\u017baga\u0144 zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w XII wieku. Prawa miejskie miasto otrzyma\u0142o pomi\u0119dzy 1248 – 1260. W swojej historii miasto mia\u0142o kilka nazw: po polsku: \u017bega\u0144, Zaga\u0144, po niemiecku: Sagan, Sagan in Schlesien, po czesku: Zah\u00e1\u0148. Miasto le\u017cy nad rzek\u0105 B\u00f3br. W dniu 19 maja 1946 roku, nazwa miasta zosta\u0142a urz\u0119dowo ustalona w brzmieniu \u017baga\u0144.<\/p>\n Obecnie miasto \u017baga\u0144 ma powierzchni\u0119 40,340 km kwadratowych. W \u017baganiu mieszka 25 668 os\u00f3b (2019 rok). Miasto jest siedzib\u0105 dow\u00f3dztwa 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej oraz kilku innych jednostek wojskowych. Z \u017bagania do Leszna jest 109 km, do Warszawy 505 km, do Wroc\u0142awia 165 km, do Poznania 202 km.<\/p>\n Wed\u0142ug legendy \u017baga\u0144 zosta\u0142 za\u0142o\u017cony oko\u0142o 700 roku przez s\u0142owia\u0144sk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0119 \u017bagann\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Wandy, a wnuczk\u0105 kr\u00f3la Kraka. Pierwsza wzmianka pisana o \u017baganiu pochodzi z 23 maja 1202 roku. Od 1290 roku do 1472 roku, \u017baga\u0144 by\u0142 stolic\u0105 ksi\u0119stwa \u017caga\u0144skiego rz\u0105dzonego przez Piast\u00f3w \u015al\u0105skich. Chocia\u017c od 1300 roku, by\u0142 pod wp\u0142ywem Czech a potem Niemiec. Od 1472 roku, ksi\u0119stwo zosta\u0142o sprzedane ksi\u0105\u017c\u0119tom saskim. Kilkakrotnie miasto trapi\u0142y po\u017cary i zarazy. Do 1935 roku, \u017baga\u0144 by\u0142 miastem ksi\u0105\u017c\u0119cem. W\u00f3wczas to w\u0142adze III Rzeszy przej\u0119\u0142y miasto uznaj\u0105c ich w\u0142a\u015bcicieli za wrog\u00f3w.<\/p>\n \u017baga\u0144 nale\u017cy do miast, gdzie ju\u017c podczas wielkiej wojny \u015bwiatowej urz\u0105dzano obozy jenieckie. Pierwszy ob\u00f3z by\u0142 dla je\u0144c\u00f3w rosyjskich. W czasie drugiej wojny \u015bwiatowej pierwszymi je\u0144cami byli polscy \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy dostali si\u0119 do niewoli w czasie Wojny Obronnej. Najbardziej znanym \u017caga\u0144skim (z powodu filmu fabularnego) obozem jenieckim by\u0142 Stalag Luft 3, przeznaczony dla alianckich lotnik\u00f3w, z kt\u00f3rego w nocy z 24 na 25 marca 1944 roku mia\u0142a miejsce wielka ucieczka je\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Walki o \u017baga\u0144 trwa\u0142a od 12 do 16 lutego 1945 roku. W\u00f3wczas to Rosjanie zaj\u0119li prawobrze\u017cny \u017baga\u0144. W dniu 17 lutego 1945 roku, niemcy wycofali si\u0119 obawiaj\u0105c si\u0119 okr\u0105\u017cenia. Od maja 1945 roku, rozpocz\u0119to wysiedlanie ludno\u015bci niemieckiej. Na ich miejsce przybyli przymusowi polscy wysiedle\u0144cy z Kres\u00f3w Wschodnich oraz ludno\u015b\u0107 z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Polski.<\/p>\n Przez \u017baga\u0144 przebiegaj\u0105 drogi: DK nr 12 \u0141\u0119knica \u2013 Berdyszcze, kt\u00f3ra obwodnic\u0105 uruchomion\u0105 w 2006 roku, omija \u017baga\u0144. Droga wojew\u00f3dzka nr 295 \u017baga\u0144 \u2013 Nowogr\u00f3d Bobrza\u0144ski. Droga wojew\u00f3dzka nr 296 Luba\u0144 \u2013 Ko\u017cuch\u00f3w.