow\u0119 twierdzy poligonalnej rozci\u0105gni\u0119tej wzd\u0142u\u017c \u015bcis\u0142ego centrum miasta. Nawet rzek\u0119 Warta wpisano w system obronny. Twierdza poligonalna to rodzaj pasa obronnego u\u0142o\u017cona w lini\u0119 \u0142aman\u0105. Pier\u015bcie\u0144 twierdz w oko\u0142o miasta Pozna\u0144 powsta\u0142 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n W sierpniu 1828 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 fortu na Wzg\u00f3rzu Winiarskim, czyli p\u00f3\u017aniejszej Cytadeli. Wybuch Powstania Listopadowego sprawi\u0142, \u017ce niewyko\u0144czon\u0105 twierdz\u0119 prowizorycznie przystosowano do obrony. Nieuko\u0144czon\u0105 twierdz\u0119 poligonaln\u0105 obsadzi\u0142y pierwsze jednostki piechoty w 1834 roku. W 1839 roku, zako\u0144czono budow\u0119 Cytadeli.<\/p>\n W 1840 roku, rozpocz\u0119to drugi etap budowy twierdzy poligonalnej. Zrealizowano niemal wszystkie planowane umocnienia twierdzy poligonalnej: Fort Roon, Fort Prittwitz-Gaffron, Bastion Colomb, Kaponier\u0119 Kolejow\u0105 i trzy \u015bluzy na Warcie.<\/p>\n W 1864 roku, oficjalnie zako\u0144czono budow\u0119 twierdzy. W\u00f3wczas to, wszystkie obiekty fortyfikacyjne Twierdzy Pozna\u0144 otrzyma\u0142y nowe nazwy pochodz\u0105ce od nazwisk wybitnych pruskich dow\u00f3dc\u00f3w.<\/p>\n P\u00f3\u017aniejsze zmiany w twierdzy poligonalnej wynika\u0142y przede wszystkim z wprowadzania nowych typ\u00f3w uzbrojenia i amunicji oraz rozwoju kolei. Na uzbrojeniu pojawi\u0142y si\u0119 nowe dzia\u0142a (150 mm i 210 mm), dla kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142o wykona\u0107 nowe podstawy. Rozbudowano sk\u0142ady amunicji. Doprowadzono linie kolejowe. Tak\u017ce pojawienie si\u0119 tramwaj\u00f3w konnych, wymusi\u0142o zmiany w uk\u0142adzie twierdzy poligonalnej. W murach poszerzono bramy i wykonano nowe przejazdy. Mosty drewniane zast\u0105piono \u017celaznymi, nitowanymi. Rozw\u00f3j miasta powodowa\u0142, \u017ce na przyk\u0142ad nowy dworzec kolejowy zbudowano poza twierdz\u0105 poligonaln\u0105.<\/p>\n Kolejne do\u015bwiadczenia wojenne na \u015bwiecie wykaza\u0142y, \u017ce twierdza typu poligonalnej jest prze\u017cytkiem. Nowe dzia\u0142a z gwintowanymi lufami, bez problemy rozbija\u0142y mury. Dodatkowo, linie kolejowe, kt\u00f3re przecina\u0142y miasta w poprzek, znacznie os\u0142abia\u0142y system obronny.<\/p>\n Ostatecznie wypracowano og\u00f3lny model miasta-twierdzy, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 dodanie do istniej\u0105cych fortyfikacji pier\u015bcienia fort\u00f3w artyleryjskich rozstawionych co 3\u20136\u00a0km i odleg\u0142ych o 6-12 \u00a0km od dotychczasowych twierdz poligonalnych. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce nawet dla prusak\u00f3w by\u0142 to ogromny koszt. Dlatego w ca\u0142ej Germanii, twierdze podzielono na trzy kategorie. Pierwsze twierdze miano modernizowa\u0107. Drugie zmodernizowa\u0107 tak, aby nie zosta\u0142y zdobyte z zaskoczenia, a o trzeciej grupie miano zdecydowa\u0107 p\u00f3\u017aniej, pozostawiaj\u0105c je w aktualnej formie. Twierdza Pozna\u0144 znalaz\u0142a si\u0119 w pierwszej kategorii.