Historia Lotniska K\u0119trzyn Wilamowo wydaje si\u0119 znana, a jednak w tej historii jest wiele bia\u0142ych plam. Prawdopodobnie nie zostan\u0105 one nigdy wyja\u015bnione. Mimo to spr\u00f3bujemy przedstawi\u0107 to, co jest znane i to, co by\u0142o prawdopodobne.<\/p>\n W 1929 roku, na p\u0142askowy\u017cu, po\u0142o\u017conym na po\u0142udniowy-wsch\u00f3d od K\u0119trzyna (w\u00f3wczas Restembork) wyl\u0105dowa\u0142 sterowiec LZ 127 Graf Zeppelin. W internecie s\u0105 informacje, i\u017c prawdopodobnie by\u0142 to lot dooko\u0142a \u015bwiata. Taki lot faktycznie mia\u0142 miejsce. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wieczorem w dniu 7.08.1929 roku. Z przyczyn marketingowych i finansowych lot rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Lakehurst (g\u0142\u00f3wnej bazie sterowcowej na wschodnim wybrze\u017cu USA). Ze wzgl\u0119d\u00f3w na korzystny wiatr wiej\u0105cy z zachodu lot odbywa\u0142 si\u0119 w kierunku wschodnim. Sterowiec przelecia\u0142 nad Oceanem Atlantyckim, Europ\u0105, Azj\u0105, Japoni\u0105, Oceanem Spokojnym i przez USA. W dniu 29.08.1929 roku, sterowiec zako\u0144czy\u0142 podr\u00f3\u017c w Lakehurst. Przelot by\u0142 wielkim sukcesem. Lot by\u0142 doskonale przygotowany i nie wyst\u0105pi\u0142y \u017cadne sytuacje krytyczne. Jednak l\u0105dowanie na miejscu dzisiejszego Lotniska Wilamowo jest ma\u0142o prawdopodobne. Natomiast przelot nad K\u0119trzynem (Restembork) jest prawd\u0105, bo w\u00f3wczas za\u0142ogi sterowc\u00f3w korzysta\u0142a z r\u00f3\u017cnych pomocy nawigacyjnych (obiekt\u00f3w terenowych), w tym z linii kolejowych i napis\u00f3w na stacjach kolejowych. By\u0142 to najskuteczniejszy spos\u00f3b orientacji przestrzennej (geograficznej).<\/p>\n W 30-tych latach XX wieku, komunikacja lotnicza na trasie; III Rzesza \u2013 Prusy wschodnie \u2013 Rosja sowiecka, by\u0142a zapewniona przez wodno-samoloty i \u0142odzie lataj\u0105ce. Wszystko dlatego, \u017ce niemcy po wielkiej wojnie \u015bwiatowej, mieli zakaz budowy obiekt\u00f3w o charakterze militarnym, a lotniska do nich nale\u017ca\u0142y. Od 1922 roku, czyli od podpisania uk\u0142adu w Rapallo, kierunek tej komunikacji sta\u0142 si\u0119 bardzo wa\u017cny. W zwi\u0105zku z tym w Gi\u017cycku, przy jeziorze Niegocin powsta\u0142 du\u017cy port maszyn lataj\u0105cych. Jednym z samolot\u00f3w by\u0142 w\u00f3wczas du\u017cy wodno-samolot Dornier Do X, kt\u00f3ry zosta\u0142 zbudowany zaledwie w trzech egzemplarzach. Maszyny by\u0142y wyposa\u017cone w 12 silnik\u00f3w. Pierwszy lot wykonano w 1929 roku, ale ju\u017c w 1935 roku, samoloty zosta\u0142y wycofane z eksploatacji z uwagi na niski poziom bezpiecze\u0144stwa. Teoretycznie maszyna zbiera\u0142a na pok\u0142ad 100 pasa\u017cer\u00f3w, ale w rzeczywisto\u015bci do samolotu zabierano 60 os\u00f3b.<\/p>\n Baza w Gi\u017cycku by\u0142a wykorzystywana tak\u017ce przez samoloty rozpoznawcze, kt\u00f3re od 1933 roku, regularnie narusza\u0142y przestrze\u0144 powietrzn\u0105 Polski.