<\/p>\n W styczniu 1845 roku, zdecydowano o budowie szlaku kolejowego z G\u0142ogowa do \u017bagania. Inwestycj\u0119 popiera\u0142 kr\u00f3l pruski Fryderyk Wilhelm IV. Inwestorem by\u0142o Towarzystwo Dolno\u015bl\u0105sko-Marchij Kolei \u017belaznej. Pierwszy poci\u0105g wjecha\u0142 na stacj\u0119 w \u017baganiu z G\u0142ogowa przez Niegos\u0142awice i Szprotaw\u0119, w dniu 26 lipca 1845 roku. Poci\u0105g przywi\u00f3z\u0142 szyny i podk\u0142ady kolejowe do dalszej budowy szlaku kolejowego. Szlak G\u0142og\u00f3w – \u017baga\u0144 to d\u0142ugo\u015b\u0107 71 km. Co ciekawe, kolejny odcinek linii kolejowej u\u0142o\u017cono najpierw do miejscowo\u015bci Jankowa \u017baga\u0144ska, a to dlatego \u017ce jej w\u0142a\u015bcicielka zainwestowa\u0142a swoje fundusze. Dalszy szlak w kierunku miasta \u017bary uruchomiono w dniu 1 listopada 1846 roku. W tym samym czasie uruchomiono lini\u0119 kolejow\u0105 W\u0119gliniec – \u017bary. W 1875 roku, uruchomiono po\u0142\u0105czenie z Legnic\u0105 i Wroc\u0142awiem. Do Stypu\u0142owa i Ko\u017cychowa nowe linie uruchomiono w dniu 1 pa\u017adziernika 1890 roku. Do \u015awi\u0119toszowa now\u0105 lini\u0119 oddano w 1905 roku. W ci\u0105gu 50 lat \u017baga\u0144 sta\u0142 si\u0119 du\u017cym w\u0119z\u0142em kolejowym, z kt\u00f3rego wychodzi\u0142o siedem linii kolejowych. Most kolejowy na rzece B\u00f3br istnieje do chwili obecnej, a by\u0142 zbudowany w okresie 1845 – 1846. Wszystkie nowe linie kolejowe budowano w ten spos\u00f3b aby \u0142atwo po\u0142o\u017cy\u0107 drugi tor, zar\u00f3wno na nasypach kolejowych jak i przy przycz\u00f3\u0142kach mostowych. Lecz ostatecznie drugi tor otrzyma\u0142a linia kolejowe: \u017baga\u0144 – Marosz\u00f3w – \u017bary – Sieniawa \u017barska.<\/p>\n Most kolejowy na rzece B\u00f3br nale\u017cy do jednych z \u0142adniejszych zabytk\u00f3w techniki. Zosta\u0142 zbudowany jako kamienno-ceglany. Ma d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 200 metr\u00f3w i szeroko\u015b\u0107 oko\u0142o 10 metr\u00f3w. Most ustawiony jest na 19 podporach o wysoko\u015bci oko\u0142o 10 metr\u00f3w. Szeroko\u015b\u0107 mostu zapewnia u\u0142o\u017cenie dw\u00f3ch tor\u00f3w, cho\u0107 obecnie jest tylko jeden tor. Mo\u017cliwe, \u017ce pod koniec wojny, Rosjanie przekuli jeden tor na "szeroki", a kiedy przesta\u0142 by\u0107 im potrzebny to go rozebrali i wywie\u017ali do CCCP.<\/p>\n Pierwszy drewniany budynek dworcowy w \u017baganiu zbudowano w 1845 roku. W 1876 roku, dworzec sp\u0142on\u0105\u0142 ca\u0142kowicie. Odbudowany budynek funkcjonowa\u0142 do 1913 roku, kiedy to zbudowano nowy dworzec, kt\u00f3ry istnieje do chwili obecnej (2021 rok). Pocz\u0105tkowo dworzec mia\u0142 nazw\u0119 Dworzec Miejski. Dworzec mie\u015bci kasy biletowe, kasy baga\u017cowe, poczekalni\u0119, bufet, toalety i inne. Ostatni remont budynku dworcowego wykonano w okresie 2017 – 2019.