Opis zdj\u0119cia: W Zamo\u015bciu szkolono mi\u0119dzy innymi specjalist\u00f3w do obs\u0142ugi samolot\u00f3w Petlakow Pe-2, kt\u00f3re by\u0142y u\u017cytkowane w Wojsku Polskim.<\/p>\n
Zjednoczona Szko\u0142a Lotnicza.<\/h3>\n
Organizacja Zjednoczonej Szko\u0142y Lotniczej Wojska Polskiego w Zamo\u015bciu wynik\u0142a z Rozkazu Nr 91 Naczelnego Dow\u00f3dcy Wojska Polskiego, genera\u0142a broni Micha\u0142a Roli-\u017bymierskiego z dnia 31.10.1944 roku. Nie czarujmy si\u0119. Fizyczn\u0105 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 by\u0142o stworzenie Polskiej szko\u0142y. Dlatego jej kadr\u0105 i struktur\u0105 by\u0142a znana nam ju\u017c Szko\u0142a Lotnicza Nr 6. sowieckiej armii lotniczej. Kt\u00f3ra do tej pory by\u0142a w Czka\u0142owie. Szko\u0142a w Zamo\u015bciu musia\u0142a posiada\u0107 zar\u00f3wno profil lotniczy jak i techniczny. I na pocz\u0105tku musia\u0142a kszta\u0142ci\u0107 wszystkich specjalist\u00f3w lotniczych. W dniu 7.11.1944 roku, z Dywizjonu Lotniczego na Majdanku wydzielono 20-osobowa grup\u0119 kwatermistrzowsk\u0105, z zadaniem przygotowania koszar i pozosta\u0142ych obiekt\u00f3w dla Zjednoczonej Szko\u0142y Lotniczej.<\/p>\n
W dniu 16.11.1944 roku, Zarz\u0105d Formowania i Uzupe\u0142nie\u0144 poleci\u0142 wydzieli\u0107 z Dywizjonu Lotniczego i skierowa\u0107 do szko\u0142y w Zamo\u015bciu 1 447 \u017co\u0142nierzy. W tym 710 uczni\u00f3w (stan zmienny) i 737 personelu szko\u0142y (stan sta\u0142y). Personel sk\u0142ada\u0142 si\u0119 ze; 100 oficer\u00f3w, 355 podoficer\u00f3w, 282 szeregowych.<\/p>\n
W dniu 22.12.1944 roku, ukaza\u0142 si\u0119 kolejny Rozkaz Dow\u00f3dztwa Lotnictwa Polskiego. W rozkazie tym ustalono zadanie szko\u0142y oraz terminy rozpocz\u0119cia zaj\u0119\u0107. Dzie\u0144 1.01.1945 rok \u2013 rozpocz\u0119cie kursu teoretycznego dla pilot\u00f3w, nawigator\u00f3w, strzelc\u00f3w pok\u0142adowych i strzelc\u00f3w radiotelegrafist\u00f3w. Dzie\u0144 15.01.1945 rok \u2013 rozpocz\u0119cie kursu dla pozosta\u0142ych specjalist\u00f3w; mechanik\u00f3w samolotowych, silnikowych, przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych i pozosta\u0142ych.<\/p>\n
W dniu 28.12.1944 roku, jeszcze przed rozpocz\u0119ciem nauki, na spotkanie z kadr\u0105 szko\u0142y przyby\u0142 zast\u0119pca Naczelnego Dow\u00f3dcy Wojska Polskiego do spraw polityczno-wychowawczych genera\u0142 brygady Aleksander Zawadzki. W swoim przem\u00f3wieniu nakre\u015bli\u0142 zgromadzonym sylwetk\u0119 nowego oficera komunisty specjalisty lotniczego, kt\u00f3rego ma szko\u0142a kszta\u0142towa\u0107. Wskaza\u0142 zebranym na rewolucyjne przemiany jakie czekaj\u0105 now\u0105 Polsk\u0119. Wskaza\u0142 zadania i zagro\u017cenia. Sprytnie dowarto\u015bciowa\u0142 kandydat\u00f3w do s\u0142u\u017cby w lotnictwie, tytu\u0142uj\u0105c ich podchor\u0105\u017cymi.<\/p>\n
Co ciekawe, jeszcze w grudniu 1944 roku, szko\u0142a nie mia\u0142a swojego komendanta. Szko\u0142\u0105 kierowa\u0142 pocz\u0105tkowo pp\u0142k pil. Miko\u0142aj Go\u0142oborod\u017ako, by\u0142y dow\u00f3dca 6. Armijnej Szko\u0142y Lotniczej Armii Czerwonej. Dow\u00f3dztwu zale\u017ca\u0142o na tym, aby komendantem szko\u0142y zosta\u0142 Polski oficer, a nie sowiecki. W styczniu 1945 roku, na Komendanta Zjednoczonej Wojskowej Szko\u0142y Lotniczej zosta\u0142 skierowany dotychczasowy dow\u00f3dca 4. Mieszanej Dywizji Lotniczej genera\u0142 brygady J\u00f3zef Smaga. Wydaje si\u0119, i\u017c by\u0142a to decyzja desperacka. Wszak Polskie Pu\u0142ki Lotnicze dopiero przekroczy\u0142y pr\u00f3g szlaku bojowego do Berlina. Rekomendowa\u0142 go na to stanowisko Naczelny Dow\u00f3dca Wojska Polskiego marsza\u0142ek Micha\u0142 Rola-\u017bymierski. Marsza\u0142ek wizytowa\u0142 w tym czasie szko\u0142\u0119 w Zamo\u015bciu. Wizyty A. Zawadzkiego i M. Roli-\u017bymierskiego \u015bwiadczy\u0142y o randze szko\u0142y (tak\u017ce szko\u0142y \u0142\u0105czno\u015bci) i uwadze na niej skupionej w Naczelnym Dow\u00f3dztwie Wojska Polskiego.<\/p>\n
