Samolot PZL M-4 zosta\u0142 zaprojektowany dla potrzeb Polskiego Aeroklubu, jako samolot treningowy, z chowanym podwoziem tr\u00f3jko\u0142owy. Konstrukcja zosta\u0142a oparta na wcze\u015bniejszym projekcie PZL M-2. Podstawowym wariantem mia\u0142 by\u0107 M-4 P, s\u0142u\u017c\u0105cy do szkolenia nawigacyjnego. Prace rozpocz\u0119to w 1958 roku, a pierwszy prototyp zosta\u0142 zbudowany w 1960 roku. Ze wzgl\u0119du na d\u0142ugi czas opracowywania silnik\u00f3w, pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w dniu 7 wrze\u015bnia 1961 roku. (rejestracja SP-PAW).<\/p>\n Badania wykaza\u0142y, \u017ce waga by\u0142a znacznie wy\u017csza, ni\u017c szacowano (890 kg zamiast 748 kg), kt\u00f3ra wynik\u0142a ze zmian w projekcie. W lipcu 1964 roku drugi prototyp zosta\u0142 oblatany (rejestracja SP-PAK).Charakterystyki lotu oraz stabilno\u015b\u0107 M-4 oceniano, jako dobr\u0105. Kabina oferuje doskona\u0142\u0105 widoczno\u015b\u0107 dla za\u0142ogi i samolot by\u0142 og\u00f3lnie bardzo udany. Jednak\u017ce, z powodu zbyt wysokiej ceny, Polski Aeroklub zdecydowa\u0142a si\u0119 nie zamawia\u0107 samolotu i produkcja nie zosta\u0142a uruchomiona. Tak\u017ce rozw\u00f3j p\u0142askiej wersji silnika PZL WN-6 by\u0142 k\u0142opotliwy i ostatecznie zosta\u0142 odrzucony.<\/p>\n W Polsce pierwsz\u0105 lod\u00f3wk\u0119 wyprodukowano we Wroc\u0142awiu w 1956 roku, a nosi\u0142a nazw\u0119 Mewa. Lod\u00f3wki w dost\u0119pnej cenie sta\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas bardzo poszukiwane. Na prze\u0142omie 50\/60 lat XX wieku podj\u0119to decyzj\u0119 o uruchomieniu produkcji lod\u00f3wek w WSK PZL Mielec. Lod\u00f3wka nie mia\u0142a wyszukanej nazwy, po prostu Lod\u00f3wka WSK. Produkcja lod\u00f3wek w Mielcu trwa\u0142a przez oko\u0142o 4 lat.<\/p>\n W 1961 roku in\u017cynierowie Telesfor Myszka i Stanis\u0142aw Jachyra podj\u0119li prace nad samolotem wielozadaniowym klasy aero-furgonetki. Praca nie wysz\u0142a poza projekt wst\u0119pny.<\/p>\n W 1961 roku, in\u017cynier Alfred Baron przyst\u0105pi\u0142 do pracy nad samolotem rolniczym. Mia\u0142 to by\u0107 dwumiejscowy samolot rolniczy, metalowy, g\u00f3rnop\u0142at, dwusilnikowy, kad\u0142ub z belk\u0105 ogonow\u0105 i podw\u00f3jnym usterzeniem pionowym. Prace trwa\u0142y do 1962 roku i przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w projekt samolotu wielozadaniowego, kt\u00f3ry zosta\u0142 oznaczony PZL M-12 A. Opracowano wersje; pasa\u017cersk\u0105, towarow\u0105, sanitarn\u0105, fotograficzn\u0105, desantow\u0105. Samolot mia\u0142 by\u0107 eksploatowany tak\u017ce w warunkach polarnych i z p\u0142ywakami na wodzie. Prace trwa\u0142y w okresie 1963 – 1964.<\/p>\n Samolotu PZL M-12 nie nale\u017cy myli\u0107 z samolotem PZL 12, kt\u00f3ry by\u0142 wodno-samolotem (\u0142odzi\u0105 lataj\u0105c\u0105) oblatanym w lutym 1931 roku.