<\/p>\n Oko\u0142o 1986 roku zbudowano du\u017c\u0105 nastawni\u0119, kt\u00f3ra istnieje do chwili obecnej. Z pocz\u0105tkiem XX wieku dworzec bardzo si\u0119 rozbudowa\u0142. By\u0142y dwie wie\u017ce wodne, kilka \u017curawi wodnych, lokomotywownia z wachlarzow\u0105 remiz\u0105, g\u00f3rka rozrz\u0105dowa, pi\u0119\u0107 peron\u00f3w wyspowych, tunel dla podr\u00f3\u017cnych, tunel s\u0142u\u017cbowy dla kolejarzy, noclegownia dla kolejarzy, stacja paliwa p\u0142ynnego dla lokomotyw spalinowych, myjnia wagon\u00f3w, o\u015bwietlenie torowisk, rampy roz\u0142adowcze, place sk\u0142adowe, magazyny i inne. Ka\u017cdy z peron\u00f3w jest wyposa\u017cony stalowa wiat\u0119, kt\u00f3rej konstrukcja jest nitowana. Dach jest pokryty deskami i pap\u0105. Lokomotywownia wachlarzowa z obrotnic\u0105, stoj\u0105ca w zachodniej g\u0142owicy stacji, nie by\u0142a u\u017cywana od oko\u0142o 2010 roku, a oko\u0142o 2016 roku zosta\u0142a rozebrana. R\u00f3wnia stacyjna jest ogromna i tworzy zesp\u00f3\u0142 jak gdyby kilku stacji. Od czo\u0142a Peronu 1, na \u015blepym torze, jest ustawiono lokomotywa parowa Ok1-198, kt\u00f3ra jest eksponatem muzealnym i pomnikiem techniki.<\/p>\n Obecnie (2021 rok) przez \u017baga\u0144 przebiegaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce linie kolejowe: linia kolejowa nr 14 \u0141\u00f3d\u017a Kaliska \u2013 Forst\/Bar\u0161\u0107, linia kolejowa nr 275 Wroc\u0142aw Muchob\u00f3r \u2013 Guben, linia kolejowa nr 283 Jelenia G\u00f3ra \u2013 \u017baga\u0144, linia kolejowa nr 371 Wolsztyn \u2013 \u017baga\u0144, linia kolejowa nr 389 \u017baga\u0144 \u2013 Jankowa \u017baga\u0144ska. W \u017baganiu ruch towarowy jest du\u017cy, a ruch pasa\u017cerski niewielki, obs\u0142ugiwany g\u0142\u00f3wnie spalinowymi zespo\u0142ami trakcyjnymi. W\u0119ze\u0142 kolejowy w \u017baganiu nie jest zelektryfikowany, dlatego przez d\u0142ugie dziesi\u0119ciolecia kr\u00f3lowa\u0142y tu lokomotywy parowe, a od 60-lat do\u0142\u0105czy\u0142y do nich lokomotywy spalinowe.<\/p>\n Decyzj\u0119 o budowie lotniska wydano w 1934 roku. Z uwagi na ograniczenia na\u0142o\u017cone na niemc\u00f3w po wielkiej wojnie \u015bwiatowej, Niemcom nie wolno by\u0142o budowa\u0107 lotnisk wojskowych. Na lotniska komunikacyjne zgod\u0119 musieli udziela\u0107 alianci. Dlatego Niemcy, po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy oficjalnie budowali lotniska jako szybowiska.<\/p>\n Do budowy lotniska wykorzystywano je\u0144c\u00f3w z obozu w miejscowo\u015bci Stara Kopernia. Lotnisko otrzyma\u0142o gruntowe pole wzlot\u00f3w, sk\u0142ad paliw, kilka barak\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych za kwatery, magazyny i warsztaty. W p\u00f3\u017aniejszym okresie zbudowano pierwsze hangary.<\/p>\n W czasie drugiej wojny \u015bwiatowej na lotnisku cz\u0119\u015b\u0107 test\u00f3w przechodzi\u0142y samoloty z nap\u0119dem odrzutowym (rakietowe i turboodrzutowe).<\/p>\n Lotnisko w czasach niemieckich nazywano Sagan-Kupper. W lutym 1945 roku, lotnisko zaj\u0119li rosjanie i nazwali je \u017baga\u0144-Tomaszowo. Lotnisko nie istnia\u0142o na \u017cadnej mapie cywilnej. W jego miejscu by\u0142a bia\u0142a plama. Rosjanie opu\u015bcili lotnisko w 1993 roku. Dopiero w\u00f3wczas lotnisko znalaz\u0142o si\u0119 na mapach cywilnych. Wojsko Polskie nie przej\u0119\u0142o obiektu.