<\/p>\n Do budowy twierdzy fortowej, czyli zewn\u0119trznego pasa umocnie\u0144 przyst\u0105piono w 1876 roku. Forty g\u0142\u00f3wne rozmieszczono w pier\u015bcieniu o \u015brednicy 9,5\u00a0km w regularnych odst\u0119pach 6\u20138\u00a0km tworz\u0105ce lini\u0119 obrony o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 30\u00a0km, odleg\u0142ej od twierdzy poligonalnej o 2,0-4,5\u00a0km. Ostatni z fort\u00f3w oddano do u\u017cytku w 1886 roku.<\/p>\n Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wprowadzone nowe materia\u0142y wybuchowe, u\u017cywane w pociskach, s\u0105 w stanie szybko sobie poradzi\u0107 z nowymi fortami. Te nowe materia\u0142y pojawi\u0142y si\u0119 na przestrzeni okresu 1883-1888. W Prusach wywo\u0142a\u0142o to kryzys istniej\u0105cej doktryny obronnej i konflikty na szczytach kadry dow\u00f3dczej. Analiza zaistnia\u0142ej sytuacji doprowadzi\u0142a do wniosku, \u017ce nale\u017cy artyleri\u0119 znacznie rozproszy\u0107, a poszczeg\u00f3lne baterie usamodzielni\u0107, w\u0142\u0105czaj\u0105c w ich organizacj\u0119 magazyny amunicji. Forty i samodzielne baterie wyposa\u017cono w znacznie wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 karabin\u00f3w maszynowych.<\/p>\n Twierdza Pozna\u0144 nadal by\u0142a wa\u017cna, dlatego poddano j\u0105 kolejnej modyfikacji, buduj\u0105c niewielkie forty po\u015brednie. Ich budow\u0119 uko\u0144czono w 1896 roku. Ostatecznie zbudowano 18 fort\u00f3w. Dodatkowo zbudowano liczne schrony dla piechoty i magazyny uzbrojenia. R\u00f3wnie\u017c, dla piechoty i artylerii, oddano do u\u017cytku 4 nowe place \u0107wicze\u0144 i 2 strzelnice. Zwi\u0119kszona obsada fort\u00f3w spowodowa\u0142a, \u017ce zbudowano nowe kompleksy koszarowe przy ul. Bukowskiej i Grunwaldzkiej.<\/p>\n Po powstaniu pier\u015bcienia fort\u00f3w, twierdza poligonalna, sta\u0142a si\u0119 z militarnego punktu widzenia zb\u0119dna. Natomiast jej utrzymywanie hamowa\u0142o rozw\u00f3j Poznania. Ju\u017c w 1891 roku, \u00f3wczesny burmistrz Poznania zaproponowa\u0142 likwidacj\u0119 element\u00f3w twierdzy poligonalnej, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a \u0142\u0105cznie 144 hektary. Wojsko za\u017c\u0105da\u0142o du\u017cego odszkodowania (18 milion\u00f3w marek) za zlikwidowanie obiekt\u00f3w. Miasto nie by\u0142o na to sta\u0107. Ostatecznie w\u0142adze centralne w Berlinie wyp\u0142aci\u0142y wojsku odszkodowanie (12 milion\u00f3w marek). Rozbi\u00f3rk\u0119 twierdzy poligonalnej zako\u0144czono w 1912 roku, pozostawiaj\u0105c nieliczne elementy, jak na przyk\u0142ad Cytadel\u0119.<\/p>\n Ju\u017c w 1900 roku, przygotowano kolejny plan modernizacji Twierdzy Pozna\u0144. W jego ramach zbudowano kolejne bunkry, schrony, magazyny amunicji i stanowiska obserwacyjne. Prace zako\u0144czono w 1907 roku.