{"id":1058,"date":"2021-07-07T20:36:07","date_gmt":"2021-07-07T18:36:07","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2021\/07\/07\/meteo-marek-kaiper\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:06","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:06","slug":"meteo-marek-kaiper","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=1058&lang=pl","title":{"rendered":"Meteo. Marek Kaiper"},"content":{"rendered":"<p>2021 rok<\/p>\n<p>Marek Kaiper<\/p>\n<h3 id=\"Widzialno\u015bciomierze-fotoelektryczne-i--przyrz\u0105d-do-pomiaru-podstawy-chmur.\"  >Widzialno\u015bciomierze fotoelektryczne i  przyrz\u0105d do pomiaru podstawy chmur.<\/h3>\n<p>W czasach PRL w lotnictwie wojskowym  do okre\u015blania widzialno\u015bci i podstawy chmur u\u017cywano r\u00f3\u017cnych przyrz\u0105d\u00f3w meteorologicznych. Widzialno\u015b\u0107 mierzono za pomoc\u0105 przyrz\u0105d\u00f3w fotometrycznych lub fotoelektrycznych. Do fotometr\u00f3w czyli widzialno\u015bciomierzy optycznych zaliczano widzialno\u015bciomierz Szaronowa, diafanoskop Szaronowa,  widzialno\u015bciomierz IW GGO, widzialno\u015bciomierz polaryzacyjny M-53. By\u0142y to przyrz\u0105dy r\u0119czne dzia\u0142aj\u0105ce na zasadzie, por\u00f3wnywania jasno\u015bci obserwowanego obiektu z wzorcami znajduj\u0105cymi si\u0119 w przyrz\u0105dzie lub przez wygaszania jasno\u015bci obserwowanego obiektu. Przyrz\u0105dem fotoelektrycznymi  by\u0142 widzialno\u015bciomierz M-37, umo\u017cliwia\u0142 on dokonanie pomiar\u00f3w w dzie\u0144 i w nocy. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z reflektora z siln\u0105 \u017car\u00f3wk\u0105. Wys\u0142any przez reflektor silny strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a zostaje os\u0142abiony w atmosferze, trafia nast\u0119pnie do urz\u0105dzenia odbiorczego gdzie fotokom\u00f3rka zamienia go na sygna\u0142 elektryczny mierzony mikroamperomierzem odpowiednio  wyskalowanym. Pomiar g\u00f3rnej granicy chmur wykonywany by\u0142 te\u017c r\u00f3\u017cnymi metodami, za pomoc\u0105 balonu pilotowego (mierzono czas od chwili startu do chwili wej\u015bcia balonu w chmury), za pomoc\u0105 reflektora PI-45 wysy\u0142aj\u0105cego silny strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a pionowo do g\u00f3ry.  Na plam\u0119 \u015bwiat\u0142a na chmurze skierowywano celownik optyczny M-105. W tym przypadku mierzono za pomoc\u0105 celownika optycznego k\u0105t jego podniesienia. Wysoko\u015b\u0107 chmur znajdowano w tablicach. Wszystkie te techniki pomiarowe by\u0142y eliminowane przez nowoczesne przyrz\u0105dy pomiarowe wprowadzone do s\u0142u\u017cby meteorologicznej w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i kolejnych dekadach. W lotnictwie WP u\u017cywano widzialno\u015bciomierzy fotoelektrycznych M-37, RDW-2 i RDW-3 urz\u0105dze\u0144 elektronicznych do pomiaru wysoko\u015bci chmur typu IWO-1, IWO-1M (Izmieritel Wysoty Ob\u0142okow) i RWO-2 (Registrator Wysoty Ob\u0142akow), wszystkie produkcji ZSRR.<\/p>\n<h3 id=\"Widzialno\u015bciomierze-fotoelektryczne-RDW-2-i-RDW-3.\"  >Widzialno\u015bciomierze fotoelektryczne RDW-2 i RDW-3.<\/h3>\n<p>Widzialno\u015bciomierz RDW-2 przeznaczony by\u0142 do ci\u0105g\u0142ego pomiaru i rejestracji prze\u017aroczysto\u015bci atmosfery. Wyposa\u017cony by\u0142 w uk\u0142ad zdalnego w\u0142\u0105czania i przekazywania wynik\u00f3w pomiaru kablem na odleg\u0142o\u015b\u0107 do 4 km. RDW-2 sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z bloku fotometrycznego FI-2, odb\u0142y\u015bnika pryzmatycznego, bloku zasilania, stabilizatora magnetycznego napi\u0119cia, pulpitu sterowania, rejestratora N392\/N3092 lub innego, zapisuj\u0105cego tuszem wyniki pomiar\u00f3w na wyskalowanej ta\u015bmie papierowej o szeroko\u015bci 100 mm, pulpitu pomiarowego, tablicy zasilania i statyw\u00f3w. Baza pomiarowa RDW-2 wynosi\u0142a  100 m +\/- 0.5 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 drogi promienia \u015bwietlnego przyj\u0119ta do obliczania skali wynosi\u0142a 200 m.