Na pocz\u0105tku chcemy wyja\u015bni\u0107 r\u00f3\u017cne nazwy tego samego lotniska. Lotnisko Babie Do\u0142y znane jest tak\u017ce jako lotnisko Oksywie i tak jest kodowane w ICAO. Kolejna nazwa to Lotnisko Gdynia i Lotnisko Kosakowo. Obie te nazwy zaistnia\u0142y w ostatnich latach, kiedy powsta\u0142 projekt cywilnego wykorzystania lotniska. Kosakowo to Gmina, na kt\u00f3rej terenie le\u017cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w lotniska.<\/p>\n Lotnisko Gdynia \u2013 Babie Do\u0142y ma nadany kod IATA; QYD i kod ICAO; EPOK ( Europa Polska OKsywie ). Ma wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne; 54,34 N 18,31 E. Po\u0142o\u017cone jest w pobli\u017cu gdy\u0144skich dzielnic Oksywie i Babie Do\u0142y. Wyposa\u017cone jest w dwie drogi startowe. Betonowa RWY ( orientacja ) 14\/32 o d\u0142ugo\u015bci 2 500 m, szeroko\u015bci 60 m i no\u015bno\u015bci PCN 051 R\/B\/W\/T. Druga, asfaltowa na podstawie betonowej RWY ( orientacja ) 09\/27 o d\u0142ugo\u015bci 575 ( 580 ) m, szeroko\u015bci 30 m i no\u015bno\u015bci PCN 015 F\/B\/X\/T.<\/p>\n Historia lotniska w tym miejscu si\u0119ga 30-lat ubieg\u0142ego wieku. Pe\u0142ni\u0142o rol\u0119 zapasowego l\u0105dowiska dla cywilnego lotniska Gdyni mieszcz\u0105cego si\u0119 nieopodal w Rumi. Jego infrastruktura by\u0142a uboga.\u00a0Po wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej okupant intensywnie rozbudowa\u0142 lotnisko w Babich Do\u0142ach. Zbudowano mi\u0119dzy innymi betonow\u0105 drog\u0119 startow\u0105, aby mo\u017cna by\u0142o przyjmowa\u0107 du\u017ce transportowe samoloty. Rozbudowa lotniska by\u0142a zwi\u0105zana ze stworzeniem przez niemc\u00f3w na naszym okupowanym wybrze\u017cu centrum testowe torped.<\/p>\n Babie Do\u0142y to najbardziej wysuni\u0119ta na p\u00f3\u0142noc dzielnica Gdyni. Zajmuje powierzchni\u0119 2,28 km kwadratowego. Wed\u0142ug danych w dniu 31.08.2006 roku, mieszka\u0142o tu 2 403 osoby. Miejscowo\u015b\u0107 do Gdyni nale\u017cy od 1972 roku. Babie Do\u0142y dziel\u0105 si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci: osiedle blok\u00f3w mieszkalnych ( zlokalizowanych przy ulicach Dedala i Ikara ) oraz koloni\u0119 dom\u00f3w jednorodzinnych ( tzw. \u201eRybaki", przy ul. Rybak\u00f3w).<\/p>\n W dniu 1.01.1972 roku, do tej cz\u0119\u015bci miasta przy\u0142\u0105czono 65,86 hektar\u00f3w gromady Kosakowo w powiecie puckim, z siedliskami Babie Do\u0142y i Nowe Ob\u0142u\u017ce. Do 1971 roku, Nowe Ob\u0142u\u017ce i Kolonia Rybacka nale\u017ca\u0142y do Ob\u0142u\u017ca. Do dnia dzisiejszego (2008 rok) \u0142odzie rybak\u00f3w z Koloni Rybackiej maj\u0105 oznaczenie OB\u0141.<\/p>\n Od po\u0142udnia Babie Do\u0142y granicz\u0105 z dzielnicami Gdyni: Ob\u0142u\u017cem i Oksywiem. Od zachodu s\u0105siaduj\u0105 z Gmin\u0105 Kosakowo, ogrodami dzia\u0142kowymi i lotniskiem Lotnictwa Marynarki Wojennej. Granic\u0119 wschodni\u0105 za\u015b wyznaczaj\u0105 piaszczysta pla\u017ca i klif. Mieszka\u0144cy mog\u0105 si\u0119 pochwali\u0107 pi\u0119kn\u0105 szerok\u0105, pla\u017c\u0105, w cz\u0119\u015bci kamienist\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wybra\u0107 si\u0119 na spacer do Oksywia lub w drug\u0105 stron\u0119 do Mierzei Rewskiej. Nad pla\u017c\u0105 kr\u00f3luje klif oksywski, kt\u00f3ry jest ozdob\u0105 tego miejsca oraz natchnieniem dla malarzy i fotografik\u00f3w. Dodatkowo upodobali go sobie paralotniarze, kt\u00f3rzy znajduj\u0105 tu wspania\u0142e warunki do latania. Mi\u0142o\u015bnicy dw\u00f3ch k\u00f3\u0142ek maj\u0105 do dyspozycji \u015bcie\u017ck\u0119 rowerow\u0105 wzd\u0142u\u017c ul. Zielonej o d\u0142ugo\u015bci 2,5 km. Przy odrobinie szcz\u0119\u015bcia mo\u017cna tu spotka\u0107 sarny. Gdynia w najbli\u017cszych, konkretnych ju\u017c planach, zamierza ople\u015b\u0107 \u015bcie\u017ckami rowerowymi ca\u0142e miasto \u2013 tutejsza \u015bcie\u017cka znajdzie si\u0119 w ich \u201esieci". Pod tutejszym klifem znajduje si\u0119 jedyne w Gdyni stanowisko dokumentacyjne przyrody nieo\u017cywionej. \u0141atwo mo\u017cna tu znale\u017a\u0107 skamienia\u0142o\u015bci, mi\u0119dzy innymi belemnity ( strza\u0142ki, piorunki – wymar\u0142e morskie g\u0142owonogi \u017cyj\u0105ce na Ziemi od 210 do 45 milion\u00f3w lat temu ) czy amonity ( wymar\u0142e g\u0142owonogi z wygl\u0105du przypominaj\u0105ce skorup\u0119 \u015blimaka ).<\/p>\n Z Gdyni prowadzi tu jedna droga dojazdowa – ul. Zielona. Kursuje ni\u0105 jedna linia autobusowa gdy\u0144skiego ZKM – nr 109 ( w wersji przyspieszonej jako 209 ), kt\u00f3ra ma tu p\u0119tl\u0119 ko\u0144cow\u0105 i przystanek pocz\u0105tkowy. Pojedyncze kursy do dzielnicy wykonuj\u0105 tak\u017ce inni przewo\u017anicy, na przyk\u0142ad w celu przewozu uczni\u00f3w gimnazjum i liceum z s\u0105siedniego Ob\u0142u\u017ca.<\/p>\n W dzielnicy dzia\u0142aj\u0105 (2008 rok): Samorz\u0105dowa Szko\u0142a Podstawowa nr 28 im. Lotnik\u00f3w Polskich ( budynek przy ul. Zielonej 53 ), Przedszkole Samorz\u0105dowe nr 30, Urz\u0105d Pocztowy Gdynia 17 ( przy ul. Ikara 14A ), Rada Dzielnicy Babie Do\u0142y ( siedziba w budynku szko\u0142y ), Stowarzyszenie Oficer\u00f3w Rezerwy 34. PLM i 1. DLMW oraz Sympatyk\u00f3w Lotnictwa ( siedziby u\u017cycza Klub Garnizonowy BLMW ).<\/p>\n Dzielnic\u0119 obejmuje w ca\u0142o\u015bci parafia Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego pod wezwaniem Matki Boskiej Liche\u0144skiej. Na terenie Babich Do\u0142\u00f3w nie znajduj\u0105 si\u0119 siedziby innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ani miejsca zgromadze\u0144 innych wyzna\u0144.