<\/p>\n Tak\u017ce w 1961 roku in\u017cynier Telesfor Myszka podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 zbudowania samolotu pasa\u017cerskiego, mog\u0105cego transportowa\u0107 24-32 pasa\u017cer\u00f3w. Konstrukcja metalowa. Nap\u0119dem mia\u0142y by\u0107 dwa silniki turbo\u015bmig\u0142owe lub turboodrzutowe. Prace nad projektem trwa\u0142y w okresie 1961 – 1962.<\/p>\n Samolotu PZL M-13 nie nale\u017cy myli\u0107 z PZL-13. PZL-13, by\u0142 to projekt sze\u015bciomiejscowego samolotu pasa\u017cerskiego zaprojektowanego w 1931 roku, przez in\u017c. Stanis\u0142awa Praussa w Pa\u0144stwowych Zak\u0142adach Lotniczych w Warszawie.<\/p>\n W dniu 05 lutego 1960 roku, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kariera najs\u0142ynniejszego samolotu szkolno-treningowego drugiej po\u0142owy XX wieku, TS-11 Iskra. W tym to dniu prototyp wykona\u0142 pierwszy lot. Kiedy zapad\u0142y decyzje o produkcji seryjnej, zak\u0142ad PZL Mielec zacz\u0105\u0142 przygotowywa\u0107 si\u0119 od 1962 roku do jej rozpocz\u0119cia. Szefem biura konstrukcyjnego utworzonego w PZL WSK Mielec w celu wdro\u017cenia samolotu do produkcji seryjnej zosta\u0142 konstruktor in\u017cynier Kazimierz Gocy\u0142a. Pod jego nadzorem opracowano dokumentacj\u0119 techniczn\u0105 samolotu seryjnego i uruchomiono produkcj\u0119 pod oznaczeniem TS-11 Iskra bis A. W produkcji konstrukcji nadano oznaczenie 1H. Pierwszy lot samolotu TS-11 Iskra nr 1H 01-01 zbudowanego w Mielcu wykonano w dniu 7 listopada 1963 roku. Pilotami byli Zbigniew S\u0142onowski i Tadeusz Pro\u017cych. Wykonano seri\u0119 informacyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 przekazano do u\u017cytku pr\u00f3bnego w Szkolnej Jednostce Wojsk Lotniczych. Dzi\u0119ki dobrej wsp\u00f3\u0142pracy wszystkich zainteresowanych podmiot\u00f3w; uwzgl\u0119dniono uzyskane wyniki, dokonano w samolotach szeregu poprawek. To w\u0142a\u015bnie na tym etapie umieszczono zbiorniki paliwa w skrzyd\u0142ach. W pracach nad doskonaleniem samolotu uczestniczyli mi\u0119dzy innymi in\u017cynierowie; Jerzy Bar, Adam Borowski, Jerzy Kiero\u0144ski i Ryszard \u0141\u0119czycki. \u0141\u0105cznie w okresie 1964 – 1965. zbudowano 54 egzemplarze w 3 seriach produkcyjnych od egzemplarza 1H 01-01 do 1H 03-22, nap\u0119dzane silnikami HO-10. Po poprawkach samolot otrzyma\u0142 oznaczenie TS-11 Iskra bis.<\/p>\n W dniu 6 czerwca 1967 roku pilot Micha\u0142 Skowro\u0144ski wykona\u0142 pierwszy lot na samolocie TS-11 Iskra bis II nr 1H 03-26.<\/p>\n \u2028W dniu 26 czerwca 1968 roku pilot Micha\u0142 Skowro\u0144ski wykona\u0142 pierwszy lot na samolocie, prototypie TS-11 Iskra 100 nr H 03-30.<\/p>\n \u2028W dniu 27 sierpnia 1969 roku pilot Micha\u0142 Skowro\u0144ski wykona\u0142 pierwszy lot na samolocie seryjnym TS-11 Iskra bis B nr H 05-01.<\/p>\n W dniu 22 czerwca 1972 roku pilot Micha\u0142 Skowro\u0144ski wykona\u0142 pierwszy lot na samolocie, prototypie TS-11 Iskra BR nr 4H 08-23.\u00a0<\/p>\n \u2028W dniu 19 wrze\u015bnia 1973 roku pilot Stanis\u0142aw Wasil wykona\u0142 pierwszy lot na samolocie, prototypie TS-11 Iskra SB nr 3H 07-20.<\/p>\n \u2028W 1973 roku uruchomiono produkcje seryjn\u0105 TS-11 Iskra bis D.<\/p>\n \u2028W dniu 18 kwietnia 1975 roku pilot Micha\u0142 Skowro\u0144ski dokona\u0142 oblotu samolotu TS-11 Iskra 200 nr 2H05-30.<\/p>\n \u2028W 1975 roku rozpocz\u0119to produkcj\u0119 samolotu TS-11 Iskra bis C.<\/p>\n \u2028W 1981 roku zosta\u0142 oblatany pierwszy seryjny samolot TS-11 Iskra bis DF.<\/p>\n Malej\u0105ca produkcja samolot\u00f3w i du\u017cy potencja\u0142 firmy PZL Mielec spowodowa\u0142 powo\u0142anie w 1968 roku, nowego zak\u0142adu produkcyjnego, kt\u00f3ry nazwano Wytw\u00f3rnia Silnik\u00f3w PZL Mielec. Produktami nowego zak\u0142adu mia\u0142y by\u0107 silniki spalinowe, g\u0142\u00f3wnie wysokopr\u0119\u017cne. Polska gospodarka bardzo potrzebowa\u0142a silnik\u00f3w do nap\u0119du samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych, autobus\u00f3w, maszyn rolniczych i budowlanych, pojazd\u00f3w wojskowych, zespo\u0142\u00f3w nap\u0119d\u00f3w morskich, du\u017cych kompresor\u00f3w, agregat\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych i wielkich pomp. Wytw\u00f3rnia Silnik\u00f3w WSK PZL Mielec by\u0142a jednym z trzech Polskich zak\u0142ad\u00f3w produkuj\u0105cych silniki trakcyjne, obok WSW Andrych\u00f3w i zak\u0142ad\u00f3w Starachowickich.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 70-tych lat XX wieku nast\u0105pi\u0142o pewne otwarcie Polski na Zach\u00f3d. Pozwoli\u0142o to uzyska\u0107 nowe technologie i produkty. Zakupiono w\u00f3wczas licencj\u0119 na produkcj\u0119 angielskich silnik\u00f3w firmy Leyland, stosowanych g\u0142\u00f3wnie do nap\u0119du samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych i autobus\u00f3w. W Wytw\u00f3rni Silnik\u00f3w PZL Mielec rozpocz\u0119to produkcj\u0119 silnika Leyland SW 680 i SWT 11.<\/p>\n W 1997 roku rozpocz\u0119to produkcj\u0119 silnik\u00f3w MD 111 E. Od 2003 roku produkcja silnik\u00f3w by\u0142a systematycznie ograniczana, do zaledwie kilku silnik\u00f3w rocznie. Mimo, \u017ce by\u0142y zam\u00f3wienia. W latach \u015bwietno\u015bci firma zatrudnia\u0142a oko\u0142o 1 000 pracownik\u00f3w. Przez kilka lat, do 2005 roku, zarz\u0105d Wytw\u00f3rni Silnik\u00f3w zredukowa\u0142 zatrudnienie z ok. 700 os\u00f3b do ok. 300.