<\/p>\n Nast\u0119pne zmiany zapocz\u0105tkowano w 1910 roku, przyst\u0119puj\u0105c do opracowania kolejnego, zewn\u0119trznego pier\u015bcienia umocnie\u0144, mi\u0119dzy innymi w miejscowo\u015bciach: Puszczykowo, Szreniawa, Plewi\u0144ska, \u0141awica, Suchy Las, Radojewo i inne. Z uwagi na brak fundusz\u00f3w ograniczono si\u0119 do budowy schron\u00f3w, umocnie\u0144 ziemnych i zasiek.<\/p>\n Jak wi\u0119c mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, prusacy nigdy nie szcz\u0119dzili uwagi i fundusz\u00f3w na zbrojenia, stale analizuj\u0105c scenariusze przysz\u0142ych konflikt\u00f3w zbrojnych.<\/p>\n Zewn\u0119trzny pier\u015bcie\u0144 umocnie\u0144 Poznania nie rozwin\u0105\u0142 si\u0119 zgodnie z planami wojskowych. Wyj\u0105tkiem sta\u0142y si\u0119 koszary w \u0141awicy. Sta\u0142o si\u0119 tak, dlatego, \u017ce w wojsku pojawi\u0142y si\u0119 nowe rodzaje broni: sterowiec i samolot. Pierwsze sukcesy w dziedzinie awiacji nie przesz\u0142y w Prusach bez echa. Zw\u0142aszcza przelot Louis Bl\u00e9riot nad kana\u0142em La Manche, w maszynie ci\u0119\u017cszej od powietrza, wywo\u0142a\u0142 podniecenie. By\u0142o to w dniu 25 lipca 1909 roku. W wielu krajach obywatele zacz\u0119li fundowa\u0107 samoloty i lotniska. Nie inaczej by\u0142o w Poznaniu.<\/p>\n Inicjatorem budowy lotniska ko\u0142o Poznania by\u0142 lokalny dziennik Posener Tageblatt. Ze sk\u0142adek spo\u0142ecze\u0144stwa Poznania zamierzano zbudowa\u0107 lotnisko i ufundowa\u0107 samolot, dla kt\u00f3rego przewidziano nazw\u0119 Pozna\u0144. Jak udowodniono powy\u017cej, \u017cadna tego typu inicjatywa nie mog\u0142aby zosta\u0107 zrealizowana bez zgody wojska. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 funduszy pochodzi\u0142a z bud\u017cetu armii. Wojsko postanowi\u0142o oddzia\u0142em awiatycznym wzmocni\u0107 stacjonuj\u0105cy w mie\u015bcie V Korpus Armii. Ca\u0142e lotnisko w \u0141awicy wykonano wed\u0142ug plan\u00f3w wojskowych. Prusacy lotnisko nazywali Die Fliegerstation Posen-Lawitz, a stacjonowa\u0142 na nim Flieger Ersatz Abteilung Nr 4 (Zapasowy Oddzia\u0142 Lotniczy nr 4).<\/p>\n W kompleksie zbudowano du\u017cy murowany budynek koszarowy ze sztabem (1911-1913 rok). Drugim murowanym budynkiem by\u0142 magazyn z wkomponowan\u0105 w jego mury wie\u017c\u0105 wodn\u0105 (1912-1913 rok). Jednocze\u015bnie wie\u017ca ta by\u0142a stanowiskiem obserwacyjnym. Od wschodniej strony zbudowano kilkana\u015bcie drewnianych barak\u00f3w, o r\u00f3\u017cnym przeznaczeniu. Od strony p\u00f3\u0142nocno-zachodniej do lotniska doprowadzono bocznic\u0119 kolejow\u0105, zako\u0144czon\u0105 kilkoma rampami kolejowymi. Pole wzlot\u00f3w otrzyma\u0142o kszta\u0142t prostok\u0105tny z niewielkim, naturalnym spadkiem w kierunku po\u0142udniowym. Mia\u0142o ono wymiary oko\u0142o 1\u00a0300 m x 700 m. Wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnego kra\u0144ca pola wzlot\u00f3w