<\/p>\n Poza drobnym rzemios\u0142em i us\u0142ugami ( naprawy sprz\u0119tu RTV, us\u0142ugi remontowe, gabinet fryzjerski, solarium, restauracja itp.), w dzielnicy znajduje si\u0119 zak\u0142ad produkcji mebli. Dzia\u0142a oko\u0142o 10 sklep\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie z bran\u017cy spo\u017cywczej.<\/p>\n Historia Szko\u0142y Podstawowej. Rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w dniu 1.09.1957 roku, jako filia Szko\u0142y Podstawowej nr 15 z Ob\u0142u\u017ca. Pocz\u0105tkowo by\u0142 to drewniany budynek, zwolniony przez przenoszon\u0105 jednostk\u0119 wojskow\u0105 WOP. Nauk\u0119 w 4 klasach pobiera\u0142o sze\u015bcioro uczni\u00f3w. Wobec rozbudowy osiedla i wzrostu liczby uczni\u00f3w, w\u0142adze Gdyni zdecydowa\u0142y si\u0119 o wydzieleniu szko\u0142y na Babich Do\u0142ach jako samodzielnej plac\u00f3wki. Pierwszy rok szkolny pod szyldem Szko\u0142y Podstawowej nr 28 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 1.09.1961 roku, a pierwszym dyrektorem szko\u0142y zosta\u0142 pan Bazyli Kare\u0142. Szko\u0142a mia\u0142a wtedy 6 klas i 114 uczni\u00f3w. W 1964 roku, zawi\u0105zany zosta\u0142 Spo\u0142eczny Komitet Rozbudowy Szko\u0142y, dzi\u0119ki staraniom kt\u00f3rego 15.09.1967 roku, wmurowano kamie\u0144 w\u0119gielny pod rozbudow\u0119 szko\u0142y. Rok p\u00f3\u017aniej nowy budynek szkolny oraz drugi – przedszkola – obok, zosta\u0142y uroczy\u015bcie otwarte. W klasach I – VIII uczy\u0142o si\u0119 160 uczni\u00f3w. W dniu 30.01.1976 roku, Wojew\u00f3dzkie Kuratorium O\u015bwiaty oficjalnie wyda\u0142o decyzj\u0119 aprobuj\u0105c\u0105 pro\u015bb\u0119 dyrekcji szko\u0142y o nadanie imienia Lotnik\u00f3w Polskich. Sztandar dla szko\u0142y ufundowa\u0142a pobliska jednostka wojskowa lotnictwa. Pogarszaj\u0105cy si\u0119 stan budynku oraz wzrost liczby uczni\u00f3w do 600 sk\u0142oni\u0142 pod koniec 80-lat, dyrekcj\u0119 szko\u0142y do rozpocz\u0119cia zabieg\u00f3w o rozbudow\u0119 szko\u0142y. Ze wzgl\u0119du na wy\u017c demograficzny przez pewien czas lekcje odbywa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w soboty. Na sal\u0119 gimnastyczn\u0105 prowizorycznie adaptowano hol na pi\u0119trze szko\u0142y. Generalny remont przeprowadzony na pocz\u0105tku 90-lat. Przebudowa sanitariat\u00f3w, modernizacja sto\u0142\u00f3wki i jej zaplecza, nowe pod\u0142ogi, uruchomienie pracowni komputerowej; uzupe\u0142ni\u0142a przebudowa szko\u0142y w 2001 roku. W okresie 2000 – 2001, budynki przedszkola i szko\u0142y po\u0142\u0105czono i dobudowano do tego kompleksu sal\u0119 gimnastyczn\u0105. Obecnie szko\u0142a jest w pe\u0142ni przystosowana do potrzeb uczni\u00f3w niepe\u0142nosprawnych, prowadzone s\u0105 klasy integracyjne. W maju 2001 roku, szkolnej bibliotece nadano imi\u0119 pilot\u00f3w Andrzeja Le\u015bnika i Boles\u0142awa Sobani, z tutejszego pu\u0142ku lotniczego, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w dniu 5.06.1981 roku, w trakcie wykonywania lotu szkoleniowego ( ich samolot rozbi\u0142 si\u0119 na pasie lotniska ).<\/p>\n Nazw\u0119 \u201eBabi D\u00f3\u0142\u201d mo\u017cna odnale\u017a\u0107 ju\u017c na pruskich mapach sporz\u0105dzanych pod koniec XIX wieku. Tak okre\u015blono w\u0105w\u00f3z d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 2 kilometr\u00f3w, ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 oko\u0142o kilometr na p\u00f3\u0142noc od maj\u0105tku Nowe Ob\u0142u\u017ce. Kaszubska nazwa tego w\u0105wozu w wolnym t\u0142umaczeniu znaczy \u201eZiemia Czarownic\u201d, a po s\u0142owia\u0144sku \u201eZiemia Bab\u201d. Mo\u017cemy pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce nazwa Babi D\u00f3\u0142 lub Babie Do\u0142y jest pokrewna s\u0142owia\u0144skiej Baba Jadze. Wbrew sugestiom nazwa Babi D\u00f3\u0142 nie ma \u017cadnych powi\u0105za\u0144 z wygl\u0105dem anatomicznym kobiety. Pisownia by\u0142a czasem zniekszta\u0142cana – na przyk\u0142ad na mapie topograficznej z 1925 roku, figuruje "Babid\u00f3\u0142".<\/p>\n W okresie przedwojennym, nazwa \u201eBabi D\u00f3\u0142" odnosi\u0142a si\u0119 tylko do w\u0105wozu. Na przyk\u0142ad w przewodniku Mapa Polskiego wybrze\u017ca morskiego z kr\u00f3tkim opisem w 4-j\u0119zykach znajduje si\u0119 opis: Za Ob\u0142u\u017cem Babi D\u00f3\u0142, najd\u0142u\u017cszy i najdzikszy nadbrze\u017cny jar, d\u0142ugi prawie dwa kilometry. \u201eBabi D\u00f3\u0142" wymieniony jest mi\u0119dzy innymi w zachowanych dokumentach przedwojennego Komisariatu Rz\u0105du w Gdyni, powo\u0142uj\u0105cych do \u017cycia Szpital Zaka\u017any wraz z o\u015brodkiem kwarantanny dla za\u0142\u00f3g jednostek morskich zawijaj\u0105cych do gdy\u0144skiego portu. Budynek szpitala ulokowano oko\u0142o kilometr w g\u0142\u0105b w\u0105wozu. Dla statk\u00f3w wybudowano niewielki pomost przy brzegu Zatoki Gda\u0144skiej. Franciszek Sok\u00f3\u0142, inicjator tego szpitala, komisarz rz\u0105du w Gdyni w okresie 1933 – 1939, zanotowa\u0142 w swoich wspomnieniach, \u017ce szpital zosta\u0142 ewakuowany na Hel, we wrze\u015bniu 1939 roku.