Lotnicze Pogotowie Ratunkowe jest to podmiot podleg\u0142y Ministerstwu Zdrowia i jest cz\u0119\u015bci\u0105 opieki zdrowotnej. Udziela \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych poszkodowanym. \u015awiadczenia te to medyczne czynno\u015bci ratunkowe oraz wykonywanie lotniczego transportu sanitarnego.<\/p>\n
Historia Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w Polsce rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w okresie mi\u0119dzywojennem, kiedy Polskie Wytw\u00f3rnie Samolot\u00f3w opracowa\u0142y specjalne samoloty dla przewozu pacjent\u00f3w. Samoloty te zdobywa\u0142y uznanie i medale na mi\u0119dzynarodowych targach.<\/p>\n
Po drugiej wojnie \u015bwiatowej Lotnicze Pogotowie Ratunkowe odradza\u0142o si\u0119 bardzo d\u0142ugo. Za pocz\u0105tek dzia\u0142ano\u015bci mo\u017cna przyj\u0105\u0107 1956 roku, kiedy z inicjatywy kilku pilot\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli na Zachodnich Frontach, zorganizowano pierwsz\u0105 kom\u00f3rk\u0119 lotnicz\u0105.<\/p>\n
W czasach PRL, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe przesz\u0142o kilka reorganizacji. By\u0142a reorganizacja w 2000 roku. Aktualnie Lotnicze Pogotowie Ratunkowe dzia\u0142a na podstawie zarz\u0105dzenia ministra zdrowia z dnia 9 listopada 2016 roku. W ramach Lotnicze Pogotowie Ratunkowe w Polsce funkcjonuje HEMS (Helicopter Emergency Medical Service, czyli \u015amig\u0142owcowa S\u0142u\u017cba Ratownictwa Medycznego).<\/p>\n
Bazy Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.<\/h3>\n
Obecnie (2022 rok) Lotnicze Pogotowie Ratunkowe dysponuje 22 bazami sta\u0142ymi, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cych miastach:<\/p>\n
Bia\u0142ystok \u2013 Lotnisko Bia\u0142ystok-Krywlany \u2013 Ratownik 1; (EC 135). Bydgoszcz \u2013 Port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo \u2013 Ratownik 2; (EC 135). Gda\u0144sk \u2013 Port lotniczy Gda\u0144sk im. Lecha Wa\u0142\u0119sy \u2013 Ratownik 3; (EC 135). Gliwice \u2013 Lotnisko Gliwice-Trynek \u2013 Ratownik 4; (EC 135). Gorz\u00f3w Wielkopolski – L\u0105dowisko Gorz\u00f3w Wlkp.-Szpital – Ratownik 24; (EC 135). Kielce \u2013 Lotnisko Kielce-Mas\u0142\u00f3w \u2013 Ratownik 5; (EC 135). Koszalin \u2013 L\u0105dowisko Koszalin-Zegrze Pomorskie – Ratownik 22 – baza sezonowa \u2013 (EC 135). Krak\u00f3w \u2013 Port lotniczy Krak\u00f3w-Balice \u2013 Ratownik 6; (EC 135). Lublin \u2013 Lotnisko Lublin-Radawiec \u2013 Ratownik 7; (EC 135). Od 2019 roku, jest nowa baza w Porcie Lotniczym Lublin Janowice. \u0141\u00f3d\u017a \u2013 Port lotniczy \u0141\u00f3d\u017a-Lublinek \u2013 Ratownik 16; (EC 135). Olsztyn \u2013 Lotnisko Olsztyn-Dajtki \u2013 Ratownik 8; (EC 135). Opole \u2013 Lotnisko Opole-Polska Nowa Wie\u015b \u2013 Ratownik 23; (EC 135). Ostr\u00f3w Wielkopolski \u2013 Lotnisko Ostr\u00f3w Wielkopolski-Micha\u0142k\u00f3w – Ratownik 21; (EC 135). P\u0142ock \u2013 Lotnisko P\u0142ock \u2013 Ratownik 18; (EC 135). Pozna\u0144 \u2013 Port lotniczy Pozna\u0144-\u0141awica \u2013 Ratownik 9; (EC 135). Sanok \u2013 L\u0105dowisko Sanok-Baza \u2013 Ratownik 10; (EC 135). Soko\u0142\u00f3w Podlaski \u2013 L\u0105dowisko Soko\u0142\u00f3w Podlaski \u2013 Ratownik 19; (EC 135). Suwa\u0142ki \u2013 Lotnisko Suwa\u0142ki \u2013 Ratownik 17; (EC 135). Szczecin \u2013 Port lotniczy Szczecin-Goleni\u00f3w \u2013 Ratownik 11; (EC 135). Warszawa \u2013 L\u0105dowisko Babice \u2013 Ratownik 12; (EC 135). Wroc\u0142aw \u2013 Port lotniczy Wroc\u0142aw-Strachowice \u2013 Ratownik 13; (EC 135). Zielona G\u00f3ra \u2013 Lotnisko Zielona G\u00f3ra-Przylep \u2013 Ratownik 15; (EC 135).<\/p>\n