<\/p>\n W po\u0142owie 30-tych lat XX wieku, wady wodno-samolot\u00f3w i \u0142odzi lataj\u0105cych by\u0142y ju\u017c powszechnie znane. Konstruktorzy zacz\u0119li projektowa\u0107 samoloty transportowe wyposa\u017cone w podwozie ko\u0142owe, kt\u00f3re jednak wymaga\u0142y lotnisk z ziemnym polem wzlot\u00f3w. Ograniczenia na\u0142o\u017cone na niemc\u00f3w (po wielkiej wojnie \u015bwiatowej) zmusza\u0142y ich do kombinowania. Niemcy lotniska budowali w wielkiej tajemnicy lub pod pozorem przeznaczenia dla samolot\u00f3w sportowych. W\u0142a\u015bnie pod pozorem budowy lotniska sportowego, niemcy zacz\u0119li budowa\u0107 obiekt w pobli\u017cu K\u0119trzyna (Restembork). Pod Lotnisko wybrano pola nale\u017c\u0105ce do miejscowo\u015bci Wajsznory (w\u00f3wczas Weischnuren). Wybiegaj\u0105c w przysz\u0142o\u015b\u0107, po drugiej wojnie \u015bwiatowej nazwa Lotniska zosta\u0142a zmieniona na Wilamowo (Wilhelmsdorf). Wilhelmsdorf to doj\u015b\u0107 popularna nazwa kilku gmin, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na terenie Niemiec i Austrii. Interesuj\u0105cy nas Wilhelmsdorf to maj\u0105tek, kt\u00f3rego niekt\u00f3re budynki zosta\u0142y wykorzystywane przez lotnik\u00f3w i personel lotniska. Budow\u0119 Lotniska K\u0119trzyn rozpocz\u0119to w 1935 roku. Wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji, budow\u0119 prowadzi\u0142a Organizacja Todta (Organsation Todt). Nazwa ta pochodzi od nazwiska jej pierwszego szefa Fritza Todta.<\/p>\n W okresie 1935-1940, powsta\u0142a niewielka cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w lotniczych. Zbudowano pole wzlot\u00f3w, sk\u0142ad paliw, warsztaty, oraz magazyny. Zbudowano z kamienia drog\u0119 dojazdow\u0105 do Lotniska i liczne punkty kontrolne. Poniesione nak\u0142ady finansowe nie by\u0142y du\u017ce, bo Lotnisko nie nale\u017ca\u0142o do obiekt\u00f3w strategicznych dla III Rzeszy. Nie znalaz\u0142o si\u0119 w wykazie lotnisk przeznaczonych do wzi\u0119cia udzia\u0142u w agresji na Rzeczypospolit\u0105 Polsk\u0119, jak na przyk\u0142ad Lotnisko Szymany.<\/p>\n Wi\u0119kszy rozw\u00f3j Lotniska K\u0119trzyn nast\u0105pi\u0142 od lipca 1940 roku. W\u00f3wczas to podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie tak zwanej kwatery Hitlera, w lasach i na mokrad\u0142ach pod K\u0119trzynem, nazwanej \u201eWilczy szaniec\u201d. W rzeczywisto\u015bci by\u0142o to centrum dow\u00f3dczo-sztabowe ca\u0142ych Niemiec na Wschodni\u0105 Europ\u0119. Co\u015b na wz\u00f3r Legnicy dla Rosjan w latach 1945-1993. Wyb\u00f3r miejsca nie by\u0142 przypadkowy. Wpisywa\u0142 si\u0119 w niemiecki trend marszu na wsch\u00f3d. Obszar traktowano jako rdzennie nale\u017c\u0105cy do niemc\u00f3w. Znacznie przybli\u017ca\u0142 si\u0119 do Moskwy, le\u017c\u0105c na linii Berlin-Moskwa. Bezpo\u015brednia odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy K\u0119trzynem, a Berlinem wynosi 557 km, a mi\u0119dzy K\u0119trzynem, a Moskw\u0105 1 054 km. Odleg\u0142o\u015bci ju\u017c osi\u0105galne dla samolot\u00f3w transportowych bez mi\u0119dzyl\u0105dowa\u0144. \u201eWilczy szaniec\u201d stanowi\u0142 kompleks ponad 200 obiekt\u00f3w; schrony, baraki, magazyny, elektrownie, dworzec kolejowy, systemy \u0142\u0105czno\u015bci, systemy ochrony i obrony kompleksu. Oraz oczywi\u015bcie Lotnisko.