<\/p>\n Jednak przemiany spo\u0142eczno-gospodarcze w Polsce nie wysz\u0142y firmie na dobre. Zanim dosz\u0142o do bankructwa, struktura w\u0142a\u015bcicielska Wytw\u00f3rni Silnik\u00f3w PZL Mielec zmienia\u0142a si\u0119 parokrotnie. Wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami firmy by\u0142y takie podmioty jak; Pekao Fundusz Kapita\u0142owy, PKN Orlen, Autocentrum i inne. W 2002 roku firma by\u0142a powa\u017cnie zad\u0142u\u017cona, ale posiada\u0142a jeszcze zam\u00f3wienia i rynek. Jednak i to utracono na rzecz prywatnych firm rozwijaj\u0105cych si\u0119 jej kosztem. W 2005 roku pojawi\u0142 si\u0119 nowy Polski inwestor. W czerwcu 2006 roku zako\u0144czono proces prywatyzacji zak\u0142adu. Przez chwil\u0119 wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce dla sp\u00f3\u0142ki wracaj\u0105 dobre czasy, bo nowy w\u0142a\u015bciciel mia\u0142 ambitne plany. Lecz te plany zablokowano. Produkcji silnik\u00f3w zaniechanej w 2006 roku i ju\u017c nie wznawiano z powodu niespe\u0142nienia norm Unii Europejskiej. W 2008 roku zacz\u0119to wyprzedawa\u0107 maj\u0105tek trwa\u0142y wytw\u00f3rni. Linia produkcyjna do monta\u017cu silnik\u00f3w Leylanda zosta\u0142a sprzedana \u2013 na z\u0142om. Zarz\u0105d sprzedawa\u0142 hal\u0119 H-20 o powierzchni ok. 7 000 m kwadratowych. Wytw\u00f3rnia Silnik\u00f3w zaprzesta\u0142a dzia\u0142alno\u015bci w dniu 30 czerwca 2007 roku.<\/p>\n Wytw\u00f3rnia Silnik\u00f3w PZL Mielec, firma z wielkimi tradycjami, przesz\u0142a do historii. Jej historia jest modelowym przyk\u0142adem zmarnowanej szansy w Rzeczypospolitej Polskiej. Prawd\u0105 jest jednak to, \u017ce silniki nie spe\u0142nia\u0142y ju\u017c najwy\u017cszych norm unijnych, tycz\u0105cych ochrony \u015brodowiska.<\/p>\n Ju\u017c w 1999 roku z cz\u0119\u015bci maj\u0105tku Wytw\u00f3rni Silnik\u00f3w oraz \u015brodk\u00f3w z kapita\u0142u Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej, na terenie specjalnej strefy ekonomicznej Euro Park Mielec, powsta\u0142a firma Mielec Diesel Gaz. Firma ta zaj\u0119\u0142a si\u0119 konwersj\u0105 autobus\u00f3w o nap\u0119dzie wysokopr\u0119\u017cnym na zasilanie ekologicznym gazem ziemnym.<\/p>\n W 1969 roku in\u017cynierowie Adam Borowski i Andrzej Frydrychewicz przyst\u0105pili do projektowania samolotu rolniczego, o konstrukcji metalowej. Planowano r\u00f3wnocze\u015bnie opracowa\u0107 wersj\u0119 dwumiejscow\u0105 szkoln\u0105. Prace przerwano w 1971 roku.<\/p>\n Samolot PZL M-14 mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 rolnicz\u0105 wersj\u0119 samolotu An-2. Projekt by\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0105 PZL Mielec i PZL Ok\u0119cie. G\u0142\u00f3wne prace prowadzono w nowo utworzonym Zak\u0142adzie Do\u015bwiadczalnym WSK PZL Mielec. W 1970 roku prace nad samolotem przeniesiono do Instytutu Lotnictwa.