W tym okresie schemat szko\u0142y by\u0142 zbli\u017cony do sowieckiego. Szkol\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy zorganizowano w dw\u00f3ch batalionach szkolnych; personelu lataj\u0105cego (przewidywano 480 os\u00f3b), personelu technicznego (przewidywano 650 os\u00f3b). 1 Batalionem Lotniczym dowodzi\u0142 starszy lejtnant Szalamin. 2 Batalionem Technicznym dowodzi\u0142 major in\u017cynier Iwan Trufanow. W 2 Batalionie Technicznym utworzono nast\u0119puj\u0105ce cykle; eksploatacji \u2013 dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 mjr in\u017c. Micha\u0142 Puchow, p\u0142atowcowy \u2013 dowodzony przez pp\u0142k in\u017c. Piotra Bakanowskiego, silnikowy \u2013 dowodzony przez mjr in\u017c. W\u0142adys\u0142awa Krajskiego, remontowy \u2013 dowodzony przez mjr in\u017c. Izydora Si\u0107ko, elektroradiosprz\u0119tu \u2013 dowodzony przez kpt Borysa Bie\u0142ozerkowa, przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych \u2013 dowodzony przez kpt in\u017c. Wasila Jakowlenk\u0119, og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cy \u2013 dowodzony przez por Wasila W\u0142udykina. Sami szkol\u0105cy si\u0119 byli pod dow\u00f3dztwem kpt Andrzeja Bojczuka zorganizowani w trzech kompaniach szkolnych, kt\u00f3rych dow\u00f3dcami byli; ppor pilot J\u00f3zef Berger, por Bardecki i m\u0142odszy lejtnant Miko\u0142aj Szapawa\u0142ow. Opr\u00f3cz tego kadra szko\u0142y by\u0142a zorganizowana w wydzia\u0142ach; komenda szko\u0142y, wydzia\u0142 wyszkolenia, wydzia\u0142 polityczno-wychowawczy, wydzia\u0142 zaopatrzenia oraz lotnicze warsztaty szkolne. Stan sta\u0142y osobowy szko\u0142y, po licznych zmianach, wyni\u00f3s\u0142 ju\u017c 1 347 \u017co\u0142nierzy, wyk\u0142adowc\u00f3w, instruktor\u00f3w, specjalist\u00f3w zaopatrzenia i obs\u0142ugi. W\u015br\u00f3d oficer\u00f3w niewielu by\u0142o Polak\u00f3w. Lecz jak podkre\u015blaj\u0105 historycy wojskowi, wi\u0119kszo\u015b\u0107 sowiet\u00f3w pracowa\u0142a ofiarnie i by\u0142a oddana sprawie lotnictwa Polskiego. Na du\u017ce uznanie zas\u0142u\u017cyli zw\u0142aszcza: mjr Iwan Trufanow, pp\u0142k in\u017c. Micha\u0142 Puchow. Nie dziwmy si\u0119 temu. Dla nich Polska to by\u0142 zach\u00f3d. Jednymi z pierwszych Polskich oficer\u00f3w byli mi\u0119dzy innymi; major Antoni Michalak, ppor Roman Paku\u0142a, ppor J\u00f3zef Lewicki.<\/p>\n
W dniu 26.01.1945 roku, dokonano ostatecznego przydzia\u0142u szkol\u0105cym si\u0119. Kurs w 1 Batalionie Lotniczym rozpocz\u0119\u0142o 401 kandydat\u00f3w na lotnik\u00f3w, a w 2. Batalionie Technicznym 647 kandydat\u00f3w do personelu naziemnego. \u0141\u0105cznie 1 048 os\u00f3b. Z ko\u0144cem stycznia 1945 roku, Dow\u00f3dca Lotnictwa Wojska Polskiego zatwierdzi\u0142 plan szkolenia i ilo\u015bci absolwent\u00f3w poszczeg\u00f3lnych specjalno\u015bci; mechanicy samolotowi \u2013 242 osoby, mechanicy uzbrojenia \u2013 92 osoby, mechanik\u00f3w urz\u0105dze\u0144 specjalnych \u2013 50 os\u00f3b, mechanik\u00f3w silnik\u00f3w \u2013 92 osoby, majstr\u00f3w uzbrojenia \u2013 60 os\u00f3b, majstr\u00f3w osprz\u0119tu \u2013 20 os\u00f3b, majstr\u00f3w urz\u0105dze\u0144 radiowych \u2013 20, majstr\u00f3w urz\u0105dze\u0144 specjalnych \u2013 20, majstr\u00f3w urz\u0105dze\u0144 elektrycznych \u2013 20 os\u00f3b.<\/p>\n
Pierwszy kwarta\u0142 1945 roku, by\u0142 bardzo trudny w funkcjonowaniu szko\u0142y. By\u0142y du\u017ce k\u0142opoty w zaopatrzeniu pocz\u0105wszy od opa\u0142u i \u017cywno\u015bci, a na zeszytach, podr\u0119cznikach i o\u0142\u00f3wkach sko\u0144czywszy. Brak by\u0142o pomocy dydaktycznych, schemat\u00f3w i plansz. Sowieccy wyk\u0142adowcy nie znali J\u0119zyka Polskiego, wi\u0119c wa\u017cne zaj\u0119cia prowadzono przy wsparciu nielicznych znaj\u0105cych j\u0119zyk rosyjski.<\/p>\n