<\/p>\n W sierpniu 1940 roku, przyst\u0105piono do wykonywania nowych dr\u00f3g startowych o nawierzchni betonowej. Taka nawierzchnia by\u0142a \u0142atwiejsza do utrzymania w okresie zimowym i by\u0142a niewra\u017cliwa na silne opady deszczu. Zlokalizowano je w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Lotniska. Pierwsza droga startowa (RWY) otrzyma\u0142a wymiary 900 m x 50 m. Zosta\u0142a wytyczona na kierunku 102\/282 stopni. Druga RWY otrzyma\u0142a wymiary 950 m x 50 m. Zosta\u0142a wytyczona na kierunku 140\/320 stopni. Obie RWY przecina\u0142y si\u0119 na wz\u00f3r litery \u201eX\u201d. Co wa\u017cne, budowa nowych RWY nie przerwa\u0142a normalnej eksploatacji Lotniska.Nowe RWY okaza\u0142y si\u0119 niewystarczaj\u0105ce dla przyjmowania najwi\u0119kszych niemieckich samolot\u00f3w. Dlatego stosunkowo szybko przyst\u0105piono do wyd\u0142u\u017cenia drugiej RWY do 1 200 m. Wyd\u0142u\u017con\u0105 RWY oddano do u\u017cytku w grudniu 1941 roku. Dzi\u0119ki temu z Lotniska mog\u0142y korzysta\u0107 takie maszyny jak; tr\u00f3jmotorowe \u2013 Ju-52 ( i jego liczne wersje ), czteromotorowe \u2013 Arado Ar 232, Focke-Wulf Fw 200, Junkers Ju 90, sze\u015bciomotorowe \u2013 Messerschmitt Me 323. Najcz\u0119\u015bciej widywanym na Lotnisku samolotem transportowym by\u0142 dwusilnikowy Siebel Si 204 (w licznych wersjach). Samoloty te g\u0142\u00f3wnie przewozi\u0142y oficer\u00f3w. Drugim cz\u0119sto obecnym tu samolotem by\u0142 dwusilnikowy Heinkel He 111, co prawda bardziej znany jako samolot bombowy, ale istnia\u0142y tak\u017ce wersje transportowe. To takim samolotem, w dniu 20.07.1944 roku, z Lotniska Wilamowo odlecia\u0142 oficer niemiecki Claus von Stauffenberg, po nieudanym zamachu na Hitlera.<\/p>\n Dla ochrony obiektu (Lotniska i kompleksu wojskowego \u2013 \u201eWilczy szaniec\u201d) zorganizowano w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej jednostk\u0119 samolot\u00f3w my\u015bliwskich w liczbie 9-12 maszyn. Dla nich w cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocno-zachodniej lotniska zbudowano 9 stojanek. Wykonano je w formie prostych hangar\u00f3w. \u015aciany stanowi\u0142y nasypy ziemne w kszta\u0142cie litery U. Ca\u0142o\u015b\u0107 od g\u00f3ry zamaskowano siatkami metalowymi z wplecionymi we\u0144 sztucznymi li\u015b\u0107mi. Obecnie wa\u0142y ziemne przypominaj\u0105 umocnienia zastosowane w wyniku wojny w Wietnamie w 60-tych latach XX wieku, dla os\u0142ony bazuj\u0105cych samolot\u00f3w, zanim zacz\u0119to budowa\u0107 schronohangary. Do ka\u017cdej stojanki doprowadzano ruroci\u0105g dla paliwa i instalacje elektryczn\u0105. By\u0142o tam tak\u017ce stanowisko dla narz\u0119dzi oraz oleje i smary. Od stojanek prowadzi\u0142y betonowe drogi ko\u0142owania do drogi startowej.