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a by\u0142a \u017car\u00f3wka 8 V 100 W z \u017carnikiem w kszta\u0142cie cylindrycznej spirali zasilana napi\u0119ciem 5 V co zwi\u0119ksza jej trwa\u0142o\u015b\u0107 do 2 lat. Zmniejszone napi\u0119cie nie mia\u0142o wp\u0142ywu na strumie\u0144 \u015bwietlny, kt\u00f3ry w okresie 5000 godzin zmniejsza\u0142 si\u0119 jedynie o 20-25%.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/fe55cefb53afe0c1f357e402f9d615983b6ed7e1\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/fe55cefb53afe0c1f357e402f9d615983b6ed7e1\" alt=\"RDW-2 schemat uk\u0142adu wskaz\u00f3wkowego. Rysunek z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RDW-2 schemat uk\u0142adu wskaz\u00f3wkowego. Rysunek z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u015awiat\u0142o \u017car\u00f3wki jest za pomoc\u0105 uk\u0142adu optycznego (soczewki i pryzmaty) podzielone na dwa promienie \u015bwietlne, pomiarowy i por\u00f3wnawczy. Obydwa promienie kolejno przechodz\u0105 przez prostok\u0105tne wyci\u0119cia na obwodzie wiruj\u0105cej tarczy (dysku) modulatora mechanicznego, kt\u00f3ry kolejno prze\u0142\u0105cza  promienie por\u00f3wnawcze i pomiarowe z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 148 Hz oraz przerywa promienie z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105  1780 Hz. Dysk  modulatora podzielony jest naprzemian na  3 sektory z prostok\u0105tnymi z\u0119bami i trzy sektory ci\u0105g\u0142e. W chwili przerywania promienia np. pomiarowego przez sektor z\u0119baty , promie\u0144 por\u00f3wnawczy jest przes\u0142oni\u0119ty ci\u0105g\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dysku, obracanego za pomoc\u0105 silnika elektrycznego.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/8484c9bb818daebe0b40bed1468ae50709fd764f\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/8484c9bb818daebe0b40bed1468ae50709fd764f\" alt=\"RDW-2 fotografia z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RDW-2 fotografia z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zadaniem modulatora jest okresowe przes\u0142anianie jednego z promieni a przerywanie drugiego, co powoduje powstanie impuls\u00f3w \u015bwietlnych. Strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a por\u00f3wnawczy jest kierowany poprzez modulator bezpo\u015brednio do fotokom\u00f3rki, strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a pomiarowy po odbiciu si\u0119 od  pryzmat\u00f3w odb\u0142y\u015bnika skupiany jest w parabolicznym zwierciadle i kierowany z niego przez modulator  do tej samej fotokom\u00f3rki Impulsy \u015bwietlne trafiaj\u0105c na fotokom\u00f3rk\u0119 zostaj\u0105 zamienione na impulsy elektryczne o cz\u0119stotliwo\u015bci 1780 Hz. Podczas pomiaru r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy obydwoma promieniami jest r\u00f3\u017cna  ze wzgl\u0119du na t\u0142umienie przez atmosfer\u0119 promienia pomiarowego. Je\u017celi amplituda obu ci\u0105g\u00f3w impuls\u00f3w (pomiarowego i por\u00f3wnawczego) jest r\u00f3\u017cna, powoduje to powstanie napi\u0119cia r\u00f3\u017cnicowego, kt\u00f3re podawane jest na silnik nap\u0119du diafragmy (przes\u0142ony optycznej).  Silnik przymyka diafragm\u0119 a\u017c do chwili uzyskania r\u00f3wnowagi amplitud obu ci\u0105g\u00f3w impuls\u00f3w.  W\u00f3wczas napi\u0119cie r\u00f3\u017cnicowe zanika i silnik diafragmy zatrzymuje si\u0119. Jego o\u015b jest po\u0142\u0105czona przez przek\u0142adnie redukcyjn\u0105 z linkowym uk\u0142adem pomiarowym po\u0142\u0105czonym ze wskaz\u00f3wk\u0105. Na skali pomiarowej umieszczono jednostki widzialno\u015bci wyskalowane w procentach i kilometrach.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/49ed006ef98d178df073e649017db11727ead973\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/49ed006ef98d178df073e649017db11727ead973\" alt=\"RDW- rysunek z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RDW- rysunek z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Podstawowe-dane-techniczne-RDW-2.\"  >Podstawowe dane techniczne RDW-2.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/17b71d26f13a8d72324487edc3ecf85e6f53ac71\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/17b71d26f13a8d72324487edc3ecf85e6f53ac71\" alt=\"Podstawowe dane techniczne RDW-2\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Podstawowe dane techniczne RDW-2<\/figcaption><\/figure>\n<p>Widzialno\u015bciomierz RDW-3 jest unowocze\u015bnion\u0105 wersj\u0105 RDW-2. Zasada dzia\u0142ania widzialno\u015bciomierza RDW-3 jest podobna do RDW-2. \u0179r\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a jest \u017car\u00f3wka kwarcowa 9 V o mocy 78 W z \u017carnikiem w kszta\u0142cie p\u0142askiej  spirali.  Zasilana by\u0142a napi\u0119ciem 6 V, co wyd\u0142u\u017ca\u0142o jej \u017cywotno\u015b\u0107 i zapobiega\u0142o czernieniu szklanej ba\u0144ki.<\/p>\n<p>Obydwa widzialno\u015bciomierze w warunkach polowych i stacjonarnych powinny by\u0107 umieszczone w specjalnych budkach chroni\u0105cych je przed wp\u0142ywem warunk\u00f3w atmosferycznych.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/763f90cdb04a0cea0e7b38d60425ecc894ed2622\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/763f90cdb04a0cea0e7b38d60425ecc894ed2622\" alt=\"RWO-2 uk\u0142ad optyczny. Rysunek z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>RWO-2 uk\u0142ad optyczny. Rysunek z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Wysoko\u015bciomierz-podstawy-chmur-IWO-1M.\"  >Wysoko\u015bciomierz podstawy chmur IWO-1M.<\/h3>\n<p>S\u0142u\u017cy do zdalnego szybkiego pomiaru wysoko\u015bci chmur. Urz\u0105dzenie do pomiaru dolnej granicy chmur typu  IWO (\u201eOb\u0142ako\u201d)  sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z dw\u00f3ch metalowych pojemnik\u00f3w z okr\u0105g\u0142ymi szybami w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci. Pojemniki ustawiano w odleg\u0142o\u015bci 8 \u2013 10 m jeden od drugiego. Szyby pojemnik\u00f3w zamykane by\u0142y poruszanymi elektrycznie pokrywami nap\u0119dzanymi silnikami DWA-UZ-220V-0,47A-50Hz. Przed pomiarem nale\u017ca\u0142o otworzy\u0107 pokrywy wy\u0142\u0105cznikiem  na p\u0142ycie czo\u0142owej bloku wska\u017anika, po otwarciu zapala\u0142a si\u0119 lampka kontrolna.  Urz\u0105dzenie wysy\u0142a\u0142o skierowany do g\u00f3ry silny impuls \u015bwietlny  (lampa b\u0142yskowa  &#8211;  palnik ISSz-100-3) z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 powtarzania 20 Hz. Impuls ten po odbiciu od chmury trafia\u0142 na fotopowielacz FEU-1  umieszczony w ognisku lustra odbijaj\u0105cego urz\u0105dzenia odbiorczego, po wzmocnieniu sygna\u0142 kierowany by\u0142 do wska\u017anika a nast\u0119pnie wy\u015bwietlany na lampie oscyloskopowej 8LO39W.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/b07349fd806c85904b53a6b4a9f4c463f73df61d\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/b07349fd806c85904b53a6b4a9f4c463f73df61d\" alt=\"P\u0142yta czo\u0142owa IWO-1\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>P\u0142yta czo\u0142owa IWO-1<\/figcaption><\/figure>\n<p>Naci\u015bni\u0119cie ga\u0142ki potencjometru pomiarowego w\u0142\u0105cza\u0142o nadajnik \u015bwiat\u0142a oraz pod\u015bwietlenie skali, co u\u0142atwia\u0142o odczyt. Zobrazowany na ekranie lampy  impuls odbity od chmur nasuwano kr\u0119c\u0105c wci\u015bni\u0119t\u0105 ga\u0142k\u0105 potencjometru na kresk\u0105 wyryt\u0105 na szybie ekranu. Wysoko\u015b\u0107 podstawy chmur odczytywano w metrach na pod\u015bwietlonej skali wysoko\u015bci chmur potencjometru. Cyfry na skali oznaczaj\u0105 setki metr\u00f3w do 1500 m, odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy dzia\u0142kami wynosz\u0105 20 m. Czas pomiaru nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 wi\u0119kszy ni\u017c 10 sekund. Urz\u0105dzenie RWO-2 (\u201eRegistr\u201d) by\u0142o po\u0142\u0105czeniem urz\u0105dzenia IWO-1M wzbogaconym o sygnalizacj\u0119 \u015bwietln\u0105 i d\u017awi\u0119kow\u0105 informuj\u0105c\u0105 o wysoko\u015bci chmur zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 do minimum lotniska oraz ogrzewane szyby odbiornika i nadajnika impuls\u00f3w \u015bwietlnych.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/c1a99a2f41ebecb860c35f58104fdc3f80012684\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/c1a99a2f41ebecb860c35f58104fdc3f80012684\" alt=\"P\u0142yta czo\u0142owa IWO-1\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>P\u0142yta czo\u0142owa IWO-1<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wyposa\u017cony by\u0142 on dodatkowo w rejestrator samopisz\u0105cy umo\u017cliwiaj\u0105cy rejestracj\u0119 zaprogramowanych pomiar\u00f3w w przedzia\u0142ach minutowych (60; 30; 15; 3 min)  na ta\u015bmie papierowej. Skala pomiarowa RWO-2 by\u0142a dok\u0142adniejsza odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy dzia\u0142kami wynosi\u0142a 10 m.  Urz\u0105dzenie produkowany by\u0142o w trzech wariantach. RWO-2 w sk\u0142adzie nadajnik i odbiornik \u015bwietlnych impuls\u00f3w oraz pulpit sterowania; RWO-2-01 w sk\u0142adzie jak wariant pierwszy plus rejestrator, RWO-2-02 sk\u0142ad jak RWO-2-01 plus pulpit wyno\u015bny. W ZSRR urz\u0105dzenie do pomiaru i rejestracji wysoko\u015bci dolnej granicy chmur \u201eRegistr\u201d (RWO-2). By\u0142o montowane w razie potrzeb tak\u017ce  w radiolokacyjnych stacjach meteorologicznych typu MR\u0141-1G gdzie by\u0142a do tego instalacja kablowa. W Polsce IWO-1 montowane by\u0142o w polowych stacjach meteorologicznych PSM-2 na samochodzie STAR-660.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/ee762e8cf90bb412e4d2a2de3e5deacdecffa937\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/ee762e8cf90bb412e4d2a2de3e5deacdecffa937\" alt=\"IWO-1 rysunek z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>IWO-1 rysunek z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<p>Lampa b\u0142yskowa (palnik) ISSz-100-3 po transporcie musia\u0142a mie\u0107 sprawdzone ogniskowanie. Dokonywano tego za pomoc\u0105 specjalnego peryskopu, kt\u00f3rym sprawdzano po\u0142o\u017cenie elektrod wzgl\u0119dem skrzy\u017cowanych nici w polu widzenia. Obraz por\u00f3wnywano z wzorem w instrukcji.. Regulacje przeprowadzano za pomoc\u0105 mechanizmu ogniskowania. Ogniskowanie odbiornika przeprowadzano po wyj\u0119ciu wzmacniacza fotoelektrycznego, na jego obudow\u0119 naklejano kartk\u0119 bia\u0142ego papieru i przechylaj\u0105c odbiornik na bok sprawdzano ostro\u015b\u0107 obrazu powsta\u0142ego na papierze. W razie potrzeby obracano \u015brub\u0119 ogniskuj\u0105c\u0105 do chwili uzyskania w\u0142a\u015bciwego obrazu.