<\/p>\n Jednak w tym czasie toczy\u0142y si\u0119 ju\u017c rozmowy Polsko-sowieckie na temat produkcji samolot\u00f3w rolniczych na potrzeby CCCP. W kwietniu 1971 roku odby\u0142 si\u0119 konwent pod przewodnictwem wiceministra przemys\u0142u maszynowego Stanis\u0142awa Wy\u0142upka. Ze strony Polskiej byli przedstawicieli PZL Mielec i delegacja Ministerstwa Lotnictwa Cywilnego. Ze strony sowieckiej byli przedstawiciele Ministerstwa Przemys\u0142u Lotniczego CCCP. Polska strona przedstawi\u0142a przet\u0142umaczon\u0105 na j\u0119zyk rosyjski specyfikacj\u0119 techniczn\u0105 i projekt samolotu rolniczego PZL M-14. Jednocze\u015bnie poproszono o przys\u0142anie z CCCP rosyjskiego konstruktora, kt\u00f3ry poprowadzi\u0142by program i dostosowa\u0142 samolot do potrzeb tamtego rynku. Tak si\u0119 niemal sta\u0142o. Ale rosjanie opr\u00f3cz swoich konstruktor\u00f3w, przys\u0142ali nowy projekt samolotu rolniczego, przysz\u0142ego PZL M-15 Belphegor.<\/p>\n Pracownikom PZL Mielec zabroniono wspominania o programie PZL M-14. By\u0142o to logiczne. Nie chciano dra\u017cni\u0107 wielkiego brata. By\u0142 pewny rynek zbytu na przysz\u0142\u0105 produkcj\u0119 M-15. Przewidywano tak\u017ce, i\u017c na prace badawczo-rozwojowe fundusze b\u0119d\u0105 znacznie wi\u0119ksze. Dodatkowo moskale poinformowali, \u017ce silnik TWD-10 nie b\u0119dzie produkowany, a on mia\u0142 nap\u0119dza\u0107 samolot M-14. P\u00f3\u017aniej obiecali przekazanie licencji na produkcj\u0119 silnik\u00f3w turbo\u015bmig\u0142owych TWD-10 A, z zakazem monta\u017cu tego\u017c na samolotach M-14. Jeszcze przez pewien czas rozwa\u017cano zastosowanie francuskiego silnika Turmo III firmy Turbomeca. Program PZL M-14 nale\u017ca\u0142o zamkn\u0105\u0107.<\/p>\n Przez kilka lat model M-14 mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 w Robotniczym Domu Kultury w Mielcu. Samolot mia\u0142 by\u0107 zestrza\u0142owym dolnop\u0142atem. Przed kabin\u0105 za\u0142ogi umieszczono zbiornik na 2 200 kg chemikali\u00f3w. Ko\u0144ce prostok\u0105tnych skrzyde\u0142 mia\u0142y by\u0107 sk\u0142adane, dla \u0142atwego hangarowania.<\/p>\n Melex to niewielki elektryczny pojazd produkowany w Mielcu od 1971 roku i nadal.<\/p>\n W 60-tych latach XX wieku elektryczne w\u00f3zki golfowe w USA by\u0142y ju\u017c doj\u015b\u0107 powszechne. Jeden z yankeskich dystrybutor\u00f3w tych\u017ce w\u00f3zk\u00f3w, postanowi\u0142 poszuka\u0107 na \u015bwiecie innych producent\u00f3w, aby mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ofert\u0119 i bardziej konkurencyjne ceny. Projekt wzbudzi\u0142 zainteresowanie w Polsce, a dodatkowo stanowi\u0142 w tamtym okresie spore wyzwanie. Tematem zaj\u0105\u0142 si\u0119 Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny w Mielcu. Bazuj\u0105c na dw\u00f3ch w\u00f3zkach z USA, konstruktorzy przygotowali prototyp nowego. W efekcie powsta\u0142 nowy w\u00f3zek golfowy o nazwie Melex. W 1970 roku zbudowano parti\u0119 10 egzemplarzy i wys\u0142ano na testy do USA. Produkt okaza\u0142 si\u0119 udany. Jego produkcj\u0119 seryjn\u0105 uruchomiono w 1971 roku, w nowo utworzonym wydziale fabryki samolot\u00f3w WSK Mielec.