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 LPR.<\/h3>\n
W ostatnich latach standardem sta\u0142y si\u0119 l\u0105dowiska przyszpitalne, kt\u00f3re z definicji znajduj\u0105 si\u0119 przy plac\u00f3wkach szpitalnych i klinicznych, czyli plac\u00f3wkach ochrony zdrowia. Przepisy lotnicze w tym temacie s\u0105 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe i sp\u00f3jne. \u015arodowisko w kt\u00f3rym operuj\u0105 \u015bmig\u0142owce jest trudne, ale jednocze\u015bnie bezpieczne. W ka\u017cdej chwili podczas operacji startu i l\u0105dowania, musi by\u0107 zapewniona mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerwania procedury i bezpiecznego wyl\u0105dowania lub odlotu na inne l\u0105dowisko lub lotnisko zapasowe.<\/p>\n
Od dnia 01 stycznia 2017 roku, ka\u017cdy szpitalny oddzia\u0142 ratunkowy (SOR) musi posiada\u0107 l\u0105dowisko (lub lotnisko), zgodnie z \u00a7 3 ust. 7, 8, 9, 10 i za\u0142\u0105cznikiem do Rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 roku, w sprawie szpitalnego oddzia\u0142u ratunkowego.<\/p>\n
Do tego dochodz\u0105 miejsca do l\u0105dowania, kt\u00f3re s\u0105 pod opiek\u0105 gminy. Miejsca gminne (gminne miejsca l\u0105dowania) s\u0105 to miejsca l\u0105dowania \u015bmig\u0142owc\u00f3w w lotach HEMS realizowanych w dzie\u0144 i po zachodzie s\u0142o\u0144ca, wyznaczone w ka\u017cdej gminie, celem przekazania pacjenta z naziemnego zespo\u0142u ratownictwa medycznego do \u015bmig\u0142owca i odtransportowania go do specjalistycznego o\u015brodka wyposa\u017conego w l\u0105dowisko ca\u0142odobowe. Miejsce gminne nie jest l\u0105dowiskiem przyszpitalnym. Nazwa \u201emiejsce gminne\u201d zosta\u0142a przyj\u0119ta w \u017cargonie przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe i nie funkcjonuje jako termin ustawowy. Obecnie (2022 rok) w Polsce jest ponad 2 000 gminnych miejsc l\u0105dowania \u015bmig\u0142owc\u00f3w LPR. Ta sytuacja potwierdza zmienno\u015b\u0107 strategii w ramach transportu lotniczego pacjent\u00f3w i konieczno\u015b\u0107 modyfikowania przepis\u00f3w, zar\u00f3wno lotniczych jak i medycznych.<\/p>\n
\u015amig\u0142owce LPR maj\u0105 wyposa\u017cenie i obsad\u0119 podobn\u0105 jak specjalistyczny zesp\u00f3\u0142 ratownictwa medycznego, czyli karetki. W sk\u0142ad osobowy zespo\u0142u wchodz\u0105: pilot, lekarz oraz piel\u0119gniarka lub ratownik medyczny. Najwiecej lot\u00f3w jest wykonywanych w dzie\u0144. Ale tak\u017ce po zachodzie s\u0142o\u0144ca jest wykonywanych wiele lot\u00f3w. Na przyk\u0142ad w 2011 roku, lot\u00f3w nocnych wykonano blisko 1 500. Procedura przewiduje asekuracj\u0119 gminnego miejsca do l\u0105dowania w porze nocnej przez Pa\u0144stwow\u0105 lub Ochotnicz\u0105 Stra\u017c Po\u017carn\u0105. Do 2021 roku, \u015bmig\u0142owce LPR wykona\u0142y ponad 200 000 l\u0105dowa\u0144 w miejscach gminnych oraz na autostradach i innych drogach dwujezdniowych, w porze dziennej i nocnej.<\/p>\n
