Dla samolot\u00f3w szkolno-treningowych Leonardo M-346 Master \/ Bielik do Polski tak\u017ce sprowadzono specjalne holowniki. Ci\u0105gnik FRESIA F-40T 4×4 jest przeznaczony do holowania za pomoc\u0105 dyszla samolot\u00f3w i sprz\u0119tu lotniskowego. Mo\u017ce holowa\u0107 zar\u00f3wno przednim jak i tylnym zaczepem. Ci\u0105gnik posada silnik DEUTZ DT 2,9 L04 wysokopr\u0119\u017cny o pojemno\u015bci 2 900 cm sze\u015bciennych, o mocy 55,4 kW, ch\u0142odzony wod\u0105. Nap\u0119d typu 4×4. Masa ci\u0105gnika 3 600 kg, d\u0142ugo\u015b\u0107 2,60 m.\u00a0<\/p>\n Obecnie (2017 rok) bardzo trudno jest wytypowa\u0107 wiod\u0105cych producent\u00f3w ci\u0105gnik\u00f3w lotniskowych. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z tym, \u017ce jest to produkcja niszowa. Rocznie buduje si\u0119 kilkana\u015bcie sztuk tego typu pojazd\u00f3w. Dlatego specjalistyczne zak\u0142ady nie by\u0142y w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 na rynku i albo upad\u0142y, albo wesz\u0142y w uzale\u017cnienie finansowe od globalnych koncern\u00f3w. Te globalne koncerny, zwykle maj\u0105 ma\u0142e poj\u0119cie o tego typu sprz\u0119cie, ale korzystaj\u0105 z know-how firm specjalistycznych, kt\u00f3re maj\u0105 nierzadko 70-letnie do\u015bwiadczenie. Sama produkcja jest lokowana zwykle w Chinach. Do znanych marek w tej bran\u017cy nale\u017c\u0105 obecnie: MAK, TLD Europe, Schopf-Rofan, MULAG.<\/p>\n Przyk\u0142adem tego typu dzia\u0142a\u0144 jest Projekt TaxiBot z 2011 roku, kt\u00f3ry zrodzi\u0142 si\u0119 jako przedsi\u0119wzi\u0119cie joint venture pomi\u0119dzy firm\u0105 Israel Aerospace Industries (IAI) oraz koncernem Airbus. Projekt TaxiBot to rodzina ci\u0105gnik\u00f3w bezdyszlowych przeznaczonych do obs\u0142ugi samolot\u00f3w Airbus od wersji A.320 do wersji A.380. Generalnie powsta\u0142y dwie podstawowe wersje: l\u017cejsza i ci\u0119\u017csza. Pierwsza nap\u0119dzana dwoma wysokopr\u0119\u017cnym silnikami firmy SCANIA o pojemno\u015bci 9\u00a0000 cm sze\u015bciennych, o mocy 294 kW ka\u017cdy. Druga nap\u0119dzana dwoma silnikami wysokopr\u0119\u017cnymi tak\u017ce SCANIA, V8 o pojemno\u015bci 16\u00a0000 cm sze\u015bciennych i mocy 566 kW ka\u017cdy. Produkcja ko\u0144cowa jest prowadzona w fabryce TLD we Francji. Przewiduje si\u0119 produkcj\u0119 na poziomie 1\u00a0500 sztuk do 2022 roku. Dlatego firma SCANIA liczy na dostarczenie minimum 3\u00a0000 silnik\u00f3w.<\/p>\n Wiod\u0105c\u0105 firm\u0105 na tym rynku jest francuska firma Tracma, a od 1990 roku firma TLD. Tracma powsta\u0142a na przedmie\u015bciach Pary\u017ca, we Francji w 1953 roku. By\u0142 to wczesny etap komercyjnych samolot\u00f3w turboodrzutowych w Europie. W tym czasie ci\u0105gniki rolnicze by\u0142y ju\u017c niewystarczaj\u0105ce. Firma rozpocz\u0119\u0142a konstruowanie i produkcj\u0119 holownik\u00f3w lotniskowych, przyczep baga\u017cowych, agregat\u00f3w rozruchowych. W 1960 roku Tracma przenios\u0142a