<\/p>\n W trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej na Lotnisku postawiono trzy du\u017ce hangary. Po wojnie, jeden z nich zosta\u0142 przewieziony do Mielca. Mia\u0142 stanowi\u0107 hale produkcyjn\u0105 ma\u0142olitra\u017cowego samochodu. Ostatecznie zosta\u0142 zaadoptowany na hal\u0119 Mieleckiego O\u015brodka Sportu i Rekreacji. Myli\u0142by si\u0119 jednak czytelnik, s\u0105dz\u0105c, i\u017c w Mielcu zobaczy lotniczy hangar. Hala w Mielcu opr\u00f3cz \u0142ukowatego dachu w og\u00f3le nie przypomina pierwowzoru, kt\u00f3ry zosta\u0142 gruntownie przebudowany i powi\u0119kszony. Drugi hangar, po wojnie zosta\u0142 prawdopodobnie przewieziony do Wroc\u0142awia. Tu sta\u0142 si\u0119 hal\u0105 sportow\u0105 AWF i tak\u017ce w niczym ju\u017c nie przypomina by\u0142ego hangaru. Obecnie (2012 roku) na Lotnisku K\u0119trzyn jest tylko jeden hangar. Ale jest to hangar przebudowany po II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n Na Lotnisku K\u0119trzyn by\u0142 tak\u017ce du\u017cy sk\u0142ad paliw. Podejrzewano i\u017c niemcy zamontowali zbiorniki podziemne, kt\u00f3rych jednak nigdy nie znaleziono. Prawdopodobnie ca\u0142y zapas zgromadzonego paliwa i smar\u00f3w przechowywano w 200 litrowych metalowych beczkach, kt\u00f3re podczas ucieczki wywieziono lub wpad\u0142y w r\u0119ce wojsk radzieckich. Lotnisko dysponowa\u0142o tak\u017ce radio-pelengatorem. Po nim pozosta\u0142 tylko schron.<\/p>\n Od dnia 20.11.1944 roku, ruch na Lotnisku K\u0119trzyn znacznie si\u0119 zwi\u0119kszy\u0142. Wszystko za spraw\u0105 decyzji ewakuacji \u201eWilczego sza\u0144ca\u201d. Decyzja ta i zwi\u0105zane z ni\u0105 dalsze dzia\u0142ania nasuwaj\u0105 wiele niejasno\u015bci. Po pierwsze, \u201eWilczy szaniec\u201d le\u017ca\u0142 na terenach uznawanych powszechnie za niemieckie, a niemcy nawet po przegranej wojnie liczyli, i\u017c pozostan\u0105 w granicach z 1939 roku. Po drugie, sama idea obiektu by\u0142a nastawiona na \u201etwierdz\u0119 nie do zdobycia\u201d, w kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o si\u0119 broni\u0107 przez wiele miesi\u0119cy. Po trzecie, od dnia 24.01.1945 roku, sami niemcy rozpocz\u0119li wysadzanie w powietrze budowanych z takim trudem obiekt\u00f3w. Do wysadzenia ci\u0119\u017ckiego bunkra potrzebowali 8-12 ton materia\u0142u wybuchowego, w zale\u017cno\u015bci od kubatury obiektu.<\/p>\n Kiedy do Lotniska K\u0119trzyn dotarli \u017co\u0142nierze radzieccy zastali je znacznie opuszczone przez tubylc\u00f3w. Rosjanie lotniska nie eksploatowali, bo w pobli\u017cu nie by\u0142o ju\u017c wroga, a Miasto K\u0119trzyn niemal zr\u00f3wnali z ziemi\u0105. Zamek spalili. Nie do ko\u0144ca jest znana historia K\u0119trzyna, Lotniska Wilamowo i \u201eWilczego sza\u0144ca\u201d od stycznia 1945 roku, czyli po ucieczce ludno\u015bci niemieckiej za \u201eWa\u0142 pomorski\u201d. Zniszczone centrum dowodzenia (\u201eWilczy szaniec\u201d), Lotnisko i Miasto K\u0119trzyn w dniu 27.01.1945 roku, zaj\u0119\u0142y wojska 31. armii radzieckiej gen. Piotra Szafranowa. W dniu 14.02.1945 roku, przyjecha\u0142 pe\u0142nomocnik NKWD przy 3. Froncie Bia\u0142oruskim gen. Wiktor Abakumow.\u00a0W Mie\u015bcie panowa\u0142 terror i dokonywano grabie\u017cy. Co nie uda\u0142o si\u0119 zabra\u0107 podpalano. Zburzono ca\u0142e centrum Miasta. Spalono zamek, z kt\u00f3rego pozosta\u0142y tylko zewn\u0119trzne mury. Zamek zosta\u0142 odbudowany w latach 1966 \u2013 1967, wed\u0142ug stanu z XIX wieku.