<\/p>\n Wydaje si\u0119 niemo\u017cliwym do ustalenia, kiedy dok\u0142adnie i w jakich okoliczno\u015bciach zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 nazwy \u201eBabie Do\u0142y". Przedwojenny \u201eBabi D\u00f3\u0142", by\u0142 nazw\u0105 w\u0142asn\u0105 w\u0105wozu, po wojnie za\u015b \u201eBabimi Do\u0142ami" najpierw zacz\u0119to okre\u015bla\u0107 lotnisko wojskowe. Od pocz\u0105tku 50-tych lat XX wieku tak\u017ce – budowane w lesie za po\u0142udniow\u0105 \u015bcian\u0105 w\u0105wozu – osiedle barak\u00f3w, zasiedlonych przez kadr\u0119 jednostki wraz z rodzinami. Z czasem nazwa \u201eBabie Do\u0142y" przylgn\u0119\u0142a do rozbudowywanego osiedla. W p\u00f3\u017aniejszych latach, lotnisko otrzyma\u0142o w wojskowej nomenklaturze inne okre\u015blenie (dok\u0142adnie \u2013 lotnisko Oksywie ). Zagadkowym pozostaje dlaczego z liczby pojedynczej nazwa zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 w liczbie mnogiej.<\/p>\n W PRL wszelkie szczeg\u00f3\u0142y dyslokacyjne jednostek wojskowych i wszystko co by\u0142o zwi\u0105zane z wojskiem by\u0142o \u201etajne\/poufne\u201d i podlega\u0142o ochronie, a wi\u0119c i cenzurze. Dlatego \u201eBabi D\u00f3\u0142" znikn\u0105\u0142 z map nie tylko jako nazwa, ale r\u00f3wnie\u017c jako w\u0105w\u00f3z, element topograficzny.<\/p>\n Usankcjonowaniem przekszta\u0142cenia \u201eBabiego Do\u0142u\u201d w \u201eBabie Do\u0142y\u201d oraz przemieszczenia o kilkaset metr\u00f3w na mapie i zamiany z w\u0105wozu w osiedle, by\u0142a uchwa\u0142a Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni z 1971 roku, o w\u0142\u0105czeniu tych teren\u00f3w w obszar miasta Gdynia.<\/p>\n W 2003 roku, przy w\u0119\u017ale drogowym na Ob\u0142u\u017ce sta\u0142 drogowskaz z b\u0142\u0119dem ortograficznym, kieruj\u0105cy na \u201eBabie Do\u0142y". Po kilku miesi\u0105cach Wydzia\u0142 Dr\u00f3g i Komunikacji gdy\u0144skiego magistratu zamieni\u0142 b\u0142\u0119dn\u0105 tablic\u0119.<\/p>\n Trzeba wspomnie\u0107, o pi\u0119knej karcie Polskiej historii, czyli Wojnie Obronnej w 1939 roku, na Westerplatte, Oksywiu i Helu, kiedy germa\u0144cy po raz kolejny naruszyli polsk\u0105 suwerenno\u015b\u0107.\u00a0Wystarczy spojrze\u0107 na map\u0119, aby u\u015bwiadomi\u0107 sobie, jak trudna by\u0142a obrona Polskiego wybrze\u017ca. Wr\u00f3g dysponowa\u0142 ca\u0142ym arsena\u0142em mo\u017cliwych plan\u00f3w ataku. A jednak, w tych niesprzyjaj\u0105cych warunkach, wzajemne ubezpieczanie si\u0119 obro\u0144c\u00f3w od strony p\u00f3\u0142wyspu Helskiego i umocnie\u0144 Oksywia wraz z Westerplatte, okaza\u0142o si\u0119 najwi\u0119kszym atutem Polak\u00f3w. Odci\u0119cie Polskiego wybrze\u017ca od reszty kraju i parcie g\u0142\u00f3wnych si\u0142 agresora w g\u0142\u0105b Rzeczypospolitej Polskiej dawa\u0142o stronie Polskiej szanse na skuteczn\u0105 obron\u0119. Tym bardziej, \u017ce w\u00f3wczas bardzo liczono na militarn\u0105 akcj\u0119 Francji i Anglii , co nie nast\u0105pi\u0142o.<\/p>\n Do przewidzianej wojny Polska by\u0142a, jak na istniej\u0105ce warunki, przygotowana bardzo dobrze. Ca\u0142o\u015bci\u0105 obrony Wybrze\u017ca dowodzi\u0142 kontradmira\u0142 J\u00f3zef Unrug, odpowiedzialny bezpo\u015brednio przed naczelnym wodzem, marsza\u0142kiem \u015amig\u0142ym-Rydzem. Opr\u00f3cz floty podlega\u0142y mu Morska Obrona Wybrze\u017ca kmdr. Stefana Frankowskiego i L\u0105dowa Obrona Wybrze\u017ca, za kt\u00f3r\u0105 odpowiada\u0142 p\u0142k Stanis\u0142aw D\u0105bek. Zgodnie z planem "Pekin" odes\u0142ano do Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa najnowsze niszczyciele; \u201eB\u0142yskawica\u201d, \u201eBurza\u201d i \u201eGrom\u201d. Nie mog\u0142y wiele pom\u00f3c wojskom l\u0105dowym, za to \u0142atwo mog\u0142y by\u0107 zniszczone na niewielkim akwenie Zatoki Gda\u0144skiej. Jak pokaza\u0142 czas, by\u0142a to m\u0105dra decyzja, a ocalone okr\u0119ty dzielnie walczy\u0142y z kriegsmarine na otwartych morzach. W ramach planu "Rurka", stawiano pola minowe w Zatoce Gda\u0144skiej. W ramach planu "Worek", okr\u0119ty podwodne mia\u0142y niszczy\u0107 transport morski pomi\u0119dzy niemcami zachodnimi, a prusami wschodnimi. Wyszkolenie Polskiego \u017co\u0142nierza by\u0142 bardzo dobre. 1. i 2. Morski Pu\u0142k Strzelc\u00f3w by\u0142y dobrze wyposa\u017cone i wyszkolone \u2013 powszechnie uwa\u017cano je za elitarne. Gorzej przedstawia\u0142a si\u0119 sytuacja w z\u0142o\u017conych ze starszych rocznik\u00f3w kaszubskich Batalionach Obrony Narodowej. Brakowa\u0142o karabin\u00f3w maszynowych, cz\u0119sto mo\u017cna w nich by\u0142o spotka\u0107 po\u0142atane mundury i karabiny z wielkiej wojny \u015bwiatowej. W rejonie Gdyni wystawiono cztery takie bataliony. Na Oksywiu p\u0142k D\u0105bek trzyma\u0142 w odwodzie kilka batalion\u00f3w rezerwowych z\u0142o\u017conych z marynarzy. Ju\u017c w czasie walk, Polskie mo\u017cliwo\u015bci poprawi\u0142 improwizowany poci\u0105g pancerny \u201eSmok Kaszubski\u201d.<\/p>\n Pocz\u0105tek star\u0107 l\u0105dowych na Wybrze\u017cu by\u0142 w miar\u0119 pomy\u015blny dla Polak\u00f3w. Ju\u017c pod koniec pierwszego dnia star\u0107 si\u0142y Polskie wprowadzi\u0142y w \u017cycie dewiz\u0119 p\u0142k. D\u0105bka: \u201eCo nam za dnia wezm\u0105, noc\u0105 obierzemy\u201d. I tak by\u0142o rzeczywi\u015bcie. W dzie\u0144 niemcy maj\u0105c przewag\u0119, wsparci dzia\u0142ami okr\u0119t\u00f3w z morza. Lecz noc\u0105 Polskie oddzia\u0142y odzyskiwa\u0142y utracone pozycje i wypiera\u0142y wroga za granic\u0119. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w szeregach wroga panowa\u0142 chaos. Maj\u0105c przewag\u0119 si\u0142y nie mog\u0105 jej obr\u00f3ci\u0107 na korzy\u015bci terytorialne. Niemiecki oficer kpt. Rechlin notuje: \u201eTo jest walka z przebieg\u0142ym i niewidocznym wrogiem. Tam gdzie niedawno usuni\u0119to zapor\u0119 minow\u0105, po zapadni\u0119ciu zmroku pojawia si\u0119 nowa. Za frontem dzia\u0142aj\u0105 bandy, wykonuj\u0105c niecn\u0105 robot\u0119 i silnie zagra\u017caj\u0105c \u0142\u0105czno\u015bci i go\u0144com. Zaledwie po\u0142o\u017cono lini\u0119 telefoniczn\u0105, gdy zosta\u0142a uszkodzona. Usuwaj\u0105cy uszkodzenia \u017co\u0142nierze bij\u0105 si\u0119 nocami w lasach z nieprzyjacielskimi bandami\u201d.\u00a0<\/p>\n Jednak tym polskim doskona\u0142ym \u017co\u0142nierzom, kt\u00f3rzy tak sprawnie likwidowali niemieckich \u0142\u0105czno\u015bciowc\u00f3w i pod nosem piechoty k\u0142adli pola minowe, zdarza\u0142y si\u0119 pomy\u0142ki. W dniu 5.09.1939 roku, wycofuj\u0105cy si\u0119 na p\u00f3\u0142noc IV BON zosta\u0142 ostrzelany przez pilnuj\u0105cy lasu ko\u0142o wsi Kamie\u0144 I BON. Kartuski batalion rozbieg\u0142 si\u0119 po lasach, w panik\u0119 wpad\u0142y konie, zgubi\u0142 si\u0119 tabor, uszkodzeniu uleg\u0142y wozy. Straty w ludziach ma\u0142e, ale rozproszonych \u017co\u0142nierzy trzeba szuka\u0107 przez ca\u0142y nast\u0119pny dzie\u0144. Dow\u00f3dca baonu przyp\u0142aci to zaj\u015bcie dymisj\u0105.<\/p>\n Polacy staraj\u0105 si\u0119 jak najbardziej zaszkodzi\u0107 wrogowi. Niekt\u00f3re zasadzki s\u0105 bardzo przemy\u015blne. Pododdzia\u0142 saper\u00f3w podpi\u0142owywa\u0142 i minowa\u0142 drzewa wzd\u0142u\u017c szosy z Szemudu do Wejherowa. Po kilku godzinach pojawi\u0142 si\u0119 niemiecki zmotoryzowany 207. Dywizjon Rozpoznawczy. Skoordynowana detonacja momentalnie zablokowa\u0142a drog\u0119 \u2013 pojazdy wpada\u0142y na siebie. Ze skraju lasu odezwa\u0142 si\u0119 celny ogie\u0144 rkm. Du\u017ca cze\u015b\u0107 pojazd\u00f3w ulega zniszczeniu, a dywizjon na d\u0142u\u017cszy czas zosta\u0142 wycofany z walki. W nocy z 7 na 8 wrze\u015bnia p\u0142k D\u0105bek wyprowadzi\u0142 dwa wypady. Polacy zaatakowali, niszcz\u0105c du\u017ce ilo\u015bci sprz\u0119tu niemieckiego \u2013 radia, lekkie armaty, tabory. Wspominaj\u0105cy te walki, Polscy oficerowie cz\u0119sto zwracaj\u0105 uwag\u0119 na przeciwnik\u00f3w uciekaj\u0105cych ze stod\u00f3\u0142 w samych kalesonach, kt\u00f3rzy porzucili bro\u0144.<\/p>\n W dniu 7.09.1939 roku, przed po\u0142udniem samotne Westerplatte z powodu braku amunicji podda\u0142o si\u0119 i sta\u0142o si\u0119 symbolem niez\u0142omnej walki z niemiecka zaraz\u0105. Z tego epizodu wojennego powsta\u0142 film fabularny.<\/p>\n Niemcy nauczyli si\u0119 te\u017c broni\u0107 przed nocnymi wypadami, obficie korzystaj\u0105c z pocisk\u00f3w \u015bwietlnych i rac. Dzie\u0144 8.09.1939 roku, sta\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy dla los\u00f3w obrony. Utworzony jednolity front naprzeciwko Polskiej obronie, wsparty haubicami 150 i 105 mm, przerwa\u0142 lini\u0119 umocnie\u0144. Germa\u0144cy weszli na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 kilku kilometr\u00f3w. Polacy wycofali si\u0119. W dniu 10.09.1939 roku, gerame\u0144cy przeci\u0119li drog\u0119 Reda \u2013 Rumia, sk\u0105d widzieli ju\u017c Oksywie.\u00a0Nie wszystko by\u0142o jeszcze stracone, gdy\u017c zmasowany atak wroga doprowadzi\u0142 do powstania w jego szeregach luki, a po lasach byli jeszcze Polskie oddzia\u0142y. Dosz\u0142o do licznych star\u0107, a nawet walki w r\u0119cz.<\/p>\n W dniu 13.09.1939 roku, Polskie oddzia\u0142y ostatecznie wycofa\u0142y si\u0119 na K\u0119p\u0119 Oksywsk\u0105. Gdynia si\u0119 ewakuowa\u0142a i dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej zaj\u0105\u0142 j\u0105 wr\u00f3g. K\u0119pa nie by\u0142a jednak dobrym miejscem do obrony. Przewa\u017cnie bezle\u015bna, poprzecinana tu i \u00f3wdzie jarami, stanowi\u0142a \u0142atwy cel dla lotnictwa. Niemcy wykorzystali to bezlito\u015bnie. Jedynie nocami pu\u0142kownik D\u0105bek m\u00f3g\u0142 rzuca\u0107 resztki batalion\u00f3w na wchodz\u0105cych na wysoczyzn\u0119 niemc\u00f3w. W dniu 18.09.1939 roku, broni\u0142y si\u0119 ju\u017c odosobnione punkty, a nieliczna artyleria Polska z braku amunicji milcza\u0142a. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej niemcy zdobyli koszary na Oksywiu. P\u0142k D\u0105bek walczy\u0142 do ko\u0144ca. Z oficer\u00f3w i zebranych napr\u0119dce \u017co\u0142nierzy stworzy\u0142 oddzia\u0142 w Babim Dole, wok\u00f3\u0142 tak zwanego Bia\u0142ego Domku. Ostrza\u0142 mo\u017adzierzy by\u0142 jednak niemi\u0142osierny. Pu\u0142kownik nie chcia\u0142 trafi\u0107 do niewoli. Widz\u0105c zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 niemc\u00f3w, strzeli\u0142 sobie w g\u0142ow\u0119, pope\u0142niaj\u0105c samob\u00f3jstwo. Zosta\u0142 pochowany przez oko\u0142o 20 Polskich i czterech niemieckich oficer\u00f3w zaraz na miejscu, w ziemi, na kt\u00f3rej tak m\u0119\u017cnie walczy\u0142. K\u0119pa Oksywska pad\u0142a.<\/p>\n Ofensywa niemiecka w pierwszych dniach wrze\u015bnia by\u0142a nastawiona na du\u017cy udzia\u0142 lotnictwa i marynarki. Dziesi\u0105tki samolot\u00f3w niszczy\u0142y lotniska w Pucku i Rumi. Na szcz\u0119\u015bcie mg\u0142a zalegaj\u0105ca tego ranka na Pomorzu znacznie utrudnia\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 lotnictwa niemieckiego. Zaraz po tym nalocie rozpocz\u0119to, zako\u0144czon\u0105 do wieczora, ewakuacj\u0119 ca\u0142ego Dywizjonu Lotnictwa Morskiego na Hel, zgodnie z planami operacyjnymi. Niestety, posiadany sprz\u0119t i uzbrojenie nie pozwala\u0142 na wykonanie niczego wi\u0119cej ni\u017c nielicznych lot\u00f3w patrolowych. Po po\u0142udniu nieplanowan\u0105 wcze\u015bniej decyzj\u0105, kmdr Frankowskiego sztab Morskiej Obrony Wybrze\u017ca ewaku\u0142owa\u0142 si\u0119 w komplecie, dwoma samochodami na Hel, gdzie zosta\u0142 ulokowany przez kmdr Steyera na terenie Oficerskich Dom\u00f3w Wypoczynkowych w Juracie, a nast\u0119pnie w opr\u00f3\u017cnionym bunkrze magazynu torped w pobli\u017cu Helu, niedaleko siedziby sztabu Dow\u00f3dztwa Floty.