<\/p>\n Za czas\u00f3w rosyjskich lotnisko bardzo rozbudowano. W 50-latach zbudowano betonow\u0105 drog\u0119 startow\u0105. Pocz\u0105tkowo o d\u0142ugo\u015bci 2 000 m i szeroko\u015bci 40 m. W kolejnych latach RWY powi\u0119kszono do d\u0142ugo\u015bci 2 500 m i szeroko\u015bci 60 m. Droga startowa by\u0142a na kierunku 11\/29. Z p\u00f3\u0142nocnej strony RWY, wytyczono awaryjn\u0105 drog\u0119 startow\u0105 o nawierzchni gruntowej. Z po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci RWY wybudowano r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 drog\u0119 ko\u0142owania, o nawierzchni betonowej, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a pi\u0119\u0107 \u0142\u0105cznik\u00f3w. Zbudowano tak\u017ce CPPS.<\/p>\n Rosjanie rozbudowali zaplecze lotniska. Zbudowali kolejne hangary, a w 70\/80-latach schronohangary, dla samolot\u00f3w bojowych. Ostatecznie na lotnisku by\u0142o 6 hangar\u00f3w techniczno-remontowych. Zbudowano tak\u017ce wie\u017c\u0119 kontroli lot\u00f3w. Inne obiekty to: bombo sk\u0142ad, MPS, park samochodowy, obiekty radio-techniczne, obiekty \u0142\u0105czno\u015bci, budynki sztabowe i koszarowe, osiedle mieszkaniowe ze szko\u0142\u0105 \u015bredni\u0105 (rosjanie mieli szko\u0142y dziesi\u0119ciolatki). Osiedle mieszkaniowe z\u0142o\u017cone jest z blok\u00f3w niemieckich zbudowanych do 1944 roku oraz blok\u00f3w typu Leningrad, kt\u00f3re by\u0142y budowane tak\u017ce przez Polskie firmy budowlane. W osiedlu by\u0142y tak\u017ce sklepy spo\u017cywcze i wielobran\u017cowe.<\/p>\n Do lotniska dochodzi bocznica kolejowa, kt\u00f3ra obecnie (2021 rok) nie jest u\u017cywana. Bocznica odchodzi od lini kolejowej \u017baga\u0144 – Ko\u017cuch\u00f3w – Nowa S\u00f3l, ze stacji kolejowej Bo\u017cn\u00f3w. Ca\u0142a linia jest obecnie wy\u0142\u0105czona z eksploatacji.<\/p>\n Wiadomo \u017ce na lotnisku bazowa\u0142 mi\u0119dzy innymi 42. Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 nazw\u0119 42. Tannenberski Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego Gwardii. Na lotnisku by\u0142y tak\u017ce jednostki: 510. Samodzielny batalion zabezpieczenia technicznego lotniska, 600. Samodzielny dywizjon rakiet przeciwlotniczych. W Starej Koperni by\u0142a baza paliwowa. W \u017baganiu by\u0142 rosyjski szpital wojskowy, kt\u00f3ry od 1993 roku, jako Polski nosi nazw\u0119 105. Kresowy Szpital Wojskowy.<\/p>\n Do 1947 roku, 42. Tannenberski Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego Gwardii stacjonowa\u0142 na terenie NRD (w\u00f3wczas Niemiec Wschodnich). Potem zosta\u0142 przeniesiony do Legnicy, a zim\u0105 1951 roku do Szprotawy. Od lutego 1951 roku, zosta\u0142 przeniesiony na lotnisko Tomaszowo ko\u0142o \u017bagania. Wyposa\u017cono go w samoloty typu MiG-15 bis. Pu\u0142k mia\u0142 na stanie od 36 do 40 samolot\u00f3w bojowych. Od 1955 roku, 42. Tannenberski Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego Gwardii wszed\u0142 w sk\u0142ad 149. Dywizji Lotnictwa My\u015bliwskiego, kt\u00f3ra zosta\u0142a przebazowana z Chin. Pu\u0142k