<\/p>\n W dniu 7.02.1945 roku, na terenie ogrodu szpitalnego pochowano 30 piel\u0119gniarek niemieckich, zamordowane przez \u017co\u0142dak\u00f3w radzieckich w dniach 28-31.01.1945 roku, i pochowano dyrektora szpitala, kt\u00f3ry pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Do po\u0142owy lat 60-tych, w miejscu poch\u00f3wku sta\u0142 krzy\u017c brzozowy. W trakcie wykonywania rob\u00f3t ziemnych zwi\u0105zanych z budow\u0105 wodoci\u0105gu wykopano szcz\u0105tki ofiar. Po wielu latach zbudowano godn\u0105 ofiar mogi\u0142\u0119. W 2007 roku, usypano kopiec w kszta\u0142cie kwadratu o d\u0142ugo\u015bci boku 5 m i wysoko\u015bci ok. 0,5 m, boki skarpy ob\u0142o\u017cono kamieniem polnym, skarp\u0119 obsadzono ro\u015blinno\u015bci\u0105, centralnie ustawiono drewniany krzy\u017c o wysoko\u015bci 2,5 m. Ca\u0142\u0105 mogi\u0142\u0119 otoczono \u017celiwnym ogrodzeniem, do mogi\u0142y doprowadzono chodnik, wok\u00f3\u0142 za\u0142o\u017cono trawnik i ustawiono \u0142awki. Po obu stronach ustawiono kamienne g\u0142azy, do kt\u00f3rych przymocowano tablice wykonane z czarnego marmuru z wygrawerowanym tekstem w J\u0119zyku Polskim i j\u0119zyku niemieckim: "….. KT\u00d3RYCH IMIONA STARTO I WDEPTANO W ZIEMI\u0118. TU SPOCZYWAJ\u0104 W BOGU DR LUDWIG DIEHL I PIEL\u0118GNIARKI ZAMORDOWANE W CHWILI NIESIENIA POMOCY PACJENTOM, PRZEZ WOJSKA ARMII SOWIECKIEJ, W STYCZNIU 1945 R.\u201d<\/p>\n W Rastemborku (niem. Rastenburg, a od 7.05.1946 rok. K\u0119trzyn) K\u0119trzynie i na terenie ca\u0142ego powiatu rz\u0105dzi\u0142 komendant wojskowy major Rozenfeld. Reprezentantem ludno\u015bci niemieckiej wobec komendanta wojskowego by\u0142 Henryk Hartmann. Burmistrz Hartmann mi\u0119dzy innymi zajmowa\u0142 si\u0119 wyznaczaniem robotnik\u00f3w do prac demonta\u017cowych i za\u0142adunkowych. Rosjanie wywozili urz\u0105dzenia techniczne zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, a tak\u017ce szyny kolejowe z demontowanych tor\u00f3w. Zlikwidowana zosta\u0142a w ten spos\u00f3b linia kolejowa biegn\u0105ca z K\u0119trzyna do W\u0119gorzewa (nowe szyny po\u0142o\u017cono po 1947 roku), z K\u0119trzyna do Lidzbarka Warmi\u0144skiego, rozebrano jedn\u0105 nitk\u0119 tor\u00f3w istniej\u0105cej linii kolejowej Korsze \u2013 K\u0119trzyn.<\/p>\n W\u0142adze Polskie w K\u0119trzynie pojawi\u0142y si\u0119 w po\u0142owie kwietnia 1945 roku. Pierwszy starosta k\u0119trzy\u0144ski Jan Downar sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 r\u00f3wnolegle z komendantem radzieckim do maja 1945 roku. W dniu 8.11.1945 roku, w Rastemborku mieszka\u0142o 4 600 Polak\u00f3w i 4 688 Niemc\u00f3w. Przesiedlanie ludno\u015bci: Polskiej ze wschodu i niemieckiej za Odr\u0119 trwa\u0142o do 1948 roku.<\/p>\n Obok transport\u00f3w repatriacyjnych ludno\u015b\u0107 miejscowa za po\u015brednictwem radzieckich s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa \u2013 NKWD trafia\u0142a do oboz\u00f3w: w Dzia\u0142dowie, I\u0142awie, i w okolicach Kr\u00f3lewca, a stamt\u0105d dalej do \u0142agr\u00f3w na Syberii. W \u0142agrach na s\u0105siednich pryczach spotykali si\u0119: niemcy, Polacy (w tym byli robotnicy przymusowi) i rosjanie (czasem z medalami za walki o Berlin). Dawne maj\u0105tki ziemskie, na terenie