<\/p>\n Kilka okr\u0119t\u00f3w w Oksywiu posz\u0142o na dno. Za\u0142oga torpedowca ORP Mazur jeszcze strzela\u0142a z broni przeciwlotniczej, gdy na pok\u0142adzie by\u0142a ju\u017c woda. Trzon Polskiej floty wyp\u0142yn\u0105\u0142 w morze, by pod os\u0142ona nocy minowa\u0107 zatok\u0119. ORP Gryf ze swymi 290 minami by\u0142 silnym zagro\u017ceniem dla niemc\u00f3w. Konw\u00f3j zosta\u0142 jednak zaatakowany z powietrza. Rozlu\u017aniono szyk, aby odci\u0105gn\u0105\u0107 atak od ORP Gryf, kt\u00f3ry mia\u0142 niewielkie uszkodzenia. Zgin\u0105\u0142 jego dow\u00f3dca – kmdr. ppor. Kwiatkowski. Dowodzenie przej\u0105\u0142 kpt. \u0141omidze, kt\u00f3ry rozkaza\u0142 zrzuci\u0107 do morza ca\u0142y \u0142adunek nieuzbrojonych min. To posuni\u0119cie t\u0142umaczy\u0142 potem zagro\u017ceniem okr\u0119tu w razie kolejnych atak\u00f3w lotnictwa. Starszy stopniem dow\u00f3dca ORP Wicher kmdr. de Walden kaza\u0142 jednak przerwa\u0107 wyrzucanie min, a kapitanowi \u0141omidze po dotarciu konwoju na Hel zosta\u0142o odebrane dow\u00f3dztwo.\u00a0<\/p>\n W dniu 3.09.1939 roku, nad ranem w odleg\u0142o\u015bci 17 km od cypla helskiego pojawi\u0142y si\u0119 dwa niemieckie niszczyciele Leberecht Mass i Wolfgang Zenker. Niemcy pierwsi otworzyli ogie\u0144. Mieli przewag\u0119 i trafili kilka razy w ORP Gryf. Ogie\u0144 baterii imieniem Laskowskiego i okr\u0119t\u00f3w Polskich, by\u0142 jednak celniejszy: dzia\u0142a Wichra zniszczy\u0142y po\u0142ow\u0119 artylerii Wolfganga Zenkera, a potem wraz z artyleri\u0105 Gryfa pokry\u0142y celn\u0105 salw\u0105 Leberechta Massa. Po pi\u0119ciu minutach walki uszkodzone niemieckie okr\u0119ty postawi\u0142y zas\u0142on\u0119 dymn\u0105 i odp\u0142yn\u0119\u0142y w kierunku Pi\u0142awy. By\u0142o to jedyne starcie okr\u0119t\u00f3w nawodnych w tej kampanii. Jeszcze tego samego dnia zbombardowane Gryf i Wicher uton\u0119\u0142y w porcie. Wicher by\u0142 przewr\u00f3cony na burt\u0119. Z wrak\u00f3w uda\u0142o si\u0119 przenie\u015b\u0107 na l\u0105d cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142. Uszkodzeniu uleg\u0142 dok remontowy. Zniszczony zosta\u0142 tak\u017ce tra\u0142owiec Mewa i niemal wszystkie wodnosamoloty zakotwiczone u wybrze\u017ca Helu. W porcie rybackim uszkodzona zosta\u0142a kanonierka Genera\u0142 Haller.<\/p>\n Trzon Polskiej floty nawodnej przesta\u0142 istnie\u0107, ale Polskie tra\u0142owce, zwane ptaszkami od ptasich nazw, poczyna\u0142y sobie \u015bmia\u0142o. W dniu 7.09.1939 roku, za\u0142oga ORP Jask\u00f3\u0142ka zestrzeli\u0142a samolot sztukasa. W dniu 12 i noc\u0105 z 13 na 14 wrze\u015bnia 1939 roku, tra\u0142owce podp\u0142yne\u0142y w rejon broni\u0105cej si\u0119 K\u0119py Oksywskiej i ostrzela\u0142y niemc\u00f3w od p\u00f3\u0142nocy. Tej samej nocy postawi\u0142y kilkadziesi\u0105t min. Ale 14.09.1939 roku i je dopad\u0142a zemsta germa\u0144skiego lotnictwa, cho\u0107 trzy ptaszki przetrwaj\u0105 do kapitulacji.<\/p>\n W dniu 8.09.1939 roku, kmdr Steyer poleci\u0142 ewakuacj\u0119 baterii 43 z W\u0142adys\u0142awowa w rejon Cha\u0142up. We W\u0142adys\u0142awowie zatopiono planowo w wej\u015bciu do portu 3 kutry i dwie barki wype\u0142nione piaskiem, w przewidywaniu wej\u015bcia wroga.<\/p>\n Oko\u0142o 12.09.1939 roku, bateri\u0119 32 \u201egreck\u0105\u201d zdj\u0119to ze stanowiska i przesuni\u0119to w rejon Juraty od strony Zatoki. Jednocze\u015bnie podj\u0119to decyzj\u0119 przygotowania \u017celbetowych stanowisk artyleryjskich mi\u0119dzy Helem a Jurat\u0105 i ustawienia na nich 2 dzia\u0142 zdj\u0119tych z rufy zatopionego stawiacza min Gryf ( 1 wie\u017ca jednodzia\u0142owa, 1 wie\u017ca dwudzia\u0142owa 120 mm ), jako 34 baterii. Jej dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 por. mar. Edmund Pappelbaum, pomys\u0142odawca budowy nowej baterii. Bez specjalistycznego sprz\u0119tu, uda\u0142o si\u0119 dokona\u0107 transportu wa\u017c\u0105cych kilkana\u015bcie ton armat wymontowanych z Gryfa. Oba dzia\u0142a przetransportowano kolej\u0105 na nowe stanowiska. Tam, na specjalnie skonstruowanych drewnianych saniach wci\u0105gni\u0119to je na stanowiska przygotowane na wydmach.<\/p>\n W\u0142\u0105czono do obrony nowo zbudowan\u0105 na g\u00f3rze Szwed\u00f3w bateri\u0119 przeciwdesantow\u0105 nr 44, wyposa\u017con\u0105 w dwa dzia\u0142a 75 mm Schneider wz. 97 zdj\u0119te z zatopionej kanonierki Gen. Haller. Dow\u00f3dc\u0105 baterii by\u0142 por. mar. Zbigniew Kowalski – I oficer zatopionego Wichra.<\/p>\n W dniach 18-19.09.1939 roku, Schleswig-holstein prowadzi\u0142 ci\u0119\u017cki ostrza\u0142 Helu, kierowany przez samoloty. Sam nie by\u0142 ostrzeliwany ze wzgl\u0119du na zbyt du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 i niemo\u017cno\u015b\u0107 korygowania ognia. Kmdr Steyer podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 wysadzenia latarni morskiej w Helu, jako dogodnego celu pomocniczego dla artylerii wroga. Wysadzono j\u0105 19.09.1939 roku, o godz.13:30, po zaobserwowaniu odpalenia dzia\u0142 na Schleswig-holstein – dla zmylenia celowniczych pancernika.