si\u0119 do nowej fabryki w Montlouis-sur-Loire, po\u0142o\u017conej niedaleko Tours w Dolinie Loary. Do dnia dzisiejszego (2017 rok) fabryka jest nadal u\u017cywana przez TLD. Firma Tracma od momentu powstania zbudowa\u0142 ponad 20 000 ci\u0105gnik\u00f3w, stosowanych w ponad 100 krajach na ca\u0142ym \u015bwiecie. Tracma sta\u0142 si\u0119 nazw\u0105 referencyjn\u0105 dla ci\u0105gnik\u00f3w baga\u017cowych w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w francuskoj\u0119zycznych.<\/p>\n Pod koniec 70-lat firma Tracma opracowa\u0142a ci\u0105gnik Secmafer 1500. Ci\u0105gnik jest sze\u015bcioko\u0142owy. Nap\u0119dza go silnik wysokopr\u0119\u017cny o mocy 895 kW. Masa ci\u0105gnika wynosi 55 000 kg. Ci\u0105gnie samoloty o masie 300 000 kg, a wi\u0119c Boeing B.747. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 40 km\/h. Po schwytaniu przedniego podwozia samolotu unosi je na wysoko\u015b\u0107 30 cm. Kabina operatora ma obrotowy fotel i podw\u00f3jne sterownice, z przodu i ty\u0142u. Dodatkowo ca\u0142a kabina operatora mo\u017ce by\u0107 podnoszona do g\u00f3ry o 50 cm dla poprawy widoczno\u015bci. Zbudowano 3 egzemplarze dla Air France, kt\u00f3ra u\u017cywa\u0142a je na Lotnisku im. Ch. de Gaulle\u2019a.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 80-lat firma Tracma opracowa\u0142a pierwszy ci\u0105gnik bezza\u0142ogowy. W ci\u0105gnikach firma stosowa\u0142a silniki spalinowe (wysokopr\u0119\u017cne), spalinowe na gaz (LPG) oraz elektryczne.<\/p>\n Z uwagi na wycofanie si\u0119 jednego z udzia\u0142owc\u00f3w, firma popad\u0142a w k\u0142opoty finansowe. W 1990 roku zosta\u0142a przej\u0119ta przez firm\u0119 TLD. Obecnie (2017 rok) nadal produkuje r\u00f3\u017cnego typu ci\u0105gniki lotniskowe.<\/p>\n TLD Europe to Europejska cz\u0119\u015b\u0107 globalnego dostawcy sprz\u0119tu do obs\u0142ugi pasa\u017cer\u00f3w, baga\u017cu i \u0142adunk\u00f3w Cargo. Firma posiada zak\u0142ady produkcyjne na ca\u0142ym \u015bwiecie.\u00a0W ofercie TLD\u00a0znajduje si\u0119 szeroka paleta sprz\u0119tu zmotoryzowanego.\u00a0Specjalno\u015bci\u0105 firmy s\u0105 klimatyzatory samolotowe, samojezdne schody pasa\u017cerskie (trapy), air-starter\u00a0 (rozruszniki na spr\u0119\u017cone powietrze – ASU),\u00a0agregaty pr\u0105dotw\u00f3rcze (GPU), elektryczne ci\u0105gniki, ta\u015bmoci\u0105gi, transportery palet i kontener\u00f3w cargo, hi-loader (podno\u015bniki paletowe) oraz push-backi dyszlowe i bezdyszlowe.<\/p>\n Firma TLD Europe oferuje pe\u0142n\u0105 gam\u0119 bezdyszlowych ci\u0105gnik\u00f3w rodziny TPX przeznaczonych dla wszystkich typ\u00f3w samolot\u00f3w komercyjnych. Mog\u0105 one s\u0142u\u017cy\u0107 do typowego wypychania samolotu z gate (stanowiska peronowego), jak te\u017c holowania na znaczne odleg\u0142o\u015bci w celach serwisowo-remontowych. Dla przyk\u0142adu ci\u0105gnik TPX-200-S jest zaprojektowany do holowania statk\u00f3w powietrznych od Boeing