Silny by\u0142a wp\u0142yw lokalnego podziemia na Lubelszczy\u017anie, kt\u00f3ry utrudnia\u0142 wprowadzanie nowej okupacji. W szkole pojawili si\u0119 sowieccy oficerowie polityczni. Zamiast wygasza\u0107 napi\u0119cia i rozwi\u0105zywa\u0107 problemy stanowczo przekonywali oni s\u0142uchaczy do \u201ejedynego s\u0142usznego ustroju socjalistycznego\u201d. Sytuacja nie poprawi\u0142a si\u0119, gdy do szko\u0142y przybili Polscy oficerowie polityczno-wychowawczy. Coraz cz\u0119\u015bciej zdarza\u0142y si\u0119 dezercje pojedyncze i zbiorowe. By\u0142 akty sabota\u017cu, a tak\u017ce napady na \u017co\u0142nierzy sowieckich. Nie czuli si\u0119 oni bezpieczni poza terenem szko\u0142y i lotniska. To Wojsko Polskie nie by\u0142o ca\u0142kowicie Polskie i to by\u0142 problem. Przypomnijmy, \u017ce do 1947 roku, oddzia\u0142y AK mia\u0142y pod broni\u0105 300 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n
Ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j z\u0142o\u017cony charakter nazwa szko\u0142y by\u0142a r\u00f3\u017cnie podawana. Wyra\u017anie wskazuj\u0105 na to dokumenty. Najbardziej prawid\u0142o jest nazwa Zjednoczona Szko\u0142a Lotnicza Wojska Polskiego. Pojawia\u0142y si\u0119 nazwy; Centralna Szko\u0142a Lotnicza Wojska Polskiego, Wojskowa Szko\u0142a Lotnicza Wojska Polskiego.<\/p>\n
W dniu 28.05.1945 roku, pierwsza grupa najbardziej zaawansowanych otrzyma\u0142a promocje oficerskie i przydzia\u0142y s\u0142u\u017cbowe. Kilku pozosta\u0142o w szkole jako kadra instruktorska. W og\u00f3le w ci\u0105gu 1945 roku, do kadry do\u0142\u0105czy\u0142o jeszcze kilku Polak\u00f3w; ppor J\u00f3zef Wirgin, ppor Marian Kracher, ppor Zbigniew Pelczarski, ppor Antoni Ma\u0144kowski, ppor Eugeniusz Stankiewicz, kpt Boles\u0142aw Fabisiak.<\/p>\n
W 1945 roku, planowano wyszkoli\u0107 oko\u0142o 3 000 specjalist\u00f3w. By\u0142o to jednak zbyt optymistyczne i po ludzku niemo\u017cliwe. Ostatecznie stwierdzono, \u017ce mo\u017cna wyszkoli\u0107 rocznie 1 170 absolwent\u00f3w. W tym 750 specjalist\u00f3w technicznych (150 majstr\u00f3w i 600 mechanik\u00f3w) i 520 lotnik\u00f3w.<\/p>\n
Wiosn\u0105 przyst\u0105piono do szkolenia personelu lataj\u0105cego. Szko\u0142a mia\u0142a do dyspozycji 34 samolot\u00f3w typu UT-2 i Po-2. Jednak ujawni\u0142a si\u0119 specyfika Lotniska Mokre. By\u0142o faktycznie mokre. B\u0142oto i ka\u0142u\u017ce zal\u0119gaj\u0105ce na Lotnisku skutecznie uniemo\u017cliwi\u0142o rozpocz\u0119cie lot\u00f3w. Dow\u00f3dztwo szko\u0142y podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o przebazowaniu samolot\u00f3w w sile trzech eskadr na Lotniska w Podlodowie i D\u0119blinie. Przebazowanie trwa\u0142o d\u0142ugo, od 10.03.1945 roku do 23.03.1945 roku. Przebazowanie by\u0142o tym bardziej mo\u017cliwe, \u017ce front by\u0142 ju\u017c bardzo daleko.<\/p>\n
Kierowanie systemem szko\u0142y okaza\u0142o si\u0119 bardzo trudne. Dlatego komendant szko\u0142y Rozkazem Nr 121 z dnia 13.03.1945 roku, wprowadzi\u0142 stanowisko pomocnika komendanta do spraw technicznych. Zosta\u0142 nim pp\u0142k Piotr Bielika. W \u015blad za tym posz\u0142y pewne przekszta\u0142cenia struktur szko\u0142y, kt\u00f3re utwierdzi\u0142y schemat rozdzia\u0142u cz\u0119\u015bci lotniczej od technicznej. W kilka dni p\u00f3\u017aniej Dow\u00f3dca Lotnictwa Wojska Polskiego zaakceptowa\u0142 te zmiany i wyst\u0105pi\u0142 do Naczelnego Dow\u00f3dcy Wojska Polskiego z wnioskiem, o dokonanie podzia\u0142u Zjednoczonej Szko\u0142y Lotniczej Wojska Polskiego na dwie odr\u0119bne szko\u0142y. Personel lataj\u0105cy szkoli\u0142by si\u0119 w D\u0119blinie, a personel techniczny w Zamo\u015bciu. W dniu 31.03.1945 roku, Naczelne Dow\u00f3dztwo zaaprobowa\u0142o wniosek dow\u00f3dcy lotnictwa Wojska Polskiego i wyda\u0142 w dniu 13.04.1945 roku, rozkaz Nr 86 Org, w kt\u00f3rym poleci\u0142 zreorganizowa\u0107 szko\u0142\u0119 i utworzy\u0107 dwie odr\u0119bne. Na podstawie tego Rozkazu komendant szko\u0142y genera\u0142 J\u00f3zef Smaga wyda\u0142 Rozkaz Nr 025 z dnia 20.04.1945 roku, polecaj\u0105cy utworzenie dw\u00f3ch odr\u0119bnych szk\u00f3\u0142, do dnia 30.04.1945 roku.<\/p>\n
