{"id":1353,"date":"2022-08-31T16:19:40","date_gmt":"2022-08-31T14:19:40","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2022\/08\/31\/samoloty-w-muzeum-rolnictwa-w-szreniawie-2020r\/"},"modified":"2024-07-13T18:38:22","modified_gmt":"2024-07-13T16:38:22","slug":"samoloty-w-muzeum-rolnictwa-w-szreniawie-2020r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=1353&lang=pl","title":{"rendered":"Samoloty w Muzeum Rolnictwa w Szreniawie. 2020r."},"content":{"rendered":"

Pozna\u0144 2020-08-31<\/p>\n

Samoloty w Muzeum Rolnictwa w Szreniawie. 2020r.<\/h3>\n

Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemys\u0142u Rolno-Spo\u017cywczego w Szreniawie.<\/h3>\n

Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne: 52.315N 16.797E.<\/p>\n

Muzeum w Szreniawie obok Poznania posiada najwi\u0119ksz\u0105 kolekcj\u0119 statk\u00f3w powietrznych, kt\u00f3re by\u0142y wykorzystywane w Polsce w rolnictwie i le\u015bnictwie, na przestrzeni wiek\u00f3w. Jednocze\u015bnie dzia\u0142 ten jest szczeg\u00f3\u0142owo om\u00f3wiony i zaprezentowany.<\/p>\n

Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemys\u0142u Rolno-Spo\u017cywczego w Szreniawie zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1964 roku. Adres plac\u00f3wki: ul. Dworcowa 5, 62-052 Komorniki. Pocz\u0105tkowo muzeum nosi\u0142o nazw\u0119 Muzeum Rolnictwa w Szreniawie. Muzeum jest najlepsz\u0105 tego typu plac\u00f3wk\u0105 na \u015bwiecie. Je\u015bli kto\u015b ma zamiar odwiedzi\u0107 to muzeum, to koniecznie musi zarezerwowa\u0107 sobie ca\u0142y dzie\u0144. Muzeum mie\u015bci si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci zaledwie 15 km od centrum Poznania w kierunku po\u0142udniom-zachodnim. Do muzeum mo\u017cna dojecha\u0107 tak\u017ce kolej\u0105, bo przy muzeum znajduje si\u0119 stacja PKP Szreniawa. Jest to linia kolejowa Nr 357 Sulech\u00f3w – Lubo\u0144 ko\u0142o Poznania.<\/p>\n

Muzeum zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1964 roku. Status muzeum narodowego uzyska\u0142o w 1975 roku. Obecn\u0105 nazw\u0119, Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemys\u0142u Rolno-Spo\u017cywczego w Szreniawie, plac\u00f3wka otrzyma\u0142a w dniu 4 marca 1986 roku. Muzeum gromadzi i prezentuje zabytki dotycz\u0105ce dziej\u00f3w Polskie Wsi. Od czasu powstania muzeum zgromadzi\u0142o ponad 20 000 obiekt\u00f3w muzealnych. Plac\u00f3wka jest jedynym tej rangi muzeum rolnictwa w Polsce i najwi\u0119kszym na \u015bwiecie.<\/p>\n

Muzeum ma powierzchni\u0119 5 hektar\u00f3w i zajmuje rozleg\u0142y kompleks budynk\u00f3w gospodarczych, hal wystawowych i ogrod\u00f3w dla prezentacji. W centrum muzeum stoi bardzo \u0142adny pa\u0142ac dawnych w\u0142a\u015bcicieli maj\u0105tku, z 1853 roku. Obecnie (2022 rok) muzeum posiada dodatkowo 5 oddzia\u0142\u00f3w: Muzeum Przyrodniczo-\u0141owieckie w Uzarzewie (1977 rok), Muzeum M\u0142ynarstwa i Wodnych Urz\u0105dze\u0144 Przemys\u0142u Wiejskiego w Jaraczu (1981 rok), Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomy\u015blu (1985 rok), Skansen i Muzeum Pszczelarstwa w Swarz\u0119dzu (1999 rok), Muzeum Gospodarki Mi\u0119snej w Sielinku (2004 rok).<\/p>\n