B.737, a\u017c do w pe\u0142ni za\u0142adowanego B777-200. Tak zwana ko\u0142yska (system zamykaj\u0105cy i unosz\u0105cy przedni\u0105 gole\u0144 samolotu) obs\u0142uguje samoloty Airbus A319\/A320\/A321, A300\/A310, A330\/A340-300, MD DC9, MD80\/MD90 i Boeing B.737, B.727, B.757, B.767 a\u017c do B.777-300 (do MTOW 300 ton). Podstawami projektu s\u0105 prostota konstrukcji (\u017cadnych kamer, minimum koniecznych cylindr\u00f3w itd.), \u0142atwo\u015b\u0107 u\u017cytkowania (\u0142atwo\u015b\u0107 w manewrowaniu, bezpo\u015brednia widoczno\u015b\u0107 goleni samolotu, w pe\u0142ni zautomatyzowany cykl \u0142apania\/puszczania goleni…), jak i najwy\u017cszej klasy komponenty (DEUTZ, POCLAIN, REXROTH, DANFOSS,..). To wszystko sprawia, \u017ce TPX-200-S jest wytrzyma\u0142y, niezawodny i tani w utrzymaniu i serwisowaniu. Ko\u0142yska jest zaprojektowana, aby pasowa\u0107 do wszystkich goleni samolot\u00f3w (\u0142\u0105cznie z tymi o konstrukcji sko\u015bnej), a o bezpiecze\u0144stwo operacji dba standardowy system "overtorque" informuj\u0105cy o k\u0105cie skr\u0119tu wzgl\u0119dem kad\u0142uba samolotu. Automatyczny system \u0142apania\/puszczania goleni sprawia, \u017ce operacja s\u0105 bardzo bezpieczna i \u0142atwa.<\/p>\n Firma TLD Europe oferuje pe\u0142n\u0105 gam\u0119 dyszlowych ci\u0105gnik\u00f3w. Dla przyk\u0142adu; samolotowy ci\u0105gnik dyszlowy TMX-150 o uci\u0105gu maksymalnym do 12 300 daN (ok. 27 600 lbs) jest przeznaczony do holowania i wypychania samolot\u00f3w w\u0105sko- i \u015brednio-kad\u0142ubowych jak CRJ100 do 900ER, ATR 42\/72, BAE 146, Embraer 135 do 190, Saab 2000, Fokker 70\/100, B717, B727, B737, B757, B767-200 do 300ER, DC9, i MD80 do 95, A318, 319, 320, 321, A300 i A310. Ergonomiczny projekt zapewnia maksimum wygody kierowcy, bezpiecze\u0144stwa i widzialno\u015bci. Nap\u0119dza go silnik wysokopr\u0119\u017cny DEUTZ Diesel 4 cylindry z turbodo\u0142adowaniem. Przek\u0142adnia 4-biegi do przodu, 3-biegi do ty\u0142u. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 25 km\/h, przeniesienie nap\u0119du typu 4×4, obie osie skr\u0119tne.<\/p>\n Firma TLD Europe oferuje ci\u0105gniki baga\u017cowe i wielozadaniowe o nap\u0119dzie elektrycznym. Dla przyk\u0142adu ci\u0105gnik TLD JET-16. TLD JET-16 jest rodzin\u0105 lotniskowych elektrycznych ci\u0105gnik\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 now\u0105 jako\u015bci\u0105 w rozwi\u0105zaniach nieemituj\u0105cych zanieczyszcze\u0144. S\u0105 one wykorzystywane do wielu zada\u0144 na lotnisku lub w przemy\u015ble. JET-16 w zale\u017cno\u015bci od konfiguracji mog\u0105 mie\u0107 uci\u0105g o warto\u015bciach od 1 600 daN (3 500 lbs) do 2 000 daN (4 400 lbs). Ci\u0105gnik ma silnik AC o nominalnej mocy 15 kW (22 kW kr\u00f3tkotrwale) zintegrowany z osi\u0105 nap\u0119dow\u0105. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 25 km\/h.