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/46299ac46f2da63e7ccbc0f5588e8ec170816e3b\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/46299ac46f2da63e7ccbc0f5588e8ec170816e3b\" alt=\"IWO-1 lamp b\u0142yskowa ISSz-100 i fotopowielacz FEU-1 rysunki z paszportu lamp\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>IWO-1 lamp b\u0142yskowa ISSz-100 i fotopowielacz FEU-1 rysunki z paszportu lamp<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Dane-techniczne-urz\u0105dzenia-do-pomiaru-wysoko\u015bci-chmur-IWO-1M:\"  >Dane techniczne urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci chmur IWO-1M:<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/7594b23c8b3e0a6ec4970137789d04c7aee5957d\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/7594b23c8b3e0a6ec4970137789d04c7aee5957d\" alt=\"Dane techniczne urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci chmur IWO-1M\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Dane techniczne urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci chmur IWO-1M<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Dane-techniczne-urz\u0105dzenia-do-pomiaru-wysoko\u015bci-chmur-RWO-2.\"  >Dane techniczne urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci chmur RWO-2.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4b8a82eacb555003084b9b62b58ce7e7cd8eecfe\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4b8a82eacb555003084b9b62b58ce7e7cd8eecfe\" alt=\"Dane techniczne urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci chmur RWO-2\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Dane techniczne urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci chmur RWO-2<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4c0516797ca6caa47b6e750a579fdda0d1df4630\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4c0516797ca6caa47b6e750a579fdda0d1df4630\" alt=\"IWO-1 rysunek z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>IWO-1 rysunek z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/127104fef07a28c2417e97885786e07f4005fb2d\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/127104fef07a28c2417e97885786e07f4005fb2d\" alt=\"IWO-1 fotografia z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>IWO-1 fotografia z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/0d32aa63b083acbfdf9435e8457f08a814ff099c\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/0d32aa63b083acbfdf9435e8457f08a814ff099c\" alt=\"IWO-1 rysunek z instrukcji\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>IWO-1 rysunek z instrukcji<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Zako\u0144czenie.\"  >Zako\u0144czenie.<\/h3>\n<p>W ZSRR\/Rosji w eksploatacji by\u0142y widzialno\u015bciomierze  fotoelektryczne FI-1, FI-2 i FI-3 w kt\u00f3rych \u017car\u00f3wki zast\u0105piono  lampami wy\u0142adowczymi (b\u0142yskowymi) b\u0142yskaj\u0105cymi z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 50 Hz, wyposa\u017cono je w urz\u0105dzenie cyfrowej obr\u00f3bki danych przetwarzaj\u0105ce wyniki pomiaru w kodzie ASCII.<\/p>\n<p>Urz\u0105dzenia do pomiaru dolnej granicy chmur typu IWO i RWO nazywane by\u0142y w ZSRR \u015bwiat\u0142olokatorami (\u015bwieto\u0142okator). Konstruowano tam coraz nowsze ich typy RWO-3, RWO-5, DWO-2. Z czasem zast\u0105piono palniki ISSz-100-3 laserami. Tak powsta\u0142 laserowy miernik wysoko\u015bci chmur DOL-2 (Datczik Wysoty Ob\u0142akow).