zbudowano dwa metalowe hangary istniej\u0105ce do dnia dzisiejszego. Ka\u017cdy z tych hangar\u00f3w by\u0142 przewidziany na 10-12 samolot\u00f3w. Na wsch\u00f3d od pola wzlot\u00f3w umieszczono stacj\u0119 lotnicz\u0105, czyli warsztaty, stolarnie, suszarnie drewna i magazyny. To w tych obiektach funkcjonowa\u0142a p\u00f3\u017aniej Wielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u201eSamolot\u201d. Ca\u0142e lotnisko zajmowa\u0142o powierzchni\u0119 300 hektar\u00f3w.<\/p>\n Oficjalne otwarcie Lotniska \u0141awica nast\u0105pi\u0142o w dniu 26 sierpnia 1913 roku, a aktu dokona\u0142 cesarz Wilhelm II. Atrakcj\u0105 by\u0142 samolot o nazwie Pozna\u0144. Odby\u0142a si\u0119 tak\u017ce defilada wojskowa. W uroczysto\u015bci udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w Poznania.<\/p>\n W tym czasie w Wielkopolsce by\u0142o oko\u0142o 15\u00a0000 pruskich \u017co\u0142nierzy. W trakcie wielkiej wojny \u015bwiatowej wyruszyli oni na r\u00f3\u017cne fronty, ale i tak w 1918 roku w Poznaniu i okolicach by\u0142o 2\u00a0000 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n W sierpniu 1914 roku, wybuch\u0142a wielka wojna \u015bwiatowa. Na \u0141awicy urz\u0105dzono szko\u0142\u0119 pilot\u00f3w i mechanik\u00f3w. Du\u017cy odsetek uczni\u00f3w stanowili Polacy, kt\u00f3rzy po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci stali si\u0119 trzonem Wielkopolskiego Lotnictwa. Poniewa\u017c podczas wojny, Lotnisko \u0141awica znajdowa\u0142 si\u0119 daleko od wszystkich front\u00f3w wojennych, zorganizowano tu jedn\u0105 ze sk\u0142adnic lotniczych. Dokonywano tu remont\u00f3w samolot\u00f3w.<\/p>\n Zako\u0144czenie wielkiej wojny \u015bwiatowej przynios\u0142o Rzeczypospolitej odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci po 123 latach. Jednak wszystkie granice odrodzonej Rzeczypospolitej by\u0142y ustalone w boju. Nikt nic nam nie da\u0142. Germa\u0144cy nie mieli zamiaru zwraca\u0107 Wielkopolski Polsce. Dosz\u0142o do zbrojnych wyst\u0105pie\u0144 Polskich\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w\u00a0Wielkopolski.\u00a0Polacy domagali si\u0119 powrotu ziem\u00a0zaboru pruskiego\u00a0do\u00a0Polski, kt\u00f3ra w tym czasie umacnia\u0142a sw\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Wyst\u0105pienia te przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w regularne Powstanie Wielkopolskie, kt\u00f3rego pocz\u0105tek datujemy na 27 grudnia 1918 roku. Sta\u0142o si\u0119 to na kanwie wizyty Ignacego Jana Paderewskiego, kt\u00f3ry w drodze do Warszawy przyby\u0142 w dniu 26 grudnia 1918 roku do Poznania, entuzjastycznie witany przez Polak\u00f3w. W dniu 27 grudnia 1918 roku, Ignacy Paderewski wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie do t\u0142um\u00f3w zebranych przed\u00a0hotelem Bazar. Tego samego dnia parad\u0119 wojskow\u0105 na\u00a0\u015awi\u0119tym Marcinie\u00a0urz\u0105dzili Prusacy. Zrywali Polskie i koalicyjne flagi. Zaatakowali Polskie instytucje. Dosz\u0142o do zamieszek w wyniku, kt\u00f3rych wywi\u0105za\u0142a si\u0119 walka, podj\u0119ta nast\u0119pnie przez oddzia\u0142y kierowane przez\u00a0Polsk\u0105 Organizacj\u0119 Wojskow\u0105 Zaboru Pruskiego.