<\/p>\n Po rozbiciu floty i upadku K\u0119py Oksywskiej atutem obro\u0144c\u00f3w Helu pozosta\u0142a artyleria. Skutecznie odp\u0119dza ona niemieckie tra\u0142owce pr\u00f3buj\u0105ce oczy\u015bci\u0107 z min przej\u015bcia do Gdyni dla niemieckich pancernik\u00f3w. W dniu 25.09.1939 roku, helscy artylerzy\u015bci odnie\u015bli sukces. Bateria im. Laskowskiego trafia w nadbud\u00f3wk\u0119 Schleswiga-holsteina ostrzeliwuj\u0105cego Hel z wysoko\u015bci K\u0119py Oksywskiej. Od\u0142amki rani\u0142y za\u0142og\u0119, a pocisk przebi\u0142y pok\u0142ad. Zgin\u0119\u0142o kilku marynarzy le\u017c\u0105cych w izbie chorych oraz felczera. Pancernik wycofa\u0142 si\u0119 z walki. Podczas tych walk zosta\u0142 powa\u017cnie ranny dow\u00f3dca baterii cyplowej kpt. mar. Przybyszewski. Po opatrzeniu rany za\u017c\u0105da\u0142 uwolnienia ze szpitala i ponownie obj\u0105\u0142 dowodzenie bateri\u0105.<\/p>\n Do ataku na Hel \u2013 ostatni Polski bastion nad Ba\u0142tykiem, ruszy\u0142y niemieckie si\u0142y l\u0105dowe. Chwilowo czeka\u0142y obok W\u0142adys\u0142awowa u nasady p\u00f3\u0142wyspu, a\u017c okr\u0119ty, artyleria i lotnictwo wykrwawi\u0105 si\u0142y obro\u0144c\u00f3w i zmusz\u0105 ich do kapitulacji. Niemiecka piechota ruszy\u0142a do natarcia 29.09.1939 roku. Kompanie KOP, kt\u00f3re utraci\u0142y sporo ludzi w utarczkach z patrolami, wycofa\u0142y si\u0119 na lini\u0119 pomi\u0119dzy Cha\u0142upami a Ku\u017anic\u0105. Tu niemiecki atak zatrzyma\u0142a pot\u0119\u017cna eksplozja zakopanych g\u0142owic torpedowych. Wybuch 10 ton trotylu nie zdo\u0142a\u0142 przeci\u0105\u0107 mierzei, ale wybi\u0142 w ziemi kilkumetrowy jar, kt\u00f3ry znacznie utrudni\u0142 dzia\u0142anie germa\u0144c\u00f3w.<\/p>\n W dniu 1.10.1939 roku, na naradzie sztabowej w Helu zapad\u0142a decyzja o rozpocz\u0119ciu rokowa\u0144 z niemcami. Przes\u0105dzi\u0142o o tym wyczerpanie zapas\u00f3w \u017cywno\u015bci oraz brak szans na odsiecz. Strona Polska wstrzyma\u0142a ogie\u0144 oko\u0142o godz.11;00, a strona niemiecka dopiero oko\u0142o godz.16;00. Po wstrzymaniu ognia, pod port wojenny w Helu podp\u0142yn\u0105\u0142 \u015bcigacz niemiecki z parlamentariuszami. Z powodu zniszczenia wszystkich jednostek wojennych w porcie helskim, dwaj wydelegowani Polscy parlamentariusze dop\u0142yn\u0119li do \u015bcigacza kutrem rybackim. Jeden z niemieckich tra\u0142owc\u00f3w uton\u0105\u0142 na minie postawionej w Zatoce niedaleko Jastarni. Wieczorem w hotelu w Sopocie podpisano uk\u0142ad o kapitulacji – wkroczenie germa\u0144c\u00f3w ustalono na 2.01.1939 rok, godz.10;00.<\/p>\n Obrona Helu zako\u0144czy\u0142a si\u0119. Wszystkim uprawnionym wyp\u0142acono pobory za 3 miesi\u0105ce z g\u00f3ry – reszt\u0119 pieni\u0119dzy wywiezionych z Banku Polskiego w Gdyni i komisyjnie spalono. Spalono akta s\u0105dowe i personalne, uwolniono wszystkich wi\u0119\u017ani\u00f3w, w tym tak\u017ce oskar\u017conych o dezercj\u0119. Ca\u0142\u0105 noc niszczono, topiono i zakopywano sprz\u0119t. Po zaj\u0119ciu Helu, niemcy szukali Polskich dzia\u0142, nie wierz\u0105c, \u017ce mieli\u015bmy tylko czterodzia\u0142ow\u0105 baterie.<\/p>\n Walka jednak si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a. Podj\u0119to liczne pr\u00f3by ucieczki morzem – powiod\u0142a si\u0119 ucieczka kutra po\u015bcigowego Batory \u2013 ( obecnie stoi na l\u0105dzie w porcie wojennym w Helu! ) na Gotlandi\u0119, a kilka dni wcze\u015bniej jednego z kutr\u00f3w rybackich na \u0141otw\u0119.<\/p>\n Aby dope\u0142ni\u0107 temat zmaga\u0144 Polak\u00f3w z niemiecka zaraz\u0105 musimy jeszcze wspomnie\u0107, o podwodniakach.\u00a0Gdy trwa\u0142y walki na l\u0105dzie, Polskie okr\u0119ty podwodne walczy\u0142y o przetrwanie, z my\u015bliwego staj\u0105 si\u0119 zwierzyn\u0105. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce w\u00f3wczas morze by\u0142o spokojne, a pogoda s\u0142oneczna. Sektory trzech z nich pokrywa\u0142y si\u0119 bowiem z lini\u0105 niemieckich blokad morskich zamykaj\u0105cych Zatok\u0119 Gda\u0144sk\u0105. Na okr\u0119ty podwodne Ry\u015b i Wilk spad\u0142y wielkie ilo\u015bci bomb g\u0142\u0119binowych. Atakowa\u0142y je samoloty. Szuka\u0142y ich g\u0119sto rozstawione niszczyciele i tra\u0142owce. Ry\u015b umykaj\u0105c z w\u0142asnego sektora, gdzie napotka\u0142 2 niszczyciele i \u015bcigacz. Okr\u0119t by\u0142 ca\u0142y dzie\u0144 \u015bcigany i atakowany, co u\u0142atwia\u0142 wyciek paliwa z okr\u0119tu. Mimo to Polskim podwodniakom uda\u0142o si\u0119 postawi\u0107 kilka zap\u00f3r minowych, na kt\u00f3rych w pa\u017adzierniku wlecia\u0142y dwa niemieckie tra\u0142owce. Okr\u0119ty wykona\u0142y te\u017c ataki torpedowe. Okr\u0119t S\u0119p atakowa\u0142 2.09.1939 roku, niszczyciel Friedrich Ihn. Odpali\u0142 torped\u0119, lecz jej \u015blad dostrzegli niemcy. Niszczyciel wykona\u0142 gwa\u0142towny zwrot i po dw\u00f3ch minutach na S\u0119pa polecia\u0142y bomby g\u0142\u0119binowe. Okr\u0119t ucieka\u0142 wiele godzin, doznaj\u0105c wielu uszkodze\u0144. Szcz\u0119\u015bcia nie ma r\u00f3wnie\u017c Wilk. Gdy przymierza si\u0119 do ataku na inny niemiecki niszczyciel, eskortuj\u0105ce go tra\u0142owce wykry\u0142y Polski okr\u0119t i obrzuci\u0142y go bombami g\u0142\u0119binowymi. Okr\u0119t zostaje uszkodzony.