Ekspozycja Agrolotnictwo.<\/h3>\n

Ekspozycja Agrolotnictwo posiada najwi\u0119ksze eksponaty w muzeum, ale nie najci\u0119\u017csze. W muzeum prezentowanych jest 9 oryginalnych statk\u00f3w powietrznych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a produkowana i eksploatowana w Polsce, Europie, Afryce, Ameryce Po\u0142udniowej i P\u00f3\u0142nocnej. Na ekspozycji otwartej znajduj\u0105 si\u0119 samoloty i jeden \u015bmig\u0142owiec. Wszystkie eksponaty s\u0105 w oryginalnych barwach, w jakich te samoloty by\u0142y u\u017cytkowane w Polsce.<\/p>\n

PZL-101 Gawron SP-CFA.<\/h3>\n

WSK Nr 4 PZL-101 Gawron SP-CFA Nr 30032 – Na bazie samolotu Jakowlew Jak-12 M w Polsce zbudowano samolot rolniczy. Sprawa by\u0142a trudna, bo Jak-12 dysponowa\u0142 ud\u017awigiem zaledwie 350 kg, przy maksymalnej obj\u0119to\u015bci \u015brodk\u00f3w chemicznych 470 litr\u00f3w. Konstruktorzy zdawali sobie spraw\u0119, i\u017c rozwi\u0105zanie to jest prowizoryczne i b\u0119dzie trzeba zbudowa\u0107 samolot typowo rolniczy. Samolot rolniczy Gawron opracowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 pod kierunkiem magistra in\u017cyniera Stanis\u0142awa Lassoty w 1956 roku. W 1957 roku, gotowa by\u0142a dokumentacja. W wrze\u015bniu 1957 roku, przyst\u0105piono do budowy czterech prototyp\u00f3w. Pierwszy egzemplarz otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PAG i pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 14.05.1958 roku, przez pana Mieczys\u0142awa Mi\u0142osza. Pierwsze cztery prototypy sprzedano na pniu za granic\u0119: Hiszpania, W\u0119gry i Austria (2 maszyny). Niezwykle rzadk\u0105 jest sytuacja, gdy sprzedaje si\u0119 samoloty za granic\u0119, zanim wejd\u0105 one do u\u017cytku w kraju producenta. Z PZL-101 Gawron si\u0119 uda\u0142o.\u00a0Pierwsze wi\u0119ksze serie maszyn sprzedano na W\u0119gry i do Hiszpanii. Zbudowano 325 samolot\u00f3w PZL-101 Gawron. Pierwsze 61 maszyn nosi\u0142o oznaczenie PZL-101, kolejne otrzyma\u0142y oznaczenie PZL-101 A. Wersja PZL-101 A Gawron to zmodernizowany samolot rolniczy. By\u0142 produkowany od 1962 roku. \u0141\u0105cznie zbudowano 215 egzemplarzy PZL-101 A maszyn rolniczych.<\/p>\n

\"PZL-101
PZL-101 Gawron SP-CFA. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"PZL-101
PZL-101 Gawron SP-CFA. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"PZL-101
PZL-101 Gawron SP-CFA. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

PZL-104 Wilga 35, SP-AGW, Nr 19850823.<\/h3>\n

W 50-latach XX wieku, podstawowe szkolenie lotniczej polskiej m\u0142odzie\u017cy prowadzono w aeroklubach, kt\u00f3re wci\u0105\u017c potrzebowa\u0142y lekkich samolot\u00f3w wielozadaniowych. Mia\u0142y one odznacza\u0107 si\u0119 \u0142atwo\u015bci\u0105 pilota\u017cu, kr\u00f3tkim startem i l\u0105dowaniem, ekonomi\u0105 u\u017cytkowania i wysokimi walorami eksploatacyjnymi. W 1959 roku, do budowy nowego samolotu przyst\u0105pi\u0142 niewielki zesp\u00f3\u0142 w O\u015brodku Konstrukcji Lotniczych dzia\u0142aj\u0105cy w\u00f3wczas przy WSK PZL Ok\u0119cie. Na czele zespo\u0142u stan\u0105\u0142 mgr in\u017c. Ryszard Or\u0142owski. Za\u0142o\u017cenia przewidywa\u0142y skonstruowanie samolotu w uk\u0142adzie wolnono\u015bnego g\u00f3rnop\u0142ata, o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej. Uk\u0142ad nasuwa\u0142 si\u0119 automatycznie, wzi\u0105wszy pod uwag\u0119 do\u015bwiadczenia z samolotami Piper L-4 oraz PZL-101 Gawron wywodz\u0105cy si\u0119 konstrukcji Jak-12.<\/p>\n