<\/p>\n W ci\u0105gu kilku dni, ca\u0142y Pozna\u0144 zosta\u0142 opanowany przez powsta\u0144c\u00f3w. W pruskich r\u0119kach pozostawa\u0142o nadal Lotnisko \u0141awica. Decyzja powsta\u0144c\u00f3w, o ataku na Lotnisko \u0141awica, zapad\u0142a w dniu 4 stycznia 1919 roku.<\/p>\n W nocy z 5-6 stycznia 1919 roku, powsta\u0144cy kilkoma oddzia\u0142ami otoczyli lotnisko. Przegrupowanie oddzia\u0142\u00f3w Polskich by\u0142y przykryte przez panuj\u0105ce ciemno\u015bci. Chocia\u017c by\u0142a zima, na ziemi nie by\u0142o \u015bniegu. Mimo zamontowanego reflektora na wie\u017cy wodnej, obro\u0144cy nie wypatrzyli napastnik\u00f3w. Przeci\u0119to kabel telefoniczny \u0142\u0105cz\u0105cy lotnisko z Poznaniem. Inne relacje wspominaj\u0105 tak\u017ce o odci\u0119ciu pr\u0105du elektrycznego. Do dyspozycji powsta\u0144c\u00f3w by\u0142y dwa dzia\u0142a, kalibru 80 mm. Umieszczono je na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d od lotniska, na tak zwanym Wzniesieniu Berli\u0144skim. Atak mia\u0142y wykona\u0107 trzy kompanie I. Batalionu S\u0142u\u017cby Stra\u017cy i Bezpiecze\u0144stwa, pluton strzelc\u00f3w konnych, kilka oddzia\u0142\u00f3w Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego, oddzia\u0142 sanitarny. W sumie blisko 400 \u017co\u0142nierzy. Obro\u0144c\u00f3w by\u0142o oko\u0142o 300.<\/p>\n Do prusak\u00f3w wys\u0142ano emisariuszy, kt\u00f3rzy dostarczyli list wzywaj\u0105cy do kapitulacji. Polacy dali czas 10 minut na poddanie si\u0119. Jeden z \u017co\u0142nierzy germa\u0144skich nie wytrzyma\u0142 i odda\u0142 strza\u0142. Dosz\u0142o do wymiany ognia i g\u0142\u00f3wne si\u0142y Polskie przypu\u015bci\u0142y szturm na koszary. Dzia\u0142a odda\u0142y dwa celne strza\u0142y, z kt\u00f3rych jeden trafi\u0142 w wie\u017c\u0119 wodn\u0105, a drugi w portal nad wej\u015bciem do koszar. W sumie oddano cztery strza\u0142y armatnie. Obro\u0144cy zrezygnowali z beznadziejnej walki. Po oko\u0142o 20 minutach komendant lotniska Fischer podda\u0142 jednostk\u0119. W ci\u0105gu godziny by\u0142o ju\u017c po wszystkim. Zgin\u0105\u0142 jeden powstaniec, a kilku by\u0142o rannych. Po stronie germa\u0144skiej by\u0142o dw\u00f3ch zabitych i kilkunastu rannych.<\/p>\n Tak\u017ce w dniu, 6 stycznia 1919 roku, bez starcia zbrojnego, zaj\u0119to hal\u0119 sterowcow\u0105 na Winiarach. W hali by\u0142o zgromadzonych wiele samolot\u00f3w i silnik\u00f3w lotniczych. W\u015br\u00f3d samolot\u00f3w by\u0142y takie konstrukcje jak: Albatros B.II, DFW C.V, LVG C.V., AEG C.IV, Halberstad Cl, Hannover CL.II, Fokker D, Fokker E. Czarne krzy\u017ce na kad\u0142ubach samolot\u00f3w zamalowano bia\u0142o-czerwon\u0105 szachownic\u0105, zgodnie z rozporz\u0105dzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 38 z 1 grudnia 1918 roku, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 znakiem rozpoznawczym Polskich Si\u0142 Powietrznych.