<\/p>\n Widz\u0105c te niepowodzenia, kontradm. Unrug zmieni\u0142 plan dzia\u0142a\u0144 dla okr\u0119t\u00f3w podwodnych. Mia\u0142y one operowa\u0107 na pe\u0142nym morzu, atakuj\u0105c linie komunikacyjne niemc\u00f3w. Zadanie o tyle u\u0142atwione, \u017ce kriegsmarine uzna\u0142o okr\u0119ty Polskie za zatopione. Polacy mieli teraz wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142ania, lecz umowy mi\u0119dzynarodowe zabraniaj\u0105 strzela\u0107 do nieuzbrojonych i nieeskortowanych statk\u00f3w wroga bez ostrze\u017cenia. Okr\u0119t podwodny mia\u0142 podp\u0142yn\u0105\u0107 wynurzony do nieprzyjaciela, poczeka\u0107, a\u017c ten wy\u0142aduje za\u0142og\u0119 na szalupy, bezpiecznie odp\u0142ynie i dopiero wtedy mo\u017cna statek zatopi\u0107. W efekcie \u017cegluga niemiecka nie ucierpi. Jedynie Wilk pr\u00f3bowa\u0142 jeszcze ataku na kr\u0105\u017cownik Admiral Hipper, kt\u00f3ry po dostrze\u017ceniu peryskopu oddali si\u0119 czym pr\u0119dzej. W dniu 4.09.1939 roku, uszkodzony Ry\u015b wp\u0142yn\u0105 do portu na Helu, po\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 zamaskowany na dnie basenu, ale jeszcze wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w tej wojnie.<\/p>\n W po\u0142owie wrze\u015bnia 1939 roku, podwodniakom zacz\u0119\u0142y doskwiera\u0107 awarie spowodowane atakami i brak paliwa. Zawini\u0119cie do portu helskiego by\u0142o \u015bmiertelnie niebezpieczne. Unrug zezwoli\u0142 wi\u0119c na ucieczk\u0119 do port\u00f3w neutralnych, a najlepiej brytyjskich. Ry\u015b, \u017bbik i S\u0119p pop\u0142yn\u0119\u0142y do Szwecji, gdzie zosta\u0142y internowane. Wilk przedar\u0142 si\u0119 przez cie\u015bniny du\u0144skie do Anglii, ocieraj\u0105c si\u0119 niemal o \u015bmier\u0107. Noc\u0105 dwa niemieckie niszczyciele przep\u0142yn\u0119\u0142y w odleg\u0142o\u015bci 50 metr\u00f3w od wynurzonego i p\u0142yn\u0105cego z pe\u0142n\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 Polskiego okr\u0119tu.<\/p>\n Najbardziej dramatyczne by\u0142y losy Or\u0142a. Jego dow\u00f3dca kmdr ppor. K\u0142oczkowski zapad\u0142 na tyfus. Okr\u0119t zawin\u0105\u0142 wi\u0119c do Tallina, w celu wysadzenia dow\u00f3dcy na l\u0105d i przeprowadzenia napraw. Esto\u0144czycy, zrazu pomocni, po kilku godzinach internowali Or\u0142a. Zabierali mapy, bro\u0144 i rozpocz\u0119li wynoszenie torped. Dzielna za\u0142oga, pod wodz\u0105 kpt. Jana Grudzi\u0144skiego zdecydowa\u0142a si\u0119 na ucieczk\u0119. W nocy z 17 na 18 wrze\u015bnia 1939 roku, za\u0142oga obezw\u0142adni\u0142a esto\u0144skich stra\u017cnik\u00f3w i podnios\u0142a cumy. Dzi\u0119ki zas\u0142onie dymnej, okr\u0119t \u015bcigany salwami artylerii portowej, uciek\u0142 na pe\u0142ne morze, a po kilku dniach wypuszczaj\u0105c pojmanych Esto\u0144czyk\u00f3w ko\u0142o Gotlandii. Je\u0144com dano whisky, jedzenie, dolary i sk\u0142adan\u0105 \u0142\u00f3d\u017a. Orze\u0142 rozpoczyna swoj\u0105 ba\u0142tyck\u0105 odysej\u0119. Pozbawiony map, urz\u0105dze\u0144 nawigacyjnych i wi\u0119kszo\u015bci torped, przez kilka tygodni szuka okazji do ataku na niemieckie okr\u0119ty. Dopiero gdy sko\u0144czy\u0142 si\u0119 zapas s\u0142odkiej wody, przemkn\u0105\u0142 si\u0119, na pocz\u0105tku pa\u017adziernika, przez Sund do Anglii. By\u0142 to wyczyn nie lada, gdy\u017c okr\u0119t p\u0142yn\u0105\u0142 wed\u0142ug mapy Ba\u0142tyku wykre\u015blonej z pami\u0119ci przez oficera nawigacyjnego por. Mariana Tadeusza Mokrskiego, na podstawie spisu latar\u0144 morskich. W legendzie mapy jej tw\u00f3rca zapisa\u0142: \u201eG\u0142\u0119boko\u015bci podane w metrach i domys\u0142ach\u201d. W dniu 11.10.1939 roku, ORP Orze\u0142, jako ostatni walcz\u0105cy okr\u0119t Rzeczypospolitej Polski opu\u015bci\u0142 Morze Ba\u0142tyckie. Na podstawie Odysei ORP Orze\u0142 nakr\u0119cono film.\u00a0Warto wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u017caden z Polskich okr\u0119t\u00f3w podwodnych nie zosta\u0142 zatopiony, ani nie dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce niemieckie.<\/p>\n Babie Do\u0142y dwukrotnie by\u0142y plenerem dla polskich film\u00f3w. Na po\u0142o\u017conej w dzielnicy pla\u017cy rozgrywa si\u0119 fina\u0142 \u00f3smego odcinka serialu "Czterej pancerni i pies" pt "Brzeg morza". Tutaj \u017co\u0142nierze 1. Armii Wojska Polskiego wesp\u00f3\u0142 z armi\u0105 czerwon\u0105 rozbili niedobitki wermachtu i kriegsmarine oraz dokonali za\u015blubiny Polski z morzem. Tu Janek Kos, dow\u00f3dca czo\u0142gu T-34 "Rudy 102", rozpozna\u0142 w jednym z partyzant\u00f3w, zaginionego przed laty ojca.<\/p>\n O wyborze miejsca jako pleneru zadecydowa\u0142a blisko\u015b\u0107 wojskowej infrastruktury, czyli lotniska, dzi\u0119ki kt\u00f3remu \u0142atwo by\u0142o przetransportowa\u0107 na plan pojawiaj\u0105ce si\u0119 w filmie czo\u0142gi i dzia\u0142a. W scenach batalistycznych, jako staty\u015bci, zagra\u0142o wielu m\u0119\u017cczyzn s\u0142u\u017c\u0105cych na lotnisku. Wykorzystano tak\u017ce ma\u0142o w\u00f3wczas (1966 rok) naruszone zabudowania poniemieckiego drewnianego portu i budynek torpedowni.<\/p>\n Drugi film to Superwizja (1990 roku) Roberta Gli\u0144skiego. Na Babich Do\u0142ach nakr\u0119cono sceny, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wny bohater Robert ( w tej roli Jan Nowicki ) sp\u0119dza wraz z przyjaci\u00f3\u0142mi noc na pla\u017cy przy ognisku. Kr\u0119cono je dok\u0142adnie w tych samych miejscach co Czterech pancernych i psa.