<\/p>\n Polski Melex zdo\u0142a\u0142 tam uzyska\u0107 10% udzia\u0142u na rynku. Firma okaza\u0142a si\u0119 wysoce konkurencyjna, gdy\u017c jej produkty wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno dobr\u0105 jako\u015bci\u0105 i stosunkowo nisk\u0105 cen\u0105, co stawia\u0142o ameryka\u0144skich producent\u00f3w w niekorzystnej sytuacji. I tak nast\u0105pi\u0142 pierwszy punkt zwrotny. W 1975 roku na firm\u0119 zosta\u0142o na\u0142o\u017cone c\u0142o antydumpingowe, kt\u00f3re zapocz\u0105tkowa\u0142o trwaj\u0105cy wiele lat proces s\u0105dowy. Chocia\u017c Melex ostatecznie spraw\u0119 wygra\u0142, odcisn\u0119\u0142a ona swoje pi\u0119tno, znacznie os\u0142abiaj\u0105c pozycj\u0119 na rynku USA.<\/p>\n W dniu 13 grudnia 1981 roku, komunista genera\u0142 Wojciech Jaruzelski wprowadzi\u0142 w Polsce stan wojenny. W efekcie prezydent USA Ronald Reagan wprowadzi\u0142 embargo na towary z Polski, co poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 spadek sprzeda\u017cy o 50 %.<\/p>\n Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad wyj\u015bciem z sytuacji, firma Melex postanowi\u0142a uwolni\u0107 si\u0119 od USA i rozszerzy\u0107 sprzeda\u017c pod wzgl\u0119dem geograficznym poprzez ekspansj\u0119 na rynki europejskie. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, dzi\u0119ki Przedsi\u0119biorstwu Handlu Zagranicznego PEZETEL, produkty Melexa pojawi\u0142y si\u0119 w krajach skandynawskich, we W\u0142oszech, Francji, Wielkiej Brytanii oraz poza Europ\u0105, tj. w Argentynie, Australii, czy krajach afryka\u0144skich. Opr\u00f3cz tego, nale\u017ca\u0142o rozszerzy\u0107 gam\u0119 produkt\u00f3w i znale\u017a\u0107 ich zastosowanie poza polem golfowym. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Melex mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako \u015brodek transportu towar\u00f3w i os\u00f3b na bliskie odleg\u0142o\u015bci, co dodatkowo pomog\u0142o dobrze prosperowa\u0107 firmie przez kolejne lata.<\/p>\n Dobra passa zosta\u0142a przerwana przez zawirowania zmian spo\u0142eczno-gospodarczych w Rzeczypospolitej Polskiej. W efekcie zmian w\u0142asno\u015bciowych, w 1993 roku, z maj\u0105tku Wytw\u00f3rni Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL Mielec wyodr\u0119bnionych zosta\u0142o kilka sp\u00f3\u0142ek, a w\u015br\u00f3d nich Wytw\u00f3rnia Pojazd\u00f3w Melex Sp. z o.o. W starciu z rynkow\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 firma nie zdo\u0142a\u0142a upora\u0107 si\u0119 z problemami finansowymi. W 1996 roku podpisano umow\u0119 z inwestorem strategicznym, firm\u0105 PEZETEL, kt\u00f3ra dokapitalizowa\u0142a sp\u00f3\u0142k\u0119 i przygotowa\u0142a \u201eface lifting\u201d istniej\u0105cych produkt\u00f3w, by przyci\u0105gn\u0105\u0107 klient\u00f3w.