<\/p>\n Na Lotnisku \u0141awica utworzono Baz\u0119 Lotnicz\u0105 pod dow\u00f3dztwem sier\u017c. pilota Wiktora Pniewskiego. W sk\u0142ad Bazy wesz\u0142y cztery kompanie. 1. Kompania lotnicza z pilotami i mechanikami, 2. Kompania warsztatowa z majstrami i mechanikami, 3. Kompania wartownicza, 4. Kompania rekrucka dla ochotnik\u00f3w.<\/p>\n W dniu 7 stycznia 1919 roku, prusacy pr\u00f3bowali dokona\u0107 odbicia lotniska. Dwukrotnie dokonali jego bombardowania. Polacy, pod dow\u00f3dztwem Wiktora Pniewskiego, na zdobytych samolotach, w dniu 9 stycznia 1919 roku,\u00a0zbombardowali lotnisko we\u00a0Frankfurcie nad Odr\u0105, co by\u0142o odpowiedzi\u0105 na naloty na \u0141awic\u0119.<\/p>\n Powsta\u0144cy w kr\u00f3tkim czasie opanowali ca\u0142\u0105 Wielkopolsk\u0119, z wyj\u0105tkiem p\u00f3\u0142nocnych i po\u0142udniowo-wschodnich jej obrze\u017cy. Powstanie Wielkopolskie zako\u0144czy\u0142o si\u0119\u00a0w dniu 16 lutego 1919 roku, rozejmem zawartym w\u00a0Trewirze, kt\u00f3ry rozszerza\u0142 na front powsta\u0144czy zasady rozejmu ko\u0144cz\u0105cego wielk\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, z\u00a0dnia 11 listopada 1918 roku. By\u0142o to jedno z trzech, obok\u00a0powstania wielkopolskiego 1806 roku\u00a0i\u00a0powstania sejne\u0144skiego\u00a0w\u00a01919 roku, zwyci\u0119skich powsta\u0144 w dziejach Polski.<\/p>\n W wyniku bitwy o Lotnisko w r\u0119ce\u00a0Polak\u00f3w\u00a0trafi\u0142 sprz\u0119t warto\u015bci 200 milion\u00f3w\u00a0marek szwabskich, b\u0119d\u0105cy najwi\u0119kszym \u0142upem wojennym w dziejach Polskiego or\u0119\u017ca. By\u0142o kilkuset (ponad 250) rozmontowanych i zakonserwowanych\u00a0samolot\u00f3w\u00a0bojowych oraz\u00a0balon\u00f3w\u00a0obserwacyjnych. Polacy tego maj\u0105tku nie zmarnowali. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 samolot\u00f3w za\u0142adowano na platformy kolejowe i wys\u0142ano do warsztat\u00f3w lotniczych na Polu Mokotowskim w Warszawie.<\/p>\n Ze zdobytego sprz\u0119tu sformowano kilka eskadr lotniczych, daj\u0105cych pocz\u0105tek\u00a0Polskiemu Lotnictwu. Na samolotach tych walczono p\u00f3\u017aniej na Kresach\u00a0oraz odpierano\u00a0wojska bolszewickie w 1920 roku.<\/p>\n Bitw\u0119 o \u0141awic\u0119 upami\u0119tnia pomnik zlokalizowany mi\u0119dzy ul. Bukowsk\u0105, a dawnym dworcem lotniczym. W obecnych czasach, co roku, w rocznic\u0119 bitwy o Lotnisko przy pomniku zbieraj\u0105 si\u0119 patrioci zwi\u0105zani z lotnictwem i walkami o niepodleg\u0142\u0105 Rzeczpospolit\u0105. Sk\u0142adaj\u0105 kwiaty i wspominaj\u0105 histori\u0119.<\/p>\n Ci\u0105g dalszy historii lotniska \u0141awica jest w kolejnym rozdziale.