W tym miejscu nale\u017cy wspomnie\u0107 o pr\u00f3bie pozyskania dla szkolonych pilot\u00f3w Polskiego samolotu szkolnego, nie obarczonego wadami jakie mia\u0142y samoloty sowieckie. In\u017cynierowie z zamojskiej szko\u0142y por. Michalski, ppor. Dylewicz i st. sier\u017c. Maszy\u0144ski pr\u00f3bowali zbudowa\u0107 szkolny samolot, ale tego \u015bmia\u0142ego projektu nie uda\u0142o im si\u0119 zrealizowa\u0107. By\u0142a ca\u0142kowita blokada ze strony sowieckiej.<\/p>\n
Druga pr\u00f3ba by\u0142a bardziej udana i przynios\u0142a pewien sukces. Wiosn\u0105 1945 roku wyk\u0142adowca Wojskowej Szko\u0142y lotniczej w Zamo\u015bciu in\u017cynier porucznik pilot Eugeniusz Stankiewicz wsp\u00f3lnie z ppor. Zdzis\u0142aw Cymerem i ppor. W\u0142adys\u0142awem Rutkowskim zaprojektowali dwumiejscowy samolot szkolno-\u0142\u0105cznikowy. Projekt oznaczono S-1 od nazwiska konstruktora, cho\u0107 prawdopodobnie w pierwszych tygodniach zesp\u00f3\u0142 u\u017cywa\u0142 innego oznaczenia. W czerwcu 1945 roku zesp\u00f3\u0142 pracuj\u0105cy nad samolotem zosta\u0142 przeniesiony do Mielca. By\u0142a to decyzja odg\u00f3rna. Bez w\u0105tpienia warunki warsztatowe w Mielcu by\u0142y zdecydowanie lepsze ni\u017c w Zamo\u015bciu. Zesp\u00f3\u0142 wykorzystywa\u0142 w pracy niekt\u00f3re elementy z samolot\u00f3w Polikarpow Po-2 i Jakowlew UT-2. Przede wszystkim silnik Szewcowa M-11. Prace nad samolotem bieg\u0142y szybko. Ju\u017c w sierpniu 1945 roku przyst\u0105piono do budowy prototypu S-1 nr 45-001. Nie budowano prototypu do pr\u00f3b statycznych. Dzi\u0119ki energii konstruktora, pracowito\u015bci zespo\u0142u i ofiarno\u015bci pracownik\u00f3w warsztatu, maszyn\u0119 zbudowano w ci\u0105gu 3,5 miesi\u0105ca. Prototyp by\u0142 gotowy w listopadzie 1945 roku. Gotowa by\u0142a tak\u017ce pe\u0142na dokumentacja samolotu. W dniu 15 listopada 1945 roku na lotnisku fabrycznym w Mielcu samolot S-1 zosta\u0142 oblatany przez sowieckiego pilota wojskowego Piotra Kondratienk\u0119. By\u0142 to pierwszy samolot oblatany w Mielcu i drugi w powojennej Polsce. Samolot wyposa\u017cono w pojedynczy p\u0142at zamontowany ponad kad\u0142ubem, tak zwany parasol. Poniewa\u017c centrop\u0142at znalaz\u0142 si\u0119 nad pierwsz\u0105 kabin\u0105 wej\u015bcie do niej by\u0142o utrudnione. Samolot mia\u0142 smuk\u0142y kad\u0142ub i obudowany silnik. Maszyna lata\u0142a poprawnie i by\u0142a \u0142atwa w pilota\u017cu. W grudniu 1945 roku cz\u0119\u015bciowo zdemontowany samolot S-1 drog\u0105 ko\u0142ow\u0105 zosta\u0142 przetransportowany do Warszawy, a wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142 na pocz\u0105tku kwietnia 1946 roku, wykona\u0142 przelot z Mielca do Warszawy. Zosta\u0142 przekazany do dyspozycji Dow\u00f3dztwa Lotnictwa Wojskowego. Samolot nie otrzyma\u0142 \u017cadnej homologacji, poniewa\u017c zosta\u0142 zbudowany bez oblicze\u0144 aerodynamicznych i wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Mimo to, samolot wykaza\u0142y si\u0119 dobrymi osi\u0105gami i pomy\u015blnie przeszed\u0142 testy. W dniu 14 maja 1946 roku Eugeniusz Stankiewicz wykonywa\u0142 kolejny lot na samolocie S-1. Z powodu za\u0142amania si\u0119 pogody samolot zosta\u0142 rozbity na roku ulic Cha\u0142ubi\u0144skiego i Nowogrodzkiej (obecnie ul Cha\u0142ubi\u0144skiego i al. Jerozolimskich). Pilot odni\u00f3s\u0142 niewielkie obra\u017cenia, ale samolot zosta\u0142 rozbity. Dalszych prac nie kontynuowano, mimo \u017ce, przy takim samym silniku, samolot parametrami g\u00f3rowa\u0142 nad Po-2.<\/p>\n
Wojskowa Techniczna Szko\u0142a Lotnicza w Zamo\u015bciu.<\/h3>\n
Reorganizacja doprowadzi\u0142a do zwi\u0119kszenia stanu osobowego Wojskowej Technicznej Szko\u0142y Lotniczej Wojska Polskiego do 1 388, co by\u0142o powi\u0119kszeniem o 210 os\u00f3b. Mimo i\u017c szko\u0142a w nowej strukturze funkcjonowa\u0142a od 30.04.1945 roku, to jednak do 1.12.1945 roku, nie by\u0142y obsadzone wszystkie stanowiska.<\/p>\n
Teraz jej struktura wygl\u0105da\u0142a nast\u0119puj\u0105co; Komenda Sztabu z Wydzia\u0142em Kadr i Wydzia\u0142em Og\u00f3lno-wojskowym, wydzia\u0142 wyszkolenia, wydzia\u0142 polityczno-wychowawczy, wydzia\u0142 zaopatrzenia materia\u0142owo-technicznego. Do tego by\u0142a; kompania obs\u0142ugi, pluton \u0142\u0105czno\u015bci, orkiestra. Batalion szkolny sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech kompani.<\/p>\n
Komendantem szko\u0142y mianowano p\u0142k in\u017c. Piotra Bielikowa. Szefem sztabu by\u0142 pp\u0142k Walerian Paganow. Zast\u0119pc\u0105 komendanta do spraw szkolenia mjr Iwan Trufanow. Politycznym by\u0142 kpt Aram Okuniew. Kadry narodowo\u015bci Polskiej by\u0142o nieco ponad 50 %, a na dodatek obsadzali ni\u017csze stanowiska.<\/p>\n
Dramatyczne braki specjalist\u00f3w lotniczych narodowo\u015bci Polskiej w Polskim Lotnictwie Wojskowym wymusi\u0142y zastosowanie kurs\u00f3w skr\u00f3conych. Ju\u017c w dniu 22.05.1945 roku, odby\u0142a si\u0119 pierwsza promocja absolwent\u00f3w kursu dla przedwojennych podoficer\u00f3w. Dla 12 z nich by\u0142o to zwi\u0105zane z promocj\u0105 na podporucznik\u00f3w korpusu oficerskich s\u0142u\u017cb technicznych. Aktu promocji dokona\u0142 komendant oficerskiej szko\u0142y \u0142\u0105czno\u015bci p\u0142k Miko\u0142aj Mackiewicz. Jak napisa\u0142em wy\u017cej, szko\u0142a \u0142\u0105czno\u015bci dzieli\u0142a koszary ze szko\u0142\u0105 techniczn\u0105. Kolejni \u017co\u0142nierze uko\u0144czyli przyspieszony kurs ju\u017c w dniu 16.06.1945 roku.<\/p>\n
Warunki bytowe w koszarach by\u0142y trudne. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na ciasnot\u0119. W drugiej po\u0142owie 1945 roku, nadal wyst\u0119powa\u0142y trudno\u015bci z zaopatrzeniem. Nadal by\u0142a skrywana i jawna wrogo\u015b\u0107 tutejszych mieszka\u0144c\u00f3w do szko\u0142y. Szczeg\u00f3lnie do tych, kt\u00f3rzy nosili Polskie mundury, a nie m\u00f3wili po Polsku.<\/p>\n
Dow\u00f3dztwo Lotnictwa Wojska Polskiego zamierza\u0142o przenie\u015b\u0107 szko\u0142\u0119 do Warszawy do koszar na Boernerowo (Bemowie). Jednak ich remont si\u0119 przed\u0142u\u017ca\u0142. Zgodnie z planem przebazowanie szko\u0142y mia\u0142o si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 od dnia 20.05.1945 roku. Jednak dopiero w dniu 9.07.1945 roku, na stacji Zamo\u015b\u0107 podstawiono pierwszy eszelon z 24 wagonami. Przebazowanie zako\u0144czono dopiero w dniu 25.09.1945 roku. Przy czym procesu szkolenia nie przerwano, czyli trwa\u0142o ono i w Zamo\u015bciu i w Warszawie.<\/p>\n
15 Zapasowy Pu\u0142k Lotniczy.<\/h3>\n
Opr\u00f3cz Zjednoczonej Szko\u0142y Lotniczej w Zamo\u015bciu utworzono tak\u017ce 15 Zapasowy Pu\u0142k Lotniczy, \u015bci\u015ble podporz\u0105dkowany szkole. Jednostka ta zaj\u0119\u0142a Lotnisko Mokre, po\u0142o\u017cone oko\u0142o 6 km od szko\u0142y. Pu\u0142k tak\u017ce nazywano 15 Samodzielny Zapasowy Pu\u0142k Lotniczy. Pocz\u0105tkowo by\u0142 dowodzony przez p\u0142k. P\u0142askija. Oficjalnie Pu\u0142k sformowano w listopadzie 1944r., na podstawie Rozkazu Nr 91 Naczelnego Dow\u00f3dcy Wojska Polskiego z dnia 31.10.1944r.. Jego osnow\u0105 by\u0142 sowiecki 16 Szkolno-Treningowy Pu\u0142k Lotniczy z miejscowo\u015bci Kluczewka. (Wed\u0142ug etatu Nr 015\/468 o stanie 1 353 ludzi).<\/p>\n
Przebazowanie Pu\u0142ku na Lotnisko Mokre wykonano w dniu 26.11.1944 roku.<\/p>\n
Zmiany jakie dotkn\u0119\u0142y szko\u0142\u0119 w Zamo\u015bciu w 1945 roku, musia\u0142y tak\u017ce odbi\u0107 si\u0119 na pu\u0142ku lotniczym. W dniu 15.07.1945 roku, na podstawie Rozkazu Nr 00165\/org ND WP z dnia 10.07.1945 roku, pu\u0142k przeformowano na 15. Mieszany Szkolno \u2013 Treningowy Pu\u0142k Lotniczy. W tym czasie pu\u0142k ju\u017c nie bazowa\u0142 na Lotnisku Mokre. Nie min\u0119\u0142y dwa miesi\u0105ce i pu\u0142k ponownie przeformowano w 1. Mieszany Szkolno \u2013 Treningowy Pu\u0142k Lotniczy. Sta\u0142o si\u0119 to na podstawie Rozkazu Nr 0249\/org Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojska Polskiego z dnia 13.09.1945 roku.<\/p>\n
W dalszym ci\u0105gu zmiany te nie odpowiada\u0142y potrzebom szkolnictwa. Wywo\u0142ywa\u0142y sytuacje podw\u00f3jnego dow\u00f3dztwa; szko\u0142a i pu\u0142k lotniczy. Wydano kolejne Rozkazy; Nr 019\/org ND WP z dnia 22.01.1946 roku, oraz Nr 015 Dow\u00f3dcy Lotnictwa Wojska Polskiego z dnia 31.01.1946 roku. W ich wyniku w lutym 1946 roku, pu\u0142k zosta\u0142 rozformowany a jego poszczeg\u00f3lne komponenty przekazano odpowiednio do D\u0119blina (szkolenie lotnicze podstawowe i bojowe) i do Warszawy (szkolenie mechanik\u00f3w).<\/p>\n
Wojskowa Techniczna Szko\u0142a Lotnicza na Boernerowie.<\/h3>\n1945 rok.<\/h3>\n
Proces organizacji szko\u0142y w nowym miejscu trwa\u0142 niezwykle d\u0142ugo. Od lipca 1945 roku do kwietnia 1946 roku. Szko\u0142a zaj\u0119\u0142a koszary po przedwojennym pu\u0142ku artylerii. Budynki murowane z ceg\u0142y pochodzi\u0142y z 30-lat XX wieku i by\u0142y stosunkowo nowe. Cho\u0107 koszary by\u0142y cz\u0119\u015bciowo zniszczone, to i tak warunki by\u0142y tu lepsze ni\u017c w Zamo\u015bciu. Izby \u017co\u0142nierskie wyposa\u017cone by\u0142y w \u0142\u00f3\u017cka z po\u015bciel\u0105. Zaj\u0119cia prowadzono w dw\u00f3ch budynkach szkoleniowych. Do tego przygotowano tak\u017ce prowizoryczny plac na kt\u00f3rym zgromadzono samoloty i makiety.<\/p>\n
Zako\u0144czenie drugiej wojny \u015bwiatowej musia\u0142o wywo\u0142a\u0107 demobilizacje wi\u0119kszo\u015bci \u017co\u0142nierzy. Lecz w szkolnictwie wojskowym proces by\u0142 odwrotny. Wszystko zmierza\u0142o do utrwalenia w\u0142adzy komunistycznej. Komuni\u015bci nie mogli dopu\u015bci\u0107 do powrotu Polskich specjalist\u00f3w lotniczych z zachodu, gdy\u017c ci posiadali \u201eniew\u0142a\u015bciwe\u201d wzorce spo\u0142eczno-polityczne. Dlatego musieli wyszkoli\u0107 w\u0142asn\u0105 kadr\u0119. Jednym z efekt\u00f3w tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142o wyd\u0142u\u017cenie szkolenia mechanik\u00f3w w WTSL do 12 lub 24 miesi\u0119cy (w zale\u017cno\u015bci od specjalno\u015bci) oraz utworzenie Szko\u0142y M\u0142odszych Specjalist\u00f3w szkol\u0105cych si\u0119 na kursach zaledwie do 6 lub 12 miesi\u0119cy. Szko\u0142y M\u0142odszych Specjalist\u00f3w utworzono tak\u017ce przy dywizjach lotniczych.<\/p>\n
W dniu 25.09.1945 roku, promowano kolejn\u0105 (trzeci\u0105) grup\u0119 104 mechanik\u00f3w i majstr\u00f3w. Pierwszy raz w Boernerowie. W pa\u017adzierniku kurs uko\u0144czy\u0142o 239 kursant\u00f3w. W dniu 22.12.1945 roku, kurs uko\u0144czy\u0142o 226 kursant\u00f3w, w tym pierwsza grupa fotolaborant\u00f3w.<\/p>\n
1946 rok.<\/h3>\n
W dniu 6.01.1946r. kurs uko\u0144czy\u0142a sz\u00f3sta grupa kursant\u00f3w (226 os\u00f3b) w tym 33 osoby uzyska\u0142y stopie\u0144 oficerski. By\u0142a to druga promocja oficerska w historii szko\u0142y. Aktu promocji dokona\u0142 genera\u0142 broni W\u0142adys\u0142aw Korczyc.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie zapad\u0142a decyzja o skr\u00f3ceniu nauki w WTSL do 11 lub 22 miesi\u0119cy. Wyjazd cz\u0119\u015bci sowieckiej kadry do CCCP wymusza\u0142 zast\u0105pienie ich Polskimi oficerami. Brakuj\u0105c\u0105 kadr\u0119 postanowiono pozyska\u0107, przeszkalaj\u0105c podoficer\u00f3w ju\u017c ze sta\u017cem, na 5-miesi\u0119cznych kursach. Kursy te organizowano od stycznia 1946r., a w rzeczywisto\u015bci trwa\u0142y bardzo kr\u00f3tko. Nawet tylko 7 dni.<\/p>\n
W 1946 roku, szkolono specjalist\u00f3w dla samolot\u00f3w; Po-2, Jak-9, Pe-2, I\u0142-2, I\u0142-10, Tu-2, C-47, Li-2.<\/p>\n
W dniu 18.03.1946 roku, komendantem mianowano Polskiego oficera p\u0142k pilota Bernarda Adameckiego.<\/p>\n
Bernard Antoni Adamecki.<\/h3>\n
Bernard Antoni Adamecki(urodzony 1897r. – zamordowany przez komunist\u00f3w 7.08.1952r.). Doskona\u0142y dow\u00f3dca i patriota Polski. Pu\u0142kownik i pilot. Wielokrotnie ranny. Uczestnik wojny \u015bwiatowej. Wst\u0105pi\u0142 do odrodzonego Wojska Polskiego w 1918r.. S\u0142u\u017cy\u0142 w D\u0119blinie, gdzie by\u0142 tak\u017ce wyk\u0142adowc\u0105. Uczestnik Wojny Obronnej w 1939r.. \u017bo\u0142nierz AK. W latach 1940r.-1944r. zorganizowa\u0142 483 zrzuty do okupowanej Polski. Uczestnik Powstania Warszawskiego. Trafi\u0142 do oflagu na terenie niemiec. Zaraz po wyzwoleniu, w 1945r. powr\u00f3ci\u0142 do Polski i natychmiast wst\u0105pi\u0142 do Ludowego Wojska Polskiego. Najpierw zosta\u0142 dublerem sowieckiego komendanta Wojskowej Szko\u0142y Pilot\u00f3w w D\u0119blinie, a nast\u0119pnie dublerem komendanta Wojskowej Szko\u0142y Technicznej w Boernerowie. W dniu 18.03.1946r. obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 komendanta tej uczelni. Mia\u0142 by\u0107 awansowany do stopnia genera\u0142a brygady. Z ko\u0144cem 1948r., zosta\u0142 niespodziewanie zdj\u0119ty z zajmowanego stanowiska. Ze wzgl\u0119du na k\u0142opoty zdrowotne w grudniu 1949r. zosta\u0142 przeniesiony do rezerwy i jednocze\u015bnie odszed\u0142 na emerytur\u0119.<\/p>\n
Lecz w dniu 21.10.1950r. zosta\u0142 aresztowany w szpitalu oraz oskar\u017cony o szpiegostwo i spiskowanie przeciwko PRL. Podczas brutalnego przes\u0142uchania by\u0142 torturowany, pod jego wp\u0142ywem przyzna\u0142 si\u0119 do rzekomej winy. W wi\u0119zieniu pr\u00f3bowa\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo, nie mog\u0105c pogodzi\u0107 si\u0119 z narzucon\u0105 mu rol\u0105. W dniu 13.05.1952r., w procesie tzw. grupy kierowniczej konspiracji Wojsk Lotniczych zosta\u0142 skazany wraz z innymi kar\u0119 \u015bmierci, pomimo \u017ce prokurator \u017c\u0105da\u0142 d\u0142ugoletniego wi\u0119zienia. W dniu 7.08.1952r., w wi\u0119zieniu mokotowskim zosta\u0142 zamordowany przez komunist\u00f3w. Chwa\u0142a bohaterom!<\/p>\n
W dniu 4.05.1946 roku, nast\u0105pi\u0142y zmiany w programie szkolenia. Szko\u0142a przesz\u0142a na szkolenie czasu pokoju. Miano wyd\u0142u\u017cy\u0107 cykl szkolenia i podnie\u015b\u0107 jego poziom. Zmianom tym przewodzi\u0142 nowy Komendant szko\u0142y, kt\u00f3ry doskonale pami\u0119ta\u0142 system przedwojennego szkolenia. Tak jednak si\u0119 nie sta\u0142o. W dniu 16.05.1946r., odby\u0142a si\u0119 trzecia promocja, 38 absolwent\u00f3w. Jednocze\u015bnie nast\u0105pi\u0142a zmiana nazwy szko\u0142y na Techniczn\u0105 Szko\u0142\u0119 Lotnictwa Wojska Polskiego. Demobilizacja cz\u0119\u015bci \u017co\u0142nierzy powodowa\u0142y wyst\u0119powanie luk w obsadzie stanowisk w pu\u0142kach. Dlatego dow\u00f3dca Lotnictwa Wojska Polskiego Rozkazem Nr 0121 z dnia 5.10.1946r., nakaza\u0142 skr\u00f3cenie czasu szkolenia, mechanik\u00f3w do 15 miesi\u0119cy, a m\u0142odszych specjalist\u00f3w do 4 miesi\u0119cy. Liczba os\u00f3b w TSL WP zwi\u0119kszono do 1 867 os\u00f3b.<\/p>\n Od wiosny 1947r. powr\u00f3cono do kurs\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105cych dla specjalist\u00f3w i ich promocji na stopnie oficerskie. Kursy organizowano w zale\u017cno\u015bci od potrzeb. W kwietniu 1947r., szko\u0142a przesz\u0142a na nowy etat nr 20\/78 (obsada sta\u0142a 385 os\u00f3b, 680 szkolonych mechanik\u00f3w, 300 szkol\u0105cych si\u0119 m\u0142odszych mechanik\u00f3w). Nast\u0105pi\u0142a tak\u017ce drobna zmiana nazwy szko\u0142y (bez przypisku Wojska Polskiego).<\/p>\n W dniu 13.07.1947r., nast\u0105pi\u0142a kolejne promocja oficerska. Stopnie ppor uzyska\u0142o 5 absolwent\u00f3w. W dniu 26.10.1947r., kolejna grupa 129 os\u00f3b uko\u0144czy\u0142a kurs, a 5 otrzyma\u0142o promocje oficersk\u0105.<\/p>\n W grudniu 1947r., szko\u0142a uzyska\u0142a pe\u0142n\u0105 (zgodn\u0105 z etatem) obsad\u0119 stanowisk. Kadry by\u0142o 404 os\u00f3b. Stan zmienny 870 os\u00f3b. Na 180 oficer\u00f3w nadal 12 by\u0142o sowietami.<\/p>\n W tym okresie w\u015br\u00f3d kursant\u00f3w zainicjowano wsp\u00f3\u0142zawodnictwo. Stale poprawiano baz\u0119 dydaktyczn\u0105. Przybywa\u0142o pomocy naukowych, cz\u0119sto wykonywanych na miejscu w szkole. Dow\u00f3dztwo Lotnictwa Polskiego wysoko ocenia\u0142o prac\u0119 i zaanga\u017cowanie jej komendanta pu\u0142kownika pilota Bernarda Adameckiego.