<\/p>\n Niestety, splot wielu niekorzystnych wydarze\u0144 wok\u00f3\u0142 sp\u00f3\u0142ki doprowadzi\u0142 do og\u0142oszenia jej upad\u0142o\u015bci w lutym 2004 roku. Jednak sp\u00f3\u0142ka szcz\u0119\u015bliwie zosta\u0142a wykupiona w ca\u0142o\u015bci, jako dzia\u0142aj\u0105ce przedsi\u0119biorstwo przez pa\u0144stwa Dorot\u0119 i Andrzeja Tyszkiewicz\u00f3w w dniu 1 wrze\u015bnia 2004 roku. Sp\u00f3\u0142ka zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107, jako sp\u00f3\u0142ka jawna pod nazw\u0105 Melex A&D Tyszkiewicz. Jako d\u0142ugoletni pracownik, a nast\u0119pnie dyrektor generalny warszawskiej Fabryki Samochod\u00f3w Osobowych, pan Andrzej Tyszkiewicz mia\u0142 w bran\u017cy motoryzacyjnej du\u017ce do\u015bwiadczenie. Marka od\u017cy\u0142a i od tego czasu wszystko idzie w jak najlepszym kierunku. Oryginalne pojazdy Melex, s\u0105 u\u017cywane m.in na polach golfowych, w fabrykach, centrach logistycznych, sanatoriach, szpitalach, firmach pogrzebowych, lotniskach, dworcach, parkach, zoo, zamkni\u0119tych terenach, jak star\u00f3wki du\u017cych miast.<\/p>\n W 1971 roku Polska otrzyma\u0142a od sowiet\u00f3w polecenie opracowania, zbudowania i produkcji pierwszego na \u015bwiecie samolotu rolniczego z nap\u0119dem turboodrzutowym. Zadanie to zlecono biuru w Mielcu. Wst\u0119pne za\u0142o\u017cenie opracowano w CCCP przez in\u017cyniera R. Izmai\u0142owa. W Polsce pracami pokierowa\u0142 in\u017cynier Kazimierz Gocy\u0142a, a rozpocz\u0119to je w 1972 roku. Aby dobrze opracowa\u0107 konstrukcj\u0119 tego futurystycznego samolotu, nale\u017ca\u0142o przeprowadzi\u0107 badania na lataj\u0105cym laboratorium, kt\u00f3re powsta\u0142o na bazie samolotu An-2. Maszyna otrzyma\u0142a oznaczenie PZL LLM-15 nr XM-15 i zosta\u0142a oblatana w dniu 27 maja 1973 roku, przez pilota do\u015bwiadczalnego Ludwika Natka\u0144ca. Zebrane do\u015bwiadczenia pos\u0142u\u017cy\u0142y do zbudowania docelowej konstrukcji, kt\u00f3r\u0105 oznaczono PZL M-15. W dniu 9 stycznia 1974 roku pilot Tadeusz Go\u0142\u0119biewski dokona\u0142 oblotu prototypu PZL M-15-00 nr 1SP 01-02. Samolot otrzyma\u0142 nieoficjaln\u0105 nazw\u0119 Belphegor.<\/p>\n W dniu 25 kwietnia 1975 roku pilot Tadeusz Go\u0142\u0119biewski dokona\u0142 oblotu pierwszego seryjnego samolotu M-15 nr 15 002-01.<\/p>\n W dniu 30 grudnia 1975 roku pilot Andrzej Pamu\u0142a wykona\u0142 pierwszy lot na prototypie samolotu M-15-40 nr 1S 001-04, a w dniu 19 lipca 1976 roku, pilot Adam Gruba dokona\u0142 oblotu seryjnego PZL M-15-40 nr 1S 006-01.<\/p>\n W dniu 23 sierpnia 1976 roku pilot Stanis\u0142aw Wasil oblata\u0142 samolot prototyp seryjny PZL M-15-03 nr 1S 006-02, a w dniu 9 pa\u017adziernika 1976 roku, pilot Tadeusz Podlecki kolejny egzemplarz seryjny PZL M-15-03 nr 1S 006-03.