Warunki techniczne nowego samolotu zesp\u00f3\u0142 PZL Ok\u0119cie uzgodni\u0142 z Aeroklubem PRL i wiosn\u0105 1960 roku, przyst\u0105piono do pracy. Przy niewielkich rozmiarach samolot mia\u0142 posiada\u0107 stosunkowo du\u017ce wn\u0119trze, zdolne nawet pomie\u015bci\u0107 rannego na noszach.<\/p>\n

W lutym 1961 roku, zosta\u0142 uko\u0144czony prototyp do pr\u00f3b statycznych. Pierwszy prototyp przeznaczony do pr\u00f3b w locie otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PAZ. Jednak z uwagi na brak silnika, samolot s\u0142u\u017cy\u0142 do prezentacji oficjelom partyjnym. Dopiero w dniu 24.04.1962 roku, samolot wykona\u0142 pierwszy lot. Pilotem by\u0142 pan Mieczys\u0142aw Mi\u0142osz, pilot do\u015bwiadczalny WSK PZL Ok\u0119cie. W 1963 roku, samolot wszed\u0142 do produkcji seryjnej jako PZL Ok\u0119cie PZL-104 Wilga. Produkcja seryjna zmodernizowanego samolotu Wilga 35 ruszy\u0142a z pocz\u0105tkiem 1968 roku, a \u015bwiadectwo typu wydano w dniu 31.03.1969 roku. Samolot otrzyma\u0142 tak\u017ce \u015bwiadectwo brytyjskie BCAR, konieczne dla prowadzenia eksportu.<\/p>\n

W okresie lata i jesieni 1965 roku, prowadzono pr\u00f3by samolotu Wilga w wersji rolniczej ze zbiornikiem dla 500 kg chemikali\u00f3w. Program ten zosta\u0142 przerwany, jako nieperspektywiczny. W testach prawdopodobnie wykorzystywano samolot PZL-104 Wilga 35, SP-AGW, Nr 19850823. Samolot ten po testach przebudowano na klasyczny samolot i przekazano do Aeroklubu Krakowskiego. Po s\u0142u\u017cbie samolot trafi\u0142 do muzeum w Szreniawie.<\/p>\n

\"PZL-104
PZL-104 Wilga 35, SP-AGW. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"PZL-104
PZL-104 Wilga 35, SP-AGW. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"PZL-104
PZL-104 Wilga 35, SP-AGW. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

PZL-106 Kruk 106 BR, SP-ZCP, Nr 08850172.<\/h3>\n

Na prze\u0142omie 60\/70-lat zmuszono Polsk\u0119 do produkcji sowieckiej konstrukcji M-15 Belfegor. Jednak Polscy konstruktorzy, a nawet w\u0142adze partyjne, mia\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci co do przydatno\u015bci tej konstrukcji. Dlatego w Zjednoczeniu Przemys\u0142u Lotniczego przedstawiono projekt PZL-106 Kruk 71. Ku zaskoczeniu wszystkich, projekt zosta\u0142 przyj\u0119ty i potraktowany, jako awaryjny w stosunku do rolniczego M-15 Belfegor.<\/p>\n

Prace nad konstrukcj\u0105 oficjalnie podj\u0119to z pocz\u0105tkiem 1971 roku, a entuzjazm zespo\u0142u by\u0142 bardzo du\u017cy. Niestety, do programu wkroczy\u0142a partia PZPR. Program sta\u0142 si\u0119 zobowi\u0105zaniem przedzjazdowym PZPR. W efekcie powsta\u0142y napi\u0119te terminy i zast\u0119pcze rozwi\u0105zania, aby tylko og\u0142osi\u0107 sukces. To nic, \u017ce potem przez lata doprowadzano samolot do wersji wzorcowej.<\/p>\n

Samolot zaprojektowano w uk\u0142adzie klasycznym. Skrzyd\u0142a proste, ze sta\u0142ymi skrzelami, aby zmie\u015bci\u0107 si\u0119 w limicie minimalnej pr\u0119dko\u015bci 71 km\/h. Usterzenie w uk\u0142adzie litery \u201eT\u201d, co p\u00f3\u017aniej zmieniono. Podwozie sta\u0142e z ko\u0142em ogonowym.<\/p>\n