powiatu k\u0119trzy\u0144skiego \u201ezagospodarowane\u201d by\u0142y przez armi\u0119 rosyjsk\u0105. Produkcja rolna z tych maj\u0105tk\u00f3w przeznaczona by\u0142a na potrzeby tej samozaopatruj\u0105cej si\u0119 armii. Komendant maj\u0105tku ziemskiego w \u0141azdojach zas\u0142yn\u0105\u0142 z \u0142upie\u017cczych wypraw na okolic\u0119. Mi\u0119dzy innymi ograbieni zostali (\u0142\u0105cznie z bielizn\u0105 osobist\u0105) zakonnicy z klasztoru Jezuit\u00f3w w \u015awi\u0119tej Lipce. Polski milicjant, kt\u00f3ry chcia\u0142 przeciwdzia\u0142a\u0107 temu procederowi zosta\u0142 zastrzelony.<\/p>\n W tym miejscu par\u0119 zda\u0144 uwagi. Nie my, Polacy ustalali\u015bmy granice po II wojnie \u015bwiatowej. Nie my, Polacy wygnali\u015bmy rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w z ich dom\u00f3w i ziemi. Nie my, Polacy rozpocz\u0119li\u015bmy te okrutn\u0105 wojn\u0119. Ludno\u015b\u0107 niemiecka niech ma pretensje do najwi\u0119kszych zbrodniarzy w historii ludzko\u015bci Hitlera i Stalina. Hitlera sami sobie wybrali w wolnych wyborach. To my, Polacy jeste\u015bmy najwi\u0119kszymi ofiarami II wojny \u015bwiatowej i najwi\u0119cej stracili\u015bmy.<\/p>\n Po odej\u015bciu 31. armii rosyjskiej pozostali saperzy, kt\u00f3rzy rozminowywali wy\u0142\u0105cznie drogi i tory. Sam \u201eWilczy szaniec\u201d zosta\u0142 rozminowany przez Polskich saper\u00f3w, do dnia 29.10.1955 roku. Rozbrojono oko\u0142o 80 tysi\u0119cy min. Zgin\u0119\u0142o kilku Polskich saper\u00f3w.<\/p>\n \u201eWilczy szaniec\u201d udost\u0119pniony zosta\u0142 do zwiedzania w 1959 roku, chocia\u017c jeszcze przed zako\u0144czeniem rozminowania obiekt nieoficjalnie zwiedza\u0142y r\u00f3\u017cne osobisto\u015bci. Na przyk\u0142ad w 1947 roku, Ksi\u0105dz Kardyna\u0142 August Hlond. W \u201eWilczym sza\u0144cu\u201d odzyskiwano r\u00f3\u017cne materia\u0142y (rury, kable, kostk\u0119 brukow\u0105) i wywo\u017cono ca\u0142e baraki. Mi\u0119dzy innymi do Warszawy na Jelonki. Baraki s\u0142u\u017cy\u0142y jako hotele robotnicze dla budowniczych Pa\u0142acu Kultury i Nauki, a p\u00f3\u017aniej jako akademiki.<\/p>\n Nie wiadomo kiedy rosjanie przekazali Lotnisko stronie Polskiej i czy w og\u00f3le takie oficjalne przekazanie mia\u0142o miejsce. Nie wiadomo nawet w jakim stanie by\u0142o w\u00f3wczas Lotnisko. W latach 50-tych i 60-tych XX wieku, Lotnisko K\u0119trzyn by\u0142o sporadycznie wykorzystywane przez Wojsko Polskie, Korpus Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, Instytut Lotnictwa i Polskie Zak\u0142ady Lotnicze Warszawa-Ok\u0119cie.<\/p>\n Cywilna historia Lotniska Wilamowo zacz\u0119\u0142a si\u0119 z pocz\u0105tkiem 70-tych lat XX wieku. By\u0142 to czas kiedy z Wojskowego Lotnictwa Polskiego w stan spoczynku odszed\u0142 spory odsetek pilot\u00f3w, kt\u00f3rzy nie uzyskali zgody komisji lekarskich na przeszkolenie na samoloty nadd\u017awi\u0119kowe. Niekt\u00f3rzy z nich zmienili miejsce zamieszkania. W\u0142a\u015bnie grupa takich by\u0142ych pilot\u00f3w wojskowych postanowi\u0142a na bazie Lotniska Wilamowo stworzy\u0107 aeroklub kt\u00f3ry nazwano Aeroklub K\u0119trzy\u0144ski.