<\/p>\n Douglas Equipment Limited jest angielskim producentem pojazd\u00f3w obs\u0142uguj\u0105cych przemys\u0142 lotniczy, takich jak holowniki, ci\u0105gniki itp. Firma ma siedzib\u0119 w regionie Arle w Cheltenham, w Anglii, gdzie prowadzona jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 produkcyjna na ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n W 1937 roku pan Frank Leslie Douglas opracowa\u0142 pierwszy ci\u0105gnik siod\u0142owy w uk\u0142adzie 4×4, kt\u00f3ry podczas drugiej wojny \u015bwiatowej pos\u0142u\u017cy\u0142 do ci\u0105gni\u0119cia armat. Po wojnie, w 1947 roku Frank Leslie Douglas za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 F. L. Douglas Equipment Limited, kt\u00f3ra obecnie jest zale\u017cna od Dennis Group plc. Firma wyspecjalizowa\u0142a si\u0119 w produkcji ci\u0105gnik\u00f3w i holownik\u00f3w przemys\u0142owych, stoczniowych i lotniskowych.<\/p>\n Grupa Goldhofer, sk\u0142ada si\u0119 z firmy Goldhofer Aktiengesellschaft (Memmingen) i jej sp\u00f3\u0142ki zale\u017cnej Schopf Maschinenbau GmbH (Ostfildern). Produkuje pojazdy przeznaczone do przewozu towar\u00f3w ci\u0119\u017ckich i specjalnych, w tym ci\u0105gniki dyszlowe i bezdyszlowe. W Wojsku Polskim ci\u0105gniki tej firmy wykorzystywane s\u0105 mi\u0119dzy innymi do holowania samolot\u00f3w Lockheed C-130 Hercules.<\/p>\n Do znanych firm produkuj\u0105cych ci\u0105gniki lotniskowe nale\u017cy MULAG. Firma zacz\u0119\u0142a w 50-latach XX wieku od produkcji traktor\u00f3w dla rolnictwa. Pocz\u0105tkowo produkowa\u0142a traktory trzy ko\u0142owe, z pojedynczym ko\u0142em przednim, a nast\u0119pnie klasyczne, cztero-ko\u0142owe. Szybkie nasycenie rynku spowodowa\u0142o, \u017ce firma zacz\u0119\u0142a produkowa\u0107 specjalistyczne pojazdy takie jak maszyny budowlane, maszyny przemys\u0142owe, a nawet wysoko wyspecjalizowane pojazdy do czyszczenia kanalizacji miejskich. Na prze\u0142omie 60\/70-lat firma wesz\u0142a na rynek pojazd\u00f3w specjalistycznych dla obs\u0142ugi samolot\u00f3w. Zacz\u0119to produkowa\u0107: ci\u0105gniki holownicze, transportery kontenerowe i przeno\u015bniki ta\u015bmowe.<\/p>\n W chwili obecnej firma ma w ofercie wielozadaniowe ci\u0105gniki lotniskowe serii COMET. S\u0105 to ci\u0105gniki z silnikami wysokopr\u0119\u017cnymi, zasilanymi olejem nap\u0119dowym lub gazem LPG. W ofercie s\u0105 tak\u017ce ci\u0105gniki elektryczne. Ci\u0105gniki serii COMET wa\u017c\u0105 od 3\u00a0100 kg do 12\u00a0000 kg. Ci\u0105gniki o masie w\u0142asnej 6\u00a0000 kg i 8\u00a0000 kg mog\u0105 holowa\u0107 samoloty o masie do 50\u00a0000 kg. Natomiast najci\u0119\u017cszy ci\u0105gnik COMET 12 o masie 12\u00a0000 kg mo\u017ce holowa\u0107 samoloty o masie do 150\u00a0000 kg (MTOW).<\/p>\n Na tym trudnym rynku z powodzeniem funkcjonuje Polska firma pod nazw\u0105 Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne w Warszawie. Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne par\u0119 lat temu wesz\u0142o na rynek z ci\u0105gnikiem lotniskowym PEGAZ. Ci\u0105gnik PEGAZ s\u0142u\u017cy do holowania samolot\u00f3w o masie do 25\u00a0000 kg. Z pr\u0119dko\u015bci\u0105 15 km\/h. Ci\u0105gnik PEGAZ wa\u017cy 4\u00a0000 kg.<\/p>\n W ostatnich latach du\u017c\u0105 karier\u0119 robi\u0105 elektryczne holowniki zdalnie sterowane przez operatora. S\u0105 one u\u017cywane pocz\u0105wszy od awionetek i ma\u0142ych \u015bmig\u0142owc\u00f3w, a na samolotach pasa\u017cerskich klasy A.320, B.737 sko\u0144czywszy. Znalaz\u0142y uznanie nie tylko w cywilnym lotnictwie, ale tak\u017ce w wojsku. Przy pomocy takiego holownika nast\u0105pi\u0142 roll-aut transportowego Embraer KC-390 w 2014 roku. Tego typu holowniki sprawdzi\u0142y si\u0119 na pok\u0142adach lotniskowc\u00f3w i \u015bmig\u0142owcowc\u00f3w.<\/p>\n Budowane s\u0105 przez kilku \u015bwiatowych producent\u00f3w. Dzia\u0142aj\u0105 na zasadzie uchwycenia przedniego podwozi, uniesienia w g\u00f3r\u0119 i przetoczeniu, do przodu lub do ty\u0142u. Dzi\u0119ki elektrycznemu nap\u0119dowi mog\u0105 bez ogranicze\u0144 pracowa\u0107 w zamkni\u0119tych hangarach. Wykonywane s\u0105 w wersjach do uchwycenia podwozia z jednym ko\u0142em lub z podw\u00f3jnymi ko\u0142ami.<\/p>\n Jedn\u0105 z firm buduj\u0105cych tego typu pojazdy jest firma Mototok. Buduje ona ci\u0105gniki elektryczne dla samolot\u00f3w nawet o masie ca\u0142kowitej 195 000 kg (429,901 lbs); Typ Spacer Models. Ci\u0105gnik ten holuje samolot z pr\u0119dko\u015bci\u0105 6 km\/h (3,73 mph, 1,67 m\/s). Typowym modelem jest Spacer 6800 przeznaczony dla samolot\u00f3w rodziny Boeing B.737 i Airbus A.320. Przemieszcza samoloty o masie 95 000 kg i jest przystosowany do uchwycenia zdwojonych k\u00f3\u0142.\u00a0<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ci\u0105gnik (holownik) FLTT-350 S44 Super Duty jest oparty na samochodzie FORD F-350 na tak zwanym skr\u00f3conym podwoziu. Jest ci\u0105gnikiem dyszlowym przeznaczonym do holowania agregat\u00f3w i sprz\u0119tu lotniczego oraz samolot\u00f3w. Ci\u0105gnik holuje przyczepy o masie do 40 000 lb (18 143,69 kg) oraz statki powietrzne o masie 70 000 lb (31 751,47 kg). Pr\u0119dko\u015b\u0107 holowania przyczep 16 km\/h, a samolot\u00f3w 8 km\/h. Masa ci\u0105gnika wynosi 3 833 kg. D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita 5,23 m. Nap\u0119d typu 4×4. Silnik wysokopr\u0119\u017cny V8, o pojemno\u015bci 6 700 cm sze\u015bciennych,\u00a0 o mocy 440 KM. Przek\u0142adnia 6-biegowa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3821,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1365\/revisions\/3821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Producenci ci\u0105gnik\u00f3w lotniskowych.<\/h3>\n
Tracma-TLD, TLD Europe.<\/h3>\n
F. L. Douglas Equipment.<\/h3>\n
Goldhofer – Schopf.<\/h3>\n
MULAG<\/h3>\n
Polska –\u00a0Wojskowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne w Warszawie.<\/h3>\n
Holowniki elektryczne.<\/h3>\n