<\/p>\n Plenery lotniska, pla\u017cy i klifu pos\u0142u\u017cy\u0142y tak\u017ce red. Dariuszowi Baliszewskiemu z programu TVP Rewizja nadzwyczajna do ilustracji programu o katastrofie w Gibraltarze ( w 1993 roku).\u00a0<\/p>\n Pasjonaci militari\u00f3w mog\u0105 tu liczy\u0107 na jeszcze jedn\u0105 gratk\u0119 \u2013 s\u0105 tu tunele, kt\u00f3re prawdopodobnie w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej pe\u0142ni\u0142y funkcj\u0119 schron\u00f3w przeciwlotniczych. Obecnie – z tych poza terenem wojskowym – dost\u0119pne s\u0105 dwa. Wej\u015bcie do nich mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w okolicy bramy jednostki wojskowej. Pierwszy tunel ma d\u0142ugo\u015b\u0107 55 m, zbudowano go ok. 3 m pod ziemi\u0105. Drugi tunel ma ok. 80 m d\u0142ugo\u015bci – nawet 6 m pod ziemi\u0105. Reszta tuneli (tu\u017c przy p\u0119tli autobusowej) zosta\u0142a zasypana.<\/p>\n Od niedawna mi\u0142o\u015bnik\u00f3w muzyki rockowej i tanecznej przyci\u0105gaj\u0105 na lotnisko najwi\u0119ksze w Polsce koncerty plenerowe Heinkel Opener Fetiwalu. Koncerty odby\u0142y si\u0119 w 2006r., 2007r. i 2008r. Bez komentarza. Co ciekawe w\u0142adze Gdyni nie chc\u0105 zrezygnowa\u0107 z tego festiwalu, nawet w\u00f3wczas gdyby by\u0142 tu tylko port cywilny. (!)<\/p>\n Torpedownie to zwyczajowa Polska nazwa obiekt\u00f3w wybudowanych przez niemc\u00f3w w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Torpedownia jest to hala monta\u017cowa torped zar\u00f3wno okr\u0119towych jak i lotniczych wraz z urz\u0105dzeniami do pr\u00f3bnych strzela\u0144. Zbudowana jest na dnie akwenu ( morza lub jeziora ), w odleg\u0142o\u015bci kilkuset metr\u00f3w od brzegu. Z brzegiem \u0142\u0105czy j\u0105 molo, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem jest swobodny transport.\u00a0<\/p>\n Na terenie okupowanej Polski niemcy zbudowali dwa takie obiekty. Oba w pobli\u017cu Gdyni. Jeden ko\u0142o Babich Do\u0142\u00f3w dla lotnictwa, drugi ko\u0142o Oksywia dla marynarki wojennej. Oba o\u015brodki \u0142\u0105czy\u0142a kolejka w\u0105skotorowa. W sk\u0142ad torpedowni wchodzi\u0142o kilkana\u015bcie budynk\u00f3w ( warsztaty, magazyn g\u0142owic i torped, hamownia silnik\u00f3w, elektrownia itp. ). G\u0142\u00f3wne obiekty pobudowane zosta\u0142y na kesonach zatopionych w morzu. Wa\u017cnym elementem o\u015brodka by\u0142o lotnisko w Babich Do\u0142ach z dwoma pasami startowymi.<\/p>\n Ewakuacja niemc\u00f3w nast\u0105pi\u0142a w pocz\u0105tkach kwietnia 1945 roku, a ca\u0142y o\u015brodek przej\u0119li sowieci i swoim zwyczajem zdemontowali maszyny i urz\u0105dzenia i wywie\u017ali na teren CCCP, gdzie prawdopodobnie nigdy nie zosta\u0142y zmontowane i uruchomione. Torpedownia z Babich Do\u0142\u00f3w by\u0142a wykorzystywana przez nurk\u00f3w i p\u0142etwonurk\u00f3w do \u0107wicze\u0144. Reszta molo uleg\u0142a zniszczeniu w po\u0142owie 90-lat. Torpedownia na Oksywiu mia\u0142a inn\u0105 powojenn\u0105 histori\u0119. Obiekt przej\u0119\u0142o wojsko. Rozebrano zb\u0119d\u0105 wie\u017c\u0119 obserwacyjn\u0105. Nadal tu mog\u0105 cumowa\u0107 okr\u0119ty wojenne ( do wielko\u015bci tra\u0142owca ). Molo, pocz\u0105tkowo drewniane, po po\u017carze w czerwcu 1979 roku, prowizorycznie naprawione, nast\u0119pnie zast\u0105piono betonowym pomostem. Obiekt przezwano Formoz\u0105, ze wzgl\u0119du na skojarzenie po\u0142o\u017cenia budynku przy pot\u0119\u017cnych zabudowaniach portu wojennego na Oksywiu z ulokowaniem Tajwanu ( dawniej \u2013 Formosa ) wobec Chin.<\/p>\n Od powstania podstawow\u0105 jej funkcj\u0105 by\u0142y pr\u00f3bne strzelania torped kontynuowane do 80-lat. Po wprowadzeniu na uzbrojenie torped elektrycznych i tlenowych, niewymagaj\u0105cych okresowego przestrzeliwania, prowadzono do ko\u0144ca 80-lat jedynie strzelania szkolne. Od ko\u0144ca 60-lat stacje kontrolno-pomiarowe na Formozie wykonuj\u0105 kontrol\u0119 i minimalizacj\u0119 p\u00f3l fizycznych okr\u0119t\u00f3w. Okr\u0119ty mierzone s\u0105 podczas przep\u0142ywania przez dwa poligony wyznaczone czerwonymi bojami. Mierzone s\u0105 pola: magnetyczne, cieplne, elektryczne, hydroakustyczne i powierzchnia skutecznego odbicia. W 60-i 70-latach XX wieku mie\u015bci\u0142a si\u0119 tu hydrografia MW. Od ok. 1978 roku, stacjonowa\u0142y pojazdy podwodne B\u0142otniak. Aktualnie ( 2009 rok) na Formozie stale przebywaj\u0105 \u017co\u0142nierze Poligonu Kontrolno-Pomiarowego Logistyki DMW, Oddzia\u0142 specjalny p\u0142etwonurk\u00f3w, Obs\u0142uga radiolatarni lotniska Babie Do\u0142y.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na pocz\u0105tku chcemy wyja\u015bni\u0107 r\u00f3\u017cne nazwy tego samego lotniska. Lotnisko Babie Do\u0142y znane jest tak\u017ce jako lotnisko Oksywie i tak jest kodowane w ICAO. Kolejna nazwa to Lotnisko Gdynia i Lotnisko Kosakowo. Obie te nazwy zaistnia\u0142y w ostatnich latach, kiedy powsta\u0142 projekt cywilnego wykorzystania lotniska. Kosakowo to Gmina, na kt\u00f3rej terenie le\u017cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w lotniska.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-107","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2457,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions\/2457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Po\u0142o\u017cenie lotniska.<\/h3>\n
Historia lotniska w Babich Do\u0142ach.<\/h3>\n
Miejscowo\u015b\u0107 Babie Do\u0142y.<\/h3>\n
Geneza nazwy Babi D\u00f3\u0142.<\/h3>\n
Wojna obronna 1939 roku.<\/h3>\n
Filmowe Babie Do\u0142y<\/h3>\n
Centrum badania torped.<\/h3>\n