W 2019 roku, za\u0142ogi Lotniczego Pogotowia Ratunkowego wykona\u0142y 11 821 zada\u0144, w tym 10 366 lot\u00f3w do nag\u0142ych zdarze\u0144 oraz 1 455 transport\u00f3w mi\u0119dzyszpitalnych. Samolotami zrealizowano 470 transport\u00f3w. Na pok\u0142adach \u015bmig\u0142owc\u00f3w LPR przetransportowano 8 735 pacjent\u00f3w, w tym 1 349 dzieci. \u015amig\u0142owce uzyska\u0142y nalot 8 345 godzin. \u0141\u0105czny nalot wszystkich statk\u00f3w powietrznych LPR wyni\u00f3s\u0142 10 759 godzin. Najwi\u0119cej zada\u0144 zrealizowa\u0142y bazy HEMS we Wroc\u0142awiu (830) i w Krakowie (817). Najbardziej pracowite by\u0142y wakacje, kiedy to w ci\u0105gu jednego dni wykonywano nawet ponad 50 zada\u0144. Najcz\u0119stszym powodem wezwa\u0144 by\u0142y wypadki komunikacyjne i pomoc ich ofiarom. \u0141\u0105cznie by\u0142o 2 080 tego typu lot\u00f3w. Drug\u0105 przyczyn\u0105 wezwa\u0144 by\u0142y udary (1 601) oraz stan nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia (971 lot\u00f3w). By\u0142y tak\u017ce oparzenia, amputacje i przygniecenia.<\/p>\n
Ostatecznie decyzja o wys\u0142aniu \u015bmig\u0142owca lub samolotu pozostaje w gestii lekarza LPR. Lot mo\u017ce zosta\u0107 wstrzymany, je\u015bli jego przeprowadzenie grozi niebezpiecze\u0144stwem.<\/p>\n
Czekamy na \u015bmig\u0142owiec.<\/h3>\n
Co nale\u017cy robi\u0107, gdy widzimy nadlatuj\u0105cy \u015bmig\u0142owiec? Gdy zobaczymy nadlatuj\u0105cy \u015bmig\u0142owiec, osoba wzywaj\u0105ca musi potwierdzi\u0107 potrzeb\u0119 otrzymania pomocy poszkodowanemu (poszkodowanym). Jak? Je\u015bli potrzebujemy pomocy, stajemy wyprostowani z obiema r\u0119kami uniesionymi do g\u00f3ry tak, aby ca\u0142a sylwetka przybra\u0142a posta\u0107 litery Y (Yes). Je\u015bli nie potrzebujemy pomocy, stajemy wyprostowani z jedn\u0105 r\u0119k\u0105 wyci\u0105gni\u0119t\u0105 w g\u00f3r\u0119, drug\u0105 opuszczon\u0105 w d\u00f3\u0142, na kszta\u0142t litery N (No).<\/p>\n
Sprz\u0119t lotniczy u\u017cywany obecnie przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe:<\/h3>\n\u015amig\u0142owiec Agusta A109 Power.<\/h3>\n
\u015amig\u0142owiec Agusta A109E Power, s\u0142u\u017c\u0105cy jako Ratownik 12, na lotnisko Bemowo, uleg\u0142 wypadkowi w dniu 20 listopada 2009 roku. Podczas obowi\u0105zkowego treningu w autorotacyjnym l\u0105dowaniu, jedna z \u0142opat wirnika no\u015bnego uderzy\u0142a w belk\u0119 ogonow\u0105 doprowadzaj\u0105c do wypadku.<\/p>\n
\u015amig\u0142owiec PZL Mi-2 Plus.<\/h3>\n
\u015amig\u0142owce te zako\u0144czy\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 2011 roku. Mankamentem \u015bmig\u0142owca by\u0142 ma\u0142y zasi\u0119g oraz nieprzystawanie \u015bmig\u0142owca do wsp\u00f3\u0142czesnych wymog\u00f3w i standard\u00f3w medycznego ratownictwa lotniczego. Ostatni dy\u017cur \u015bmig\u0142owca PZL Mi-2 odby\u0142 si\u0119 w kwietniu 2011 roku. \u015amig\u0142owce PZL Mi-2 operowa\u0142y w promieniu do 60 km od miejsca bazowania.<\/p>\n