<\/p>\n W dniu 11.06.1973 roku, Aeroklub K\u0119trzy\u0144ski zacz\u0105\u0142 oficjalnie funkcjonowa\u0107. Pocz\u0105tkowo powsta\u0142y dwie sekcje; spadochronowa i szybowcowa. Baz\u0105 sprz\u0119tow\u0105 by\u0142 jeden samolot An-2 i kilka szybowc\u00f3w.<\/p>\n Intensywny rozw\u00f3j agrolotnictwa oraz budowa kilku dobrych samolot\u00f3w rolniczych w Polsce (Dromader, Kruk) spowodowa\u0142 zapotrzebowanie na pilot\u00f3w-agro. W 1975 roku, podj\u0119to decyzj\u0119 o powstaniu szko\u0142y \u015bredniej kszta\u0142c\u0105cej w tym kierunku. W\u0142adze centralne na miejsce kszta\u0142cenia wybra\u0142y Technikum Mechanizacji Rolnictwa mieszcz\u0105cej si\u0119 w Karolewie. Karolewo to niewielka Miejscowo\u015b\u0107 le\u017c\u0105ca na wschodnich przedmie\u015bciach K\u0119trzyna. Wyb\u00f3r szko\u0142y by\u0142 nieprzypadkowy. Szko\u0142a dysponowa\u0142a internatem. W pobli\u017cu jest Lotnisko Wilamowo. Odleg\u0142o\u015b\u0107 w linii prostej zaledwie 2 km. Na potrzeby szko\u0142y na Lotnisku zorganizowano O\u015brodek Do\u015bwiadczalny Instytutu Lotnictwa \u2013 Agrolot. Szko\u0142a Agrolotnik\u00f3w w Karolewie funkcjonowa\u0142a w latach 1975-1983. Historia szko\u0142y jest opisana w innych artyku\u0142ach umieszczonych na stronie.<\/p>\n Ci\u0105g dalszy w kolejnym artykule.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1929 roku, na p\u0142askowy\u017cu, po\u0142o\u017conym na po\u0142udniowy-wsch\u00f3d od K\u0119trzyna (w\u00f3wczas Restembork) wyl\u0105dowa\u0142 sterowiec LZ 127 Graf Zeppelin. W internecie s\u0105 informacje, i\u017c prawdopodobnie by\u0142 to lot dooko\u0142a \u015bwiata. Taki lot faktycznie mia\u0142 miejsce. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wieczorem w dniu 7.08.1929 roku. Z przyczyn marketingowych i finansowych lot rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Lakehurst (g\u0142\u00f3wnej bazie sterowcowej na wschodnim wybrze\u017cu USA). Ze wzgl\u0119d\u00f3w na korzystny wiatr wiej\u0105cy z zachodu lot odbywa\u0142 si\u0119 w kierunku wschodnim. Sterowiec przelecia\u0142 nad Oceanem Atlantyckim, Europ\u0105, Azj\u0105, Japoni\u0105, Oceanem Spokojnym i przez USA. W dniu 29.08.1929 roku, sterowiec zako\u0144czy\u0142 podr\u00f3\u017c w Lakehurst. Przelot by\u0142 wielkim sukcesem. Lot by\u0142 doskonale przygotowany i nie wyst\u0105pi\u0142y \u017cadne sytuacje krytyczne. Jednak l\u0105dowanie na miejscu dzisiejszego Lotniska Wilamowo jest ma\u0142o prawdopodobne. Natomiast przelot nad K\u0119trzynem (Restembork) jest prawd\u0105, bo w\u00f3wczas za\u0142ogi sterowc\u00f3w korzysta\u0142a z r\u00f3\u017cnych pomocy nawigacyjnych (obiekt\u00f3w terenowych), w tym z linii kolejowych i napis\u00f3w na stacjach kolejowych. By\u0142 to najskuteczniejszy spos\u00f3b orientacji przestrzennej (geograficznej).<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-131","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2471,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions\/2471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Historia Lotniska K\u0119trzyn Wilamowo.<\/h3>\n
Aeroklub K\u0119trzy\u0144ski i szko\u0142a pilot\u00f3w agro-lotnik\u00f3w.<\/h3>\n