<\/p>\n W 1974 roku zesp\u00f3\u0142 kierowany przez in\u017cyniera J\u00f3zefa Oleksiaka przyst\u0105pi\u0142 do pracy nad klasycznym samolotem rolniczym. Samolot oznaczono PZL M-18 Dromader. Prototyp PZL M-18 Dromader nr 1ZP 01-02 rejestracja SP-PBW zosta\u0142 oblatany w dniu 27 sierpnia 1976 roku, przez pilota Andrzeja Pamu\u0142\u0119.<\/p>\n W dniu 2 pa\u017adziernika 1976 roku pilot Tadeusz Go\u0142\u0119biewski oblata\u0142 pierwszy seryjny PZL M-18 Dromader nr 1ZP 01-03 rejestracja SP-PBZ. W dniu 14 kwietnia 1978 roku pilot Tadeusz Go\u0142\u0119biewski oblata\u0142 PZL M-18 Dromader nr 1Z 001-01 rejestracja SP-PSV, a w dniu 7 wrze\u015bnia 1978 roku, ten sam pilot wykona\u0142 pierwszy lot na kolejnym samolocie PZL M-18 Dromader nr 1Z 001-05 rejestracja SP-PBT. W dniu 15 stycznia 1982 roku zosta\u0142a oblatana nowa wersja samolotu PZL M-18 A Dromader nr 1Z 004-05. W marcu 1984 roku oblatano seryjny PZL M-18 A Dromader. W dniu 21 marca 1988 roku pilot Henryk Bronowicki oblata\u0142 zmodernizowany PZL M-18 AS Dromader nr 1Z 014012 rejestracja SP-PBO.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Samoloty An-2 by\u0142y bardzo potrzebne Rosjanom. Jednak nie mieli oni mocy przerobowych. Ich fabryki by\u0142y ob\u0142o\u017cone zadaniami produkcji samolot\u00f3w bojowych. Rosjanie szukaj\u0105c nowej fabryki dla produkcji samolot\u00f3w An-2 toczyli rozmowy zar\u00f3wno z Polsk\u0105 jak i z NRD (niemiecka republika demokratyczna) i Czechos\u0142owacj\u0105. Wyb\u00f3r fabryki w Polsce by\u0142 wyborem bardziej politycznym ni\u017c merytorycznym. Przypomnijmy, \u017ce w tym okresie w Polsce by\u0142y prowadzone pr\u00f3by nowego samolotu transportowo-pasa\u017cerskiego MD-12, wyprzedzaj\u0105cy o dwie generacje konstrukcj\u0119 An-2. Na Kremlu s\u0142usznie wnioskowano, \u017ce monopol rosyjski mo\u017ce zosta\u0107 zak\u0142\u00f3cony. Lokuj\u0105c produkcj\u0119 An-2 w Polsce, gwarantuj\u0105c odbi\u00f3r tych samolot\u00f3w, miano niemal stuprocentowa pewno\u015b\u0107, \u017ce program MD-12 upadnie. I tak si\u0119 sta\u0142o. CCCP sprzeda\u0142 Polsce prawa do produkcji An-2, jednocze\u015bnie zawieraj\u0105c umow\u0119 handlow\u0105 na wieloletnie dostawy tych samolot\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-1150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1150"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2014,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1150\/revisions\/2014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}PZL M-4 Tarpan. 1960 rok.<\/h3>\n
Lod\u00f3wki z WSK Mielec.<\/h3>\n
PZL M-11. 1961 rok.<\/h3>\n
PZL M-12.<\/h3>\n
PZL M-13.<\/h3>\n
TS-11 Iskra. 1963 rok.<\/h3>\n
Wytw\u00f3rnia Silnik\u00f3w PZL Mielec. 1968r.-2007r.<\/h3>\n
PZL M-14. 1969 rok.<\/h3>\n
Elektryczny pojazd Melex. 1970 rok.<\/h3>\n
PZL LLM-15\/PZL M-15 Belphegor. 1973 rok.<\/h3>\n
PZL M-18 Dromader. 1976 rok.<\/h3>\n