W czerwcu 1972 roku, gotowa by\u0142a pe\u0142nowymiarowa makieta samolotu. Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie PZL-106 i nazw\u0119 w\u0142asn\u0105 Kruk, zgodn\u0105 z tradycj\u0105 wytw\u00f3rni, aby samoloty otrzymywa\u0142y nazwy Polskich ptak\u00f3w. Prototyp PZL-106 Kruk Nr 03001 rejestracja SP-PAZ pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 17.04.1973 roku (p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem). Za sterami siedzia\u0142 pilot do\u015bwiadczalny pan J. J\u0119drzejewski. Poniewa\u017c presja by\u0142a du\u017ca, dlatego ju\u017c trwa\u0142a budowa pi\u0119ciu kolejnych prototyp\u00f3w oraz ruszy\u0142a budowa samolot\u00f3w seryjnych (!), mimo, \u017ce nie uko\u0144czono wszystkich test\u00f3w.<\/p>\n

Pierwsze prototypy mia\u0142y silniki pochodz\u0105ce z Zachodu. Zebrane dane wskazywa\u0142y na jednostk\u0119 o mocy 1 x 440 kW (1 x 600 KM). Taki silnik, w uk\u0142adzie gwiazdy by\u0142 produkowany przez WSK PZL-Rzesz\u00f3w. By\u0142a to licencja sowieckiego silnika produkowanego pod oznaczeniem Lit-3, wywodz\u0105ca si\u0119 z silnika nap\u0119dzaj\u0105cego samolot Jak-11. Silnik by\u0142 produkowany do nap\u0119du \u015bmig\u0142owca SM-1. Ewentualne wznowienie produkcji tego silnika, w wersji samolotowej zale\u017ca\u0142o od pozytywnych test\u00f3w prowadzonych na samolocie PZL-106. W dalszej perspektywie, liczono na eksport tych silnik\u00f3w do USA, jako nap\u0119d dla samolot\u00f3w rolniczych tam produkowanych. Jak przysz\u0142o\u015b\u0107 pokaza\u0142a przewidywania te okaza\u0142y si\u0119 s\u0142uszne. Na bazie silnika Lit-3 opracowano silnik Lit-3 S (samolotowy), kt\u00f3remu zmieniono oznaczenie na PZL-3 S, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 zespo\u0142em nap\u0119dowym PZL-106 Kruk.<\/p>\n

Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres stosunkowo d\u0142ugich pr\u00f3b w locie, test\u00f3w fabrycznych, eksploatacyjnych i pa\u0144stwowych. Po odpowiednich modyfikacjach p\u0142atowiec, silnik i \u015bmig\u0142o, uzyska\u0142y \u015bwiadectwo typu. Samolot by\u0142 budowany zgodnie z przepisami UK oznaczonymi skr\u00f3tem BCAR. \u015awiadectwo Polskie wyda\u0142 organ lotniczego nadzoru pa\u0144stwowego \u2013 Centralny Zarz\u0105d Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji w dniu 10.06.1977 roku. Samolot sta\u0142 si\u0119 dopracowany. Mo\u017cna by\u0142o uruchomi\u0107 produkcj\u0119 seryjn\u0105, sprzedawa\u0107 go klientom krajowym i zagranicznym oraz bezpiecznie u\u017cytkowa\u0107.<\/p>\n

W dniu 2.07.1976 roku, wykonano oblot pierwszego seryjnego samolotu PZL-106 Kruk A Nr 26009 z rejestracj\u0105 SP-WUK. Pilotem by\u0142 pan J. Wojnar. <\/p>\n

\"PZL-106
PZL-106 Kruk SP-ZCP. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"PZL-106
PZL-106 Kruk SP-ZCP. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"PZL-106
PZL-106 Kruk SP-ZCP. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemys\u0142u Rolno-Spo\u017cywczego w Szreniawie zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1964 roku. Adres plac\u00f3wki: ul. Dworcowa 5, 62-052 Komorniki. Pocz\u0105tkowo muzeum nosi\u0142o nazw\u0119 Muzeum Rolnictwa w Szreniawie. Muzeum jest najlepsz\u0105 tego typu plac\u00f3wk\u0105 na \u015bwiecie. Je\u015bli kto\u015b ma zamiar odwiedzi\u0107 to muzeum, to koniecznie musi zarezerwowa\u0107 sobie ca\u0142y dzie\u0144. Muzeum mie\u015bci si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci zaledwie 15 km od centrum Poznania w kierunku po\u0142udniom-zachodnim. Do muzeum mo\u017cna dojecha\u0107 tak\u017ce kolej\u0105, bo przy muzeum znajduje si\u0119 stacja PKP Szreniawa. Jest to linia kolejowa Nr 357 Sulech\u00f3w – Lubo\u0144 ko\u0142o Poznania.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-1353","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1353"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1353\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1996,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1353\/revisions\/1996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}