Opis do zdj\u0119cia: \u015amig\u0142owiec PZL W-3WA Sok\u00f3\u0142 nb 0702 nr 360702, zosta\u0142 zbudowany w 1996 roku, dla Wojska Polskiego, jako \u015bmig\u0142owiec nie uzbrojony. Czasami jest oznaczany jako W-3T, transportowy. Zosta\u0142 pomalowany w dwubarwny kamufla\u017c: zielono – br\u0105zowy. W maju 1996 roku, zosta\u0142 zaprezentowany na targach ILA w Berlinie. Mia\u0142 w\u00f3wczas rejestracj\u0119 cywiln\u0105 SP-SYK. \u015amig\u0142owiec s\u0142u\u017cy\u0142 kolejno w: 47. Szkolny Pu\u0142k \u015amig\u0142owc\u00f3w, 3. O\u015brodek Szkolenia Lotniczego, 2. Eskadra Lotnictwa Transportowo – \u0141\u0105cznikowego. Zosta\u0142 przebudowany na wersj\u0119 ratownictwa l\u0105dowego i zosta\u0142 przydzielony do 33. Baza Lotnictwa Transportowego w Powidzu.<\/p>\n
Konstrukcja PZL-Sok\u00f3\u0142.<\/h3>\n
\u015amig\u0142owiec PZL-Sok\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym, z jednym wirnikiem no\u015bnym i \u015bmig\u0142em ogonowym, czyli uk\u0142ad Sikorskiego. \u015amig\u0142owiec ma konstrukcj\u0119 metalow\u0105.<\/p>\n
\u015amig\u0142owiec PZL-Sok\u00f3\u0142 ma bardzo dobrze zaprojektowan\u0105 kabin\u0119 \u0142adunkow\u0105, w kt\u00f3rej mie\u015bci\u0107 si\u0119 12 os\u00f3b. Wymiary; d\u0142ugo\u015b\u0107 3,20 ( 3,70 ) m, szeroko\u015b\u0107 1,56 ( 1,60 ) m, wysoko\u015b\u0107 1,40 m. Dost\u0119p do kabiny \u0142adunkowej zapewniaj\u0105 przesuwane drzwi na prawej burcie (nieco z ty\u0142u) i lewej burcie (nieco z przodu). Drzwi na prawej burcie maj\u0105 wymiary 1,25 m x 1,20 m. W kabinie \u0142adunkowej przewidziano d\u017awig (wyci\u0105garka). W wersji sanitarnej przewidywano transport czterech chorych na noszach i dwie osoby personelu medycznego. Kokpit od kabiny pasa\u017cerskiej jest oddzielony szafami osprz\u0119tu, ale istnieje przej\u015bcie mi\u0119dzy obu kabinami. W tyle kad\u0142uba s\u0105 kolejne przedzia\u0142y osprz\u0119tu \u015bmig\u0142owca i baga\u017cnik. Kad\u0142ub w du\u017cej mierze jest \u0142\u0105czony metod\u0105 zgrzewania, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142o powszechne nitowanie. Jednak nitowania nie uda\u0142o si\u0119 ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107.<\/p>\n
Statecznik poziomy jest ruchomy. