{"id":1213,"date":"2022-02-09T11:05:55","date_gmt":"2022-02-09T10:05:55","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2022\/02\/09\/szkolenie-lotnicze-w-polsce-1919-1920\/"},"modified":"2024-07-13T18:38:24","modified_gmt":"2024-07-13T16:38:24","slug":"szkolenie-lotnicze-w-polsce-1919-1920","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=1213&lang=pl","title":{"rendered":"Szkolenie lotnicze w Polsce. 1919-1920."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2017-05-09\u00a0<\/p>\n

Szkolenie lotnicze w Polsce.<\/h3>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 3.<\/h3>\n

1919-1920.<\/h3>\n

Bydgoszcz.<\/h3>\n

Pod koniec wielkiej wojny \u015bwiatowej, w 1918 roku na Lotnisku Bydgoszcz by\u0142o zaledwie 14 – 16 samolot\u00f3w, 10 os\u00f3b kadry i oko\u0142o 100 os\u00f3b obs\u0142ugi naziemnej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a Polakami. Funkcjonowa\u0142a tutaj szko\u0142a obserwator\u00f3w lotniczych. W chwili wybuchu Powstania Wielkopolskiego dw\u00f3ch pilot\u00f3w Polak\u00f3w (Antoni Bartkowiak i Alojzy B\u0142a\u017cy\u0144ski), kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli w jednostce, uciek\u0142o do Wielkopolskich Oddzia\u0142\u00f3w Powsta\u0144czych.<\/p>\n

W styczniu 1920 roku, Miasto Bydgoszcz oficjalnie wr\u00f3ci\u0142o do Polski. W\u0142adze Polskie przej\u0119\u0142y Lotnisko Bydgoszcz wraz z budynkami i infrastruktur\u0105. Natomiast sprz\u0119t, maszyny, urz\u0105dzenia, cz\u0119\u015bci zapasowe, paliwa, oleje i smary zosta\u0142y wywiezione przez wojsko niemieckie. Wszystkie magazyny i hangary zosta\u0142y wyczyszczone i pozamiatane. Wojna nie zniszczy\u0142a infrastruktury Lotniska. Ani razu Lotnisko nie by\u0142o zbombardowane. Lotnisko nale\u017ca\u0142o do najwi\u0119kszych Lotnisk w Rzeczypospolitej Polskiej, ale \u015bwieci\u0142o pustkami. Niemcy oficjalnie m\u00f3wili, \u017ce \u201ePolska to pa\u0144stwo sezonowe i teoretyczne, i jak to wszystko si\u0119 sko\u0144czy, wszystko wr\u00f3ci w granice rzeszy.\u201d Dlatego wielu obywateli niemieckich pocz\u0105tkowo pozosta\u0142o w Bydgoszczy.<\/p>\n

Stosunkowo szybko z Poznania do Bydgoszczy przebazowano; 10. Eskadr\u0119 Wywiadowcz\u0105\u00a0(12 samolot\u00f3w typu\u00a0Breguet) oraz\u00a015. Eskadr\u0119 My\u015bliwsk\u0105\u00a0(12 samolot\u00f3w typu\u00a0Spad\u00a0i\u00a0Fokker). Obie eskadry wkr\u00f3tce wys\u0142ano na wschodni front wojny z wojskami bolszewickimi (Rosjanami).<\/p>\n

Z uwagi na du\u017ce zaplecze Lotniska Bydgoszcz podj\u0119to decyzj\u0119 o ulokowaniu tutaj niemal ca\u0142ego Polskiego szkolenia lotniczego. Wa\u017cnym aspektem by\u0142a tak\u017ce du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 o tocz\u0105cej si\u0119 wojny z wojskami rosyjskimi. Umieszczenie ca\u0142ego szkolenia lotniczego w jednym o\u015brodku mia\u0142o u\u0142atwi\u0107 sprawy organizacyjne.<\/p>\n

W sierpniu 1920 roku, z D\u0119blina przeniesiono Francusk\u0105 Szko\u0142\u0119 Pilot\u00f3w, kt\u00f3ra mia\u0142a ju\u017c nazw\u0119 1. Szko\u0142a Lotnik\u00f3w. We wrze\u015bniu 1920 roku, do Bydgoszczy przeniesiono Ni\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Pilot\u00f3w z Krakowa z Lotniska Rakowice. W dniu 1 grudnia 1920 roku, wydano rozkaz o scaleniu szk\u00f3\u0142. W dniu 1 stycznia 1921 roku, szko\u0142y formalnie po\u0142\u0105czono i zamieniono na o\u015brodek szkol\u0105cy pilot\u00f3w, obserwator\u00f3w, strzelc\u00f3w i mechanik\u00f3w. W ten spos\u00f3b Bydgoszcz sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym o\u015brodkiem szkolenia lotniczego w Polsce. Komendantem Szko\u0142y zosta\u0142 pp\u0142k. pilot Jan Kie\u017cun. Wkr\u00f3tce, o\u015brodek otrzyma\u0142 nazw\u0119 Szko\u0142a Pilot\u00f3w w Bydgoszczy, czasami nazywan\u0105 tak\u017ce Ni\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Pilot\u00f3w w Bydgoszczy. W p\u00f3\u017aniejszych latach szko\u0142a ta przechodzi\u0142a szereg reorganizacji, przekszta\u0142ce\u0144 i zmian nazw. Od po\u0142owy 20-lat\u00a0scentralizowano tu szkolenie podoficer\u00f3w zawodowych lotnictwa o r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bciach.<\/p>\n

Ni\u017csza Szko\u0142a Pilot\u00f3w w Bydgoszczy funkcjonowa\u0142a w latach 1920-1926. Uczniami byli \u017co\u0142nierze z innych rodzaj\u00f3w broni, bo w tym czasie Lotnictwo Wojskowe nie by\u0142o osobnym rodzajem broni. Szko\u0142a kszta\u0142ci\u0142a pilot\u00f3w oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy byli ju\u017c obserwatorami. Przeszkalano tak\u017ce oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w technicznych, podoficer\u00f3w administracji lotnictwa i skierowanych do Szko\u0142y przez jednostki wojskowe zawodowych szeregowych.<\/p>\n

Szkolenie pilot\u00f3w trwa\u0142o jeden rok i nie polega\u0142o tylko na nauce pilota\u017cu. Sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z wyk\u0142ad\u00f3w, zaj\u0119\u0107 praktycznych i lot\u00f3w. Kursanci poznawali budow\u0119 silnika i p\u0142atowca. Odbywali zaj\u0119cia praktyczne w tamtejszych warsztatach. Poznawali zagadnienia z zakresu nawigacji, kartografii, terenoznawstwa, meteorologii. Uczyli si\u0119 obs\u0142ugi urz\u0105dze\u0144 radio\u0142\u0105czno\u015bci. Wa\u017cna by\u0142a tak\u017ce taktyka u\u017cycia lotnictwa. Do 1924 roku, szkolono wy\u0142\u0105cznie w elementarnym pilota\u017cu, bo szko\u0142a nie posiada\u0142a typowych samolot\u00f3w bojowych. Na stanie by\u0142y samoloty francuskie: Caudron G.III, Nieuport 18, Nieuport 23, Morane Saulnier MS-30E.1 oraz niemieckie: Brandenburg C.I, Albatros B.II. Od 1925 roku, na stan wprowadzono dobre samoloty liniowe francuskie: Breguet XIV, Potez XV.<\/p>\n

W listopadzie 1926 roku, w zwi\u0105zku z powstaniem Oficerskiej Szko\u0142y Lotniczej, Ni\u017csza Szko\u0142\u0119 Pilot\u00f3w przekszta\u0142cono w Centraln\u0105 Szko\u0142\u0119 Podoficer\u00f3w Pilot\u00f3w Lotnictwa (1926 – 1929). W latach 1920-1926, w Bydgoszczy wyszkolono oko\u0142o 630 pilot\u00f3w. W trakcie nauki \u015bmierci\u0105 lotnika zgi\u0119\u0142o 12 \u017co\u0142nierzy, a kolejnych 12 zosta\u0142o rannych. Rozbito oko\u0142o 30 samolot\u00f3w. Mimo to poziom szkolenia by\u0142 wysoki.<\/p>\n

Centralna Szko\u0142a Podoficer\u00f3w Pilot\u00f3w Lotnictwa (1926 – 1929) by\u0142a kontynuatork\u0105 dotychczasowego szkolenia lotniczego. Komendantem Szko\u0142y by\u0142 mjr pilot Tadeusz Prauss, a nast\u0119pnie p\u0142k pilot Jerzy Borejsza. Instruktorami byli mi\u0119dzy innymi: mjr pilot Jerzy Garbi\u0144ski, mjr pilot Donat Makijonek, mjr pilot Boles\u0142aw Stacho\u0144, kpt. pilot Zygmunt Pistl, por. pilot Janusz Meissner, por. pilot Bohdan Kleczy\u0144ski, por. pilot Ludwik Szul.<\/p>\n

W Szkole nadal stosowano wzorce francuskie: instrukcje, regulaminy, itp. Sprz\u0119t by\u0142 francuski. U\u017cywano samolot\u00f3w Hanriot H.28, Hanriot H.19, Potez XV, Potez XXVII, Breguet XIV, Spad 61C.1 (1 egzemplarz), Caudron i kilka samolot\u00f3w Morane Saulnier AR35EP2.<\/p>\n

Nauka pilota\u017cu w Centralnej Szkole Podoficer\u00f3w Pilot\u00f3w Lotnictwa sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z trzech etap\u00f3w: pilota\u017c wst\u0119pny, podstawowy i pilota\u017c na samolotach bojowych. W ramach teorii kursanci zdobywali wiedz\u0119 z dziedziny taktyki, u\u017cycia broni gazowej, terenoznawstwa, fizyki, budowy p\u0142atowca, budowy silnika, \u0142\u0105czno\u015bci, radiotelegrafii, mechaniki, aerodynamiki, meteorologii, astronawigacji, obrony przeciwlotniczej, struktur i historii Wojska Polskiego. Nauka trwa\u0142a jeden rok.<\/p>\n

W 1929 roku, Centralna Szko\u0142a Podoficer\u00f3w Pilot\u00f3w Lotnictwa zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w sk\u0142ad Centrum Wyszkolenia Podoficer\u00f3w Lotnictwa w Bydgoszczy i zosta\u0142a przemianowana na Szko\u0142\u0119 Podoficer\u00f3w Pilot\u00f3w.<\/p>\n

Centrum Wyszkolenia Podoficer\u00f3w Lotnictwa w Bydgoszczy powsta\u0142o w 1928 roku i by\u0142o jednostk\u0105, kt\u00f3ra dzisiaj mogliby\u015bmy nazwa\u0107 centrum logistycznym szkolenia lotniczego w Bydgoszczy. Centrum skupia\u0142o wszystkie szko\u0142y i kursy lotnicze realizowane na terenie Lotniska Szwedowo. W 1929 roku, plac\u00f3wka otrzyma\u0142a nazw\u0119 Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 2, kt\u00f3ra pod t\u0105 nazw\u0119 przetrwa\u0142a do 1939 roku. Z czasem Centrum skupia\u0142o w swojej strukturze tak\u017ce kursy lotnicze prowadzone poza Bydgoszcz\u0105 na innych lotniskach. By\u0142y to g\u0142\u00f3wnie kursy specjalistyczne organizowane w czasie lata w ramach poligon\u00f3w i \u0107wicze\u0144.<\/p>\n

Co prawda szkolenie pilot\u00f3w, obserwator\u00f3w i strzelc\u00f3w pok\u0142adowych by\u0142o bardzo wa\u017cne, to drug\u0105 wa\u017cn\u0105 dziedzin\u0105 szkolenia lotniczego by\u0142o szkolenie mechanik\u00f3w lotniczych specjalno\u015bci: silniki, p\u0142atowe, rusznikarze, radiowcy. Na Lotnisku Szwedowo przeprowadzano remonty kapitalne silnik\u00f3w i p\u0142atowc\u00f3w. Naprawiano samoloty po kraksach.<\/p>\n

W 1926 roku, na terenie Lotniska Bydgoszcz powsta\u0142a pierwsza w kraju\u00a0Cywilna Szko\u0142a Mechanik\u00f3w Lotniczych, na bazie dzia\u0142aj\u0105cej od\u00a01922 roku, wojskowej Szko\u0142y Mechanik\u00f3w Lotniczych oraz wydzia\u0142u mechanicznego przy\u00a0Pa\u0144stwowej Szkole Przemys\u0142owej w Bydgoszczy. W szkole uczy\u0142o si\u0119 kilkuset uczni\u00f3w, a wyk\u0142ady prowadzili profesorowie\u00a0Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Przemys\u0142owej w Bydgoszczy\u00a0oraz instruktorzy Centralnej Szko\u0142y Podoficer\u00f3w Lotnictwa. Z tej w\u0142a\u015bnie szko\u0142y pochodzi\u0142o wielu wysoko wykwalifikowanych mechanik\u00f3w lotniczych, kt\u00f3rzy wykazali si\u0119 nadzwyczajnymi umiej\u0119tno\u015bciami walki z okupantem niemieckim podczas\u00a0drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Ostatecznie po koniec 30-lat,\u00a0na Lotnisku Bydgoszcz znajdowa\u0142o si\u0119\u00a0Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 2, kt\u00f3re obejmowa\u0142o trzy szko\u0142y lotnicze: Szko\u0142\u0119 Podchor\u0105\u017cych Lotnictwa \u2013 grupa techniczna w\u00a0Warszawie, Szko\u0142\u0119 Podoficer\u00f3w Lotnictwa dla Ma\u0142oletnich, Batalion Szkolny Lotnictwa w\u00a0\u015awieciu. W zwi\u0105zku z zagro\u017ceniem kolejn\u0105 wojn\u0105 prowokowan\u0105 przez pa\u0144stwo niemieckie, w pa\u017adzierniku\u00a01938 roku, Szko\u0142\u0119 Podoficer\u00f3w Lotnictwa dla Ma\u0142oletnich przeniesiono do\u00a0Krosna, gdzie rozkazem Ministerstwa Spraw Wojskowych mia\u0142 powsta\u0107 nowy o\u015brodek szkolenia personelu lotniczego. W bydgoskiej szkole pilot\u00f3w uczyli si\u0119 oficerowie i podoficerowie przede wszystkim w zakresie pilota\u017cu podstawowego na kursach trwaj\u0105cych rok. W pierwszych latach istnienia szko\u0142y wypracowano tak zwan\u0105 Polsk\u0105 szko\u0142\u0119 pilota\u017cu opieraj\u0105c\u0105 si\u0119 o wzorce francuskie. Zim\u0105 trwa\u0142 kurs teoretyczny, a w sezonie wiosenno-letnim szkolenie praktyczne, mi\u0119dzy innymi na samolotach\u00a0Bartel, RWD, Breguet,\u00a0Potez.<\/p>\n

\u0141\u0105cznie w\u00a0okresie dwudziestolecia\u00a0wyszkolono na lotnisku bydgoskim oko\u0142o 1 000 oficer\u00f3w, podoficer\u00f3w i szeregowych. Do najbardziej znanych instruktor\u00f3w-pilot\u00f3w w\u00a0Bydgoszczy\u00a0nale\u017celi mi\u0119dzy innymi: mjr pil. Jerzy J\u00f3zef Wieniawa-D\u0142ugoszewski, por. pil.\u00a0Franciszek \u017bwirko\u00a0(absolwent szko\u0142y w Bydgoszczy z\u00a01923 rok), Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski,\u00a0Boles\u0142aw Orli\u0144ski, Karol Pniak, Stanis\u0142aw P\u0142onczy\u0144ski, Stanis\u0142aw Rogalski, Zygmunt Pu\u0142awski. W okresie mi\u0119dzywojennym, Bydgoszcz nale\u017ca\u0142a do pi\u0105tki silnych o\u015brodk\u00f3w wojskowego szkolenia lotniczego obok; Grudzi\u0105dza, D\u0119blina, \u0141awicy i Torunia. Trwa\u0142o to do czasu, kiedy w 30-latach, rozwin\u0119\u0142o si\u0119 podstawowe szkolenie lotnicze organizowane przez lig\u0119 LOPiP.<\/p>\n

Od\u00a01933 roku do\u00a01963 roku (z przerw\u0105 wojenn\u0105) funkcjonowa\u0142a tak\u017ce niedaleko Bydgoszczy\u00a0Szko\u0142a Szybowcowa w Fordonie, kt\u00f3ra w okresie mi\u0119dzywojennym wykszta\u0142ci\u0142a oko\u0142o 10% pilot\u00f3w szybowcowych w Polsce, a po wojnie kolejne 4 211 absolwent\u00f3w.<\/p>\n

\"Samoloty
Samoloty my\u015bliwskie 1925 – 1939. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Samoloty
Samoloty liniowe 1925 – 1939. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Samoloty
Samoloty towarzysz\u0105ce 1925 – 1939. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pod koniec wielkiej wojny \u015bwiatowej, w 1918 roku na Lotnisku Bydgoszcz by\u0142o zaledwie 14 – 16 samolot\u00f3w, 10 os\u00f3b kadry i oko\u0142o 100 os\u00f3b obs\u0142ugi naziemnej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a Polakami. Funkcjonowa\u0142a tutaj szko\u0142a obserwator\u00f3w lotniczych. W chwili wybuchu Powstania Wielkopolskiego dw\u00f3ch pilot\u00f3w Polak\u00f3w (Antoni Bartkowiak i Alojzy B\u0142a\u017cy\u0144ski), kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli w jednostce, uciek\u0142o do Wielkopolskich Oddzia\u0142\u00f3w Powsta\u0144czych.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-1213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2007,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1213\/revisions\/2007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}