<\/p>\n Port Lotniczy Pozna\u0144-\u0141awica im. Henryka Wieniawskiego\u00a0(kod IATA:\u00a0POZ,\u00a0kod ICAO:\u00a0EPPO) \u2013 mi\u0119dzynarodowy\u00a0port lotniczy, po\u0142o\u017cony 7\u00a0km\u00a0na zach\u00f3d od centrum\u00a0Poznania.<\/p>\n Pod wzgl\u0119dem liczby odprawianych pasa\u017cer\u00f3w, jak te\u017c pod wzgl\u0119dem liczby operacji lotniczych jest to obecnie\u00a06. Polski port lotniczy\u00a0za warszawskim\u00a0Ok\u0119ciem, krakowskimi\u00a0Balicami, wroc\u0142awskimi\u00a0Strachowicami, gda\u0144skim\u00a0R\u0119biechowem\u00a0i katowickimi\u00a0Pyrzowicami.<\/p>\n Lotnisko zarz\u0105dzane jest przez sp\u00f3\u0142k\u0119:\u00a0Port Lotniczy Pozna\u0144 – \u0141awica sp. z o.o. powo\u0142an\u0105 do \u017cycia 11 lipca 1997 roku.\u00a0KRS\u00a00000003431\u00a0\u00a0NIP\u00a0781 \u2013 15 \u2013 33 \u2013 610 \u00a0\u00a0REGON\u00a0\u00a0 630 981 266. Siedziba sp\u00f3\u0142ki: Port Lotniczy Pozna\u0144 – \u0141awica sp. z o.o, ul. Bukowska 285. 60-189 Pozna\u0144. Informacje lotniskowa: 061 849 22 83. Zagubiony baga\u017c: 061 849 23 36.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo planowano nadanie portowi lotniczemu w Poznaniu imi\u0119\u00a0Ignacego Jana Paderewskiego, jednak z uwagi na fakt, \u017ce\u00a0port lotniczy w Bydgoszczy dokona\u0142 wcze\u015bniej takiego wyboru, koncepcja upad\u0142a. W\u00a02005 roku\u00a0zainicjowano dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu nadanie portowi imienia\u00a0Henryka Wieniawskiego\u00a0\u2013 wybitnego Polskiego skrzypka, kompozytora i pedagoga. Imi\u0119 nadano\u00a029 pa\u017adziernika 2006 roku\u00a0\u2013 w dniu fina\u0142u\u00a0XIII Mi\u0119dzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Matkami chrzestnymi by\u0142y:\u00a0Ida Haendel,\u00a0Wanda Wi\u0142komirska\u00a0i\u00a0Marina Iaszwili\u00a0\u2013 wybitne\u00a0skrzypaczki, kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci by\u0142y laureatkami Konkursu.<\/p>\n Cz\u0119stotliwo\u015bci radiowe; ILS LLZ (id: POZ) \u2014 110,300 MHz. DVOR\/DME (id: LAW) \u2014 115,800 MHz. Wie\u017ca (Pozna\u0144 Tower) \u2014 119,975 MHz. ATIS\u00a0\u2014 124,700 MHz. Ground (kontrola ruchu lotniczego na ziemi)\u00a0\u2014 131,950 MHz. Zbli\u017canie \u2014 135,525 MHz. ILS GP \u2014 335,000 MHz. Obs\u0142uga Naziemna \u2014 152,550 MHz. Dozwolony ruch lotniczy (IFR\/VFR):\u00a0IFR\/VFR. Wzniesienie lotniska\/Temperatura odniesienia:\u00a094 m (308 ft)\/26,1\u00b0C. Undulacja geoidy w miejscu pomiaru wzniesienia lotniska:\u00a035m. Deklinacja magnetyczna i jej roczna poprawka:\u00a04\u00b0E (2011)\/7’E. Zapewnianie informacji meteorologicznej. Biuro MET:\u00a0Lotniskowa Stacja Meteorologiczna Pozna\u0144-\u0141awica. Godziny pracy:\u00a0H24. Biuro odpowiedzialne za przygotowanie depesz TAF \/ Okres Wa\u017cno\u015bci:\u00a0Biuro Prognoz Meteorologicznych we Wroc\u0142awiu \/ H24. Dokumentacja i stosowane j\u0119zyki:\u00a0METAR, TAF, AIRMET, SIGMET, mapy PL, EN.