W 2007 roku, w ramach przetargu zdecydowano o zakupie 23 \u015bmig\u0142owc\u00f3w i jednego symulatora w lokalizacji Lotnisko Bemowo-Babice. W okresie 2009 – 2010, dostarczono wszystkie \u015bmig\u0142owce. Prezentacja \u015bmig\u0142owca EC-135 odby\u0142a si\u0119 10 wrze\u015bnia 2009 roku, na warszawskim lotnisku Bemowo-Babice. Pierwszy egzemplarz trafi\u0142 do Krakowa w grudniu 2009 roku, pozosta\u0142e zam\u00f3wione maszyny dostarczono do ko\u0144ca 2010 roku. W dniu 16 grudnia 2010 roku, podpisano protoko\u0142y odbioru dw\u00f3ch ostatnich \u015bmig\u0142owc\u00f3w Eurocopter EC-135. \u015amig\u0142owce EC-135 operuj\u0105 w promieniu do 80 km, od miejsca bazowania. Dystans 80 km pokonuj\u0105 w ciagu 25 minut.<\/p>\n W grudniu 2015 roku, na lotnisku Warszawa Babice wyl\u0105dowa\u0142y cztery nowe \u015bmig\u0142owce (Airbus Helicopters H135 P3). Po ich dostawie Minister Zdrowia podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o utworzeniu na terenie kraju czterech nowych baz HEMS: w Opolu, Soko\u0142owie Podlaskim, Ostrowie Wielkopolskim oraz Gorzowie Wielkopolskim.<\/p>\n W dniu 31 lipca 2018 roku, rozstrzygni\u0119to przetarg na dostaw\u0119 dw\u00f3ch \u015bmig\u0142owc\u00f3w Robinson R44 Raven II. \u015amig\u0142owiec Robinson R44 Raven II jest jednym z najta\u0144szych \u015bmig\u0142owc\u00f3w w eksploatacji. Jest wykorzystywany do treningu pilot\u00f3w, ale tak\u017ce do transportu.<\/p>\n Lotnicze Pogotowie Ratunkowe dysponuje dwoma w\u0142oskimi samolotami Piaggio P.180 Avanti (Avanti I i Avanti II), kt\u00f3re stacjonuj\u0105 na Lotnisku Chopina (Ok\u0119cie) w Warszawie. Wykorzystywane s\u0105 one g\u0142\u00f3wnie do szybkiego transportu pacjent\u00f3w na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci, na przyk\u0142ad za granic\u0119.<\/p>\n Zakup P.180 Avanti dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego by\u0142 zwi\u0105zany z wst\u0105pieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Poniewa\u017c koszty leczenia w UE s\u0105 znacznie wy\u017csze ni\u017c w Polsce, dlatego op\u0142aca si\u0119 przywie\u015b\u0107 chorego do kraju. Do tego czasu LPR nie dysponowa\u0142o takim \u015brodkiem transportu.<\/p>\n W Polsce najbardziej znany jest egzemplarz P.180 Avanti rejestracja SP-MXH u\u017cywany od maja 2004 roku, przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Kolejny egzemplarz P.180 Avanti rejestracja SP-MXI z ulepszon\u0105 awionik\u0105 oraz silnikami Pratt & Whitney Canada PT6-66B. Samolot dostarczono do Polski w dniu 20.04.2007 roku. Samolot P.180 Avanti II rejestracja SP-MXI ma odmienn\u0105 awionik\u0119 od P.180 Avanti I rejestracja SP-MXH. Posiada zestaw przyrz\u0105d\u00f3w Rockwell Collins ProLine 21, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105 m.in. trzy wy\u015bwietlacze o wymiarach 20 x 25 cm. Dzi\u0119ki ulepszonym silnikom P&WC PT6-66B zwi\u0119kszona zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c maksymalna masa startowa, z 5 240 kg do 5 470 kg. Od 10.07.2009 roku, oba samoloty stacjonuj\u0105 na cz\u0119\u015bci wojskowej 1. Bazy Lotniczej na lotnisku Ok\u0119cie.<\/p>\n W dniu 13 sierpnia 2018 roku, LPR zawar\u0142o umow\u0119 na dostaw\u0119 trzech samolot\u00f3w Tecnam P2008 JC MK II. Maszyny s\u0142u\u017c\u0105 do szkolenia wst\u0119pnego pilot\u00f3w LPR. Dostawc\u0105 samolot\u00f3w by\u0142a firma Bartolini Air.<\/p>\n Tecnam P2008 to w\u0142oski, jednosilnikowy, dwumiejscowy samolot sportowy, turystyczny i szkolny. Zosta\u0142 zaprojektowany na rynek USA. Samolot zbudowany jest z metalu (skrzyd\u0142a) i kompozyt\u00f3w (kad\u0142ub). Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 2008-09-30 roku. Zosta\u0142 zademonstrowany w USA na wystawie AERO Friedrichshafen 2009, gdzie znalaz\u0142 kilku nabywc\u00f3w.<\/p>\n W dniu 13 grudnia 2019 roku, w Centrali Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w Warszawie zosta\u0142a podpisana umowa na zakup dw\u00f3ch nowych samolot\u00f3w odrzutowych dla Samolotowego Zespo\u0142u Transportowego. Umowa dotyczy\u0142a zakupu samolot\u00f3w Learjet 75 Liberty produkowanych przez firm\u0119 Bombardier.<\/p>\n Zakup by\u0142 realizowany w my\u015bl przyj\u0119tej przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w uchwa\u0142y zmieniaj\u0105cej uchwa\u0142\u0119 w sprawie ustanowienia programu zapobie\u017cenia negatywnym skutkom deficytu pilot\u00f3w w \u015amig\u0142owcowej S\u0142u\u017cbie Ratownictwa Medycznego (HEMS) oraz modernizacji samolotowego zespo\u0142u transportowego w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym. Dostawa pierwszego samolotu planowana by\u0142a do 13 marca 2021 roku, drugiego do 13 czerwca 2021 roku.<\/p>\n W dniu 16 grudnia 2021 roku, w Warszawie (Ok\u0119cie) wyl\u0105dowa\u0142 pierwszy samolot. Maszyna lecia\u0142a do Polski z Fargo w USA do Warszawy z mi\u0119dzyl\u0105dowaniami w Goose Bay, Rejkjawiku oraz w szkockim Wick. Wdro\u017cenie do s\u0142u\u017cby nast\u0105pi\u0142o w maju 2022 roku. Drugi samolot wyl\u0105dowa\u0142 w Polsce w styczniu 2022 roku. Samoloty przesz\u0142y odpraw\u0119 celn\u0105 i certyfikacj\u0119.<\/p>\n Learjet jest najszybszym samolotem w segmencie lekkich odrzutowc\u00f3w i ma wi\u0119kszy zasi\u0119g ni\u017c konkurencyjne samoloty, wynosz\u0105cy 2 080 mil morskich (3 852 km). Nowe statki powietrzne umo\u017cliwiaj\u0105 transport dw\u00f3ch pacjent\u00f3w jednocze\u015bnie w nast\u0119puj\u0105cej konfiguracji: nosze-nosze, nosze-inkubator. Mo\u017cliwa jest instalacja trzecich noszy dla trzeciego pacjenta.<\/p>\n Podstawowe dane T-T Bombardier Learjet 75 Liberty:<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 17,70 m. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 15,50 m. Wysoko\u015b\u0107 4,50 m. Maksymalna masa startowa 21 500 lb (9 752 kg). Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 465 kn (861 km\/h). Zasi\u0119g 2 040 NM (3 780 km). Pu\u0142ap 51 000 ft (16 000 m). Nap\u0119d: 2 x Honeywell Turbine. Awionika: Garmin G5000, Radio HF, CPDLC, FANS-1\/A+.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lotnicze Pogotowie Ratunkowe jest to podmiot podleg\u0142y Ministerstwu Zdrowia i jest cz\u0119\u015bci\u0105 opieki zdrowotnej. Udziela \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych poszkodowanym. \u015awiadczenia te to medyczne czynno\u015bci ratunkowe oraz wykonywanie lotniczego transportu sanitarnego.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-1271","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1999,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1271\/revisions\/1999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\u015amig\u0142owiec Airbus Eurocopter EC-135 P2+.<\/h3>\n
\u015amig\u0142owiec szkolno-treningowy Robinson R44 Raven II.<\/h3>\n
Samoloty Piaggio P.180 Avanti.<\/h3>\n
Samolot Tecnam P2008 JC MK II.<\/h3>\n
Bombardier Learjet 75 Liberty. 2019 rok.<\/h3>\n