<\/p>\n<p>W lotnictwie wojskowym III RP pocz\u0105tkowo u\u017cywano sprz\u0119t rosyjski a po jego zu\u017cyciu zast\u0119powano go nowoczesnymi przyrz\u0105dami meteorologicznymi produkcji kraj\u00f3w NATO. Pomiar widzialno\u015bci na lotnisku zabezpieczaj\u0105 urz\u0105dzenia AWOS II i AWOS III. Pomiary wysoko\u015bci podstawy chmur wykonywane s\u0105 za pomoc\u0105  laserowych miernik\u00f3w (ceilometr\u00f3w) wysoko\u015bci podstawy chmur Vaisala CT25K.<\/p>\n<h3 id=\"Bibliografia.\"  >Bibliografia.<\/h3>\n<p>Przyrz\u0105dy do pomiar\u00f3w hydro-meteorologicznych, Warszawa 1967<\/p>\n<p>Widzialno\u015bciomierz fotoelektryczny RDW-2, Pozna\u0144 1981<\/p>\n<p>Widzialno\u015bciomierz fotoelektryczny RDW-3, Pozna\u0144 1981<\/p>\n<p>Wysoko\u015bciomierz podstawy chmur opis i eksploatacja, Warszawa 1969<\/p>\n<p>Izmeritel wysoty ni\u017cnej granicy ob\u0142akow RWO-2M Techniczeskoje opisanij i instrukcija po ekspluatacii AC 2.008.003 TO<\/p>\n<p>Urz\u0105dzenie do okre\u015blania i rejestracji prze\u017aroczysto\u015bci atmosfery przy obserwacjach dziennych i nocnych M-37, opis i eksploatacja, Warszawa 1963<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Marek Kaiper<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W czasach PRL w lotnictwie wojskowym  do okre\u015blania widzialno\u015bci i podstawy chmur u\u017cywano r\u00f3\u017cnych przyrz\u0105d\u00f3w meteorologicznych. Widzialno\u015b\u0107 mierzono za pomoc\u0105 przyrz\u0105d\u00f3w fotometrycznych lub fotoelektrycznych. Do fotometr\u00f3w czyli widzialno\u015bciomierzy optycznych zaliczano widzialno\u015bciomierz Szaronowa, diafanoskop Szaronowa,  widzialno\u015bciomierz IW GGO, widzialno\u015bciomierz polaryzacyjny M-53. By\u0142y to przyrz\u0105dy r\u0119czne dzia\u0142aj\u0105ce na zasadzie, por\u00f3wnywania jasno\u015bci obserwowanego obiektu z wzorcami znajduj\u0105cymi si\u0119 w przyrz\u0105dzie lub przez wygaszania jasno\u015bci obserwowanego obiektu. Przyrz\u0105dem fotoelektrycznymi  by\u0142 widzialno\u015bciomierz M-37, umo\u017cliwia\u0142 on dokonanie pomiar\u00f3w w dzie\u0144 i w nocy. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z reflektora z siln\u0105 \u017car\u00f3wk\u0105. Wys\u0142any przez reflektor silny strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a zostaje os\u0142abiony w atmosferze, trafia nast\u0119pnie do urz\u0105dzenia odbiorczego gdzie fotokom\u00f3rka zamienia go na sygna\u0142 elektryczny mierzony mikroamperomierzem odpowiednio  wyskalowanym. Pomiar g\u00f3rnej granicy chmur wykonywany by\u0142 te\u017c r\u00f3\u017cnymi metodami, za pomoc\u0105 balonu pilotowego (mierzono czas od chwili startu do chwili wej\u015bcia balonu w chmury), za pomoc\u0105 reflektora PI-45 wysy\u0142aj\u0105cego silny strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a pionowo do g\u00f3ry.  Na plam\u0119 \u015bwiat\u0142a na chmurze skierowywano celownik optyczny M-105. W tym przypadku mierzono za pomoc\u0105 celownika optycznego k\u0105t jego podniesienia. Wysoko\u015b\u0107 chmur znajdowano w tablicach. Wszystkie te techniki pomiarowe by\u0142y eliminowane przez nowoczesne przyrz\u0105dy pomiarowe wprowadzone do s\u0142u\u017cby meteorologicznej w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i kolejnych dekadach. W lotnictwie WP u\u017cywano widzialno\u015bciomierzy fotoelektrycznych M-37, RDW-2 i RDW-3 urz\u0105dze\u0144 elektronicznych do pomiaru wysoko\u015bci chmur typu IWO-1, IWO-1M (Izmieritel Wysoty Ob\u0142okow) i RWO-2 (Registrator Wysoty Ob\u0142akow), wszystkie produkcji ZSRR.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1058","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3830,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058\/revisions\/3830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}