\u00a0Mapy i inne informacje dost\u0119pne przy odprawie:\u00a0SWH, SWM, SWL. Wiatr\/Temperatura: FL50, FL100, FL180, FL240, FL300, FL340, FL390, FL450, FL530. Informacje radarowe, zdj\u0119cia satelitarne, System Identyfikacji Wy\u0142adowa\u0144 Atmosferycznych PERUN. S\u0142u\u017cba ratownicza i przeciwpo\u017carowa. Kategoria lotniska w zakresie ochrony przeciwpo\u017carowej:\u00a0CAT 7 ICAO (CAT 9 O\/R). Wyposa\u017cenie ratownicze:\u00a0Sprz\u0119t ratownictwa technicznego i medycznego. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 usuwania uszkodzonych statk\u00f3w powietrznych:\u00a0NIL. <\/p>\n RWY (DS) \u0141awica: RWY 10\/28 (azymut 099\/279). Wzniesienie: 93,9 m n.p.m. Droga startowa 2\u00a0503 m x 50 m. Rodzaj nawierzchni: asfalt + beton 300 metr\u00f3w. No\u015bno\u015b\u0107: PCN 46 \/F\/B\/X\/T.<\/p>\n ARP – wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne WGS-84 i lokalizacja:\u00a052\u00b025’16"N 016\u00b049’35"E – Linia centralna RWY, 1055m od THR28.<\/p>\n Lotnisko \u0141awica posiada du\u017c\u0105 PPS, kt\u00f3ra w zasadzie sk\u0142ad si\u0119 z trzech p\u0142aszczyzn. Najstarsza wschodnia. Stopniowo dobudowywano kolejne fragmenty w kierunku zachodnim. Obecnie ma kszta\u0142t zbli\u017cony do prostok\u0105ta o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 850 m i szeroko\u015bci oko\u0142o 100 m. Lotnisko posiada tak\u017ce dwie powojskowe PPS zlokalizowane w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Lotniska. Maj\u0105 wymiary oko\u0142o 150 m x 70 m oraz 200 m x 150 m.<\/p>\n Dojazd na Lotnisko zapewniaj\u0105 autobusy MPK \u2013 Linia 48 i 59. Kursuje codziennie: Dni powszednie, co ok. 25 min. Soboty, niedziele i \u015bwi\u0119ta, co ok. 30 min. Bilety: Normalne, wed\u0142ug cennika MPK. Autobus zatrzymuje si\u0119 w pobli\u017cu terminalu. Jest tak\u017ce linia pospieszna Linia L i linia nocna Nr 242.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dla prostego przedstawienia sytuacji powstania i funkcjonowania Lotniska \u0141awica i Hali Sterowcowej na Winiarach, trzeba cofn\u0105\u0107 si\u0119 do pierwszej po\u0142owy XIX wieku. W 1815 roku, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 obrady mi\u0119dzynarodowego kongresu w Wiedniu. Po rewolucji francuskiej i wojnach napoleo\u0144skich, mi\u0119dzynarodowa konferencja przedstawicieli 16 pa\u0144stw europejskich dokonania zmian terytorialnych i ustrojowych w Europie. Kongres wiede\u0144ski, cz\u0119sto okre\u015blany kongresem ta\u0144cz\u0105cym, zapewni\u0142 Europie spok\u00f3j na 99 lat, ale nie satysfakcjonowa\u0142 narod\u00f3w podbitych, takich jak Polska. Ma\u0142o tego, urealnia\u0142 ponowny wybuch konflikt\u00f3w mi\u0119dzy teoretycznymi sojusznikami.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=138"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2464,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions\/2464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Historia Lotniska \u0141awica. 1910-1919.<\/h3>\n
Lotnisko \u0141awica.<\/h3>\n
Lotnisko \u0141awica 2013 rok.<\/h3>\n