wyposa\u017cono w\u00f3wczas w samoloty MiG-17 F i MiG-17 PF. Etatowo w pu\u0142ku by\u0142y trzy eskadry, a w ka\u017cdej 12 – 14 samolot\u00f3w. W 1960 roku, pu\u0142k zosta\u0142 przemianowany na my\u015bliwsko-bombowy. W 1968 roku, w czasie inwazji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Czechos\u0142owacj\u0119 pu\u0142k stacjonowa\u0142 na lotnisku w Hradec Kralowe w Czechos\u0142owacji. Samoloty MiG-17 PF znajdowa\u0142y si\u0119 na wyposa\u017ceniu pu\u0142ku do 1972 roku, kiedy to pu\u0142k przezbrojono w samoloty MiG-21 PFM. W 1981 roku, pu\u0142k przezbrojono w samoloty Su-24 oraz Su-24 M i pu\u0142k ponownie sta\u0142 si\u0119 pu\u0142kiem bombowym. Pu\u0142k wyspecjalizowa\u0142 si\u0119 w uzupe\u0142nianiu paliwa z tankuj\u0105cej wersji Su-24 razem ze 164. Kercze\u0144skim Pu\u0142kiem Lotnictwa Rozpoznawczego oraz 89. Pu\u0142kiem Lotnictwa Bombowego. W marcu 1992 roku, 42. Tannenberski Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego Gwardii zosta\u0142 czasowo przebazowany na lotnisko w Szprotawie, aby odlecie\u0107 z Polski w dniu 5 maja 1992 roku. Pu\u0142k trafi\u0142 do Worone\u017ca ko\u0142o Moskwy, gdzie zosta\u0142 rozformowany. W tym czasie pu\u0142k mia\u0142 oko\u0142o 24 – 26 samolot\u00f3w typu Suchoj Su-24 r\u00f3\u017cnych wersji.<\/p>\n Oficjalne przekazanie lotniska Tomaszowo stronie Polskiej nast\u0105pi\u0142o w dniu 30 lipca 1992 roku.<\/p>\n Dane lotniska: Po\u0142o\u017cenie: 51\u00b037\u203239\u2033N, 15\u00b024\u203230\u2033E; 140 m n.p.m (500 ft). Oznaczenie lotniska Tomaszowo EPZN. Powierzchnia pola wzlot\u00f3w 220 hektar\u00f3w. Powierzchnia ca\u0142ego kompleksu 935 hektar\u00f3w. Ca\u0142y kompleks mia\u0142 oko\u0142o 195 budynk\u00f3w i budowli.<\/p>\n Obecnie lotnisko jest przekszta\u0142cane w miasteczko z licznymi zak\u0142adami produkcyjnymi i handlowymi. Cz\u0119\u015b\u0107 pola wzlot\u00f3w u\u017cytkuje Wojew\u00f3dzki O\u015brodek Ruchu Drogowego – Zielona G\u00f3ra. Inne cz\u0119\u015bci pola wzlot\u00f3w wykorzystuj\u0105 mi\u0142o\u015bnicy motoryzacji jako miejsca zlot\u00f3w automobilowych. Budynki mieszkalne zosta\u0142y wyremontowane i znalaz\u0142y nowych lokator\u00f3w; pracownik\u00f3w lokalnych firm, emeryt\u00f3w lub by\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w \u017bagania.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tomaszowo to miejscowo\u015b\u0107 w Polsce po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie lubuskim, w powiecie \u017caga\u0144skim, w gminie \u017baga\u0144. Na terenie miejscowo\u015bci znajduje si\u0119 by\u0142e lotnisko wojskowe \u017baga\u0144 – Tomaszowo. Lotnisko po niemiecku nazwane by\u0142o Sagan K\u00fcpper. Lotnisko Tomaszowo po\u0142o\u017cone jest w odleg\u0142o\u015bci 7 km od \u017bagania.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1070"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2635,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1070\/revisions\/2635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\u017baga\u0144.<\/h3>\n
Komunikacja.<\/h3>\n
Kolej w \u017baganiu.<\/h3>\n
Lotnisko Tomaszowo.<\/h3>\n