<\/p>\n W maju 1948r., pomocnikiem komendanta zosta\u0142 major nawigator Mieczys\u0142aw Stachura-Michalski. Z ko\u0144cem 1948r., ze stanowiska w natychmiastowym trybie zosta\u0142 zdj\u0119ty komendant pu\u0142kownik Bernard Adamecki. Wydawa\u0142o si\u0119 to dziwne, bo pu\u0142kownik cieszy\u0142 si\u0119 uznaniem prze\u0142o\u017conych i podw\u0142adnych i mia\u0142 zosta\u0107 awansowany na genera\u0142a. No c\u00f3\u017c. Komunistyczna maszyna bezpieki czy\u015bci\u0142a wysokie stanowiska w PRL z os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0142y poprowadzi\u0107 Polsk\u0119 od PRL do Rzeczypospolitej. I nie wa\u017cne, \u017ce z wielkim zaanga\u017cowaniem oddali swoje si\u0142y nowej Polsce.<\/p>\n Opr\u00f3cz atak\u00f3w indywidualnych komunistycznej bezpieki stworzono tak\u017ce systemy represji wobec ca\u0142ego narodu. W stosunku do kandydat\u00f3w do szk\u00f3\u0142 wojskowych okre\u015blono szynel przynale\u017cno\u015bci spo\u0142ecznej. Zgodnie z Rozkazem Ministra Obrony Narodowej z 30.04.1949r. 60 % zakwalifikowanych kandydat\u00f3w powinno wywodzi\u0107 si\u0119 ze \u015brodowiska robotniczego, 30 % z ch\u0142opskiego i tylko 10 % z inteligencji pracuj\u0105cej. Dopiero 13.01.1949r., na miejsce komendanta pu\u0142kownika Bernarda Adameckiego mianowano p\u0142k pilota Micha\u0142a Jakubika.<\/p>\n W 1948r., w Technicznej Szkole Lotniczej (Boernerowo) rozpocz\u0119to szkolenie technik\u00f3w rezerwy. Po 12 miesi\u0119cznym kursie otrzymywali stopie\u0144 chor\u0105\u017cego rezerwy, przechodzili sta\u017c w pu\u0142kach lotniczych i byli zwalniani do cywila. Jednym z cel\u00f3w takiego szkolenia by\u0142o przygotowanie kadry dla Aeroklub\u00f3w i PLL LOT.<\/p>\n Zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 era samolot\u00f3w z nap\u0119dem turboodrzutowym wymusi\u0142a wprowadzanie nowych system\u00f3w i program\u00f3w szkolenia, a przede wszystkim wzrost liczby technik\u00f3w nowych specjalno\u015bci. Ju\u017c marcu 1949r., na odprawie komendant\u00f3w szk\u00f3\u0142 wojskowych przekazano decyzje ministra obrony narodowej dotycz\u0105ce rozbudowy szkolnictwa wojskowego poprzez zwi\u0119kszenie liczby szk\u00f3\u0142 i ilo\u015bci szkol\u0105cych si\u0119. Dodatkowo nakazano skr\u00f3cenie okresu szkolenia, co by\u0142o efektem megalomani sowieckiej, gdzie zawsze przedk\u0142adano ilo\u015b\u0107 nad jako\u015b\u0107. Dzia\u0142ania te pokaza\u0142y swoje zgubne efekty po paru latach, nasileniem wypadk\u00f3w i katastrof.<\/p>\n Jedna szko\u0142a techniczna, kszta\u0142c\u0105ca na poziomie ni\u017cszym i \u015brednim, to by\u0142o za ma\u0142o. Zdecydowano, w ko\u0144cu grudnia 1949r., o utworzeniu wy\u017cszej wojskowej szko\u0142y technicznej. Na siedzib\u0119 nowej szko\u0142y wyznaczono Boernerowo, a Techniczna Szko\u0142a Lotnicza musia\u0142a zmieni\u0107 miejsce. Ponownie przeniesiono j\u0105 do Zamo\u015bcia.<\/p>\n Ci\u0105g dalszy w nast\u0119pnym rozdziale.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Organizacja Zjednoczonej Szko\u0142y Lotniczej Wojska Polskiego w Zamo\u015bciu wynik\u0142a z Rozkazu Nr 91 Naczelnego Dow\u00f3dcy Wojska Polskiego, genera\u0142a broni Micha\u0142a Roli-\u017bymierskiego z dnia 31.10.1944 roku. Nie czarujmy si\u0119. Fizyczn\u0105 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 by\u0142o stworzenie Polskiej szko\u0142y. Dlatego jej kadr\u0105 i struktur\u0105 by\u0142a znana nam ju\u017c Szko\u0142a Lotnicza Nr 6. sowieckiej armii lotniczej. Kt\u00f3ra do tej pory by\u0142a w Czka\u0142owie. Szko\u0142a w Zamo\u015bciu musia\u0142a posiada\u0107 zar\u00f3wno profil lotniczy jak i techniczny. I na pocz\u0105tku musia\u0142a kszta\u0142ci\u0107 wszystkich specjalist\u00f3w lotniczych. W dniu 7.11.1944 roku, z Dywizjonu Lotniczego na Majdanku wydzielono 20-osobowa grup\u0119 kwatermistrzowsk\u0105, z zadaniem przygotowania koszar i pozosta\u0142ych obiekt\u00f3w dla Zjednoczonej Szko\u0142y Lotniczej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1253"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2619,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1253\/revisions\/2619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Techniczna Szko\u0142a Lotnictwa Wojska Polskiego. Ci\u0105g dalszy.<\/h3>\n
Techniczna Szko\u0142a Lotnictwa. 1947 rok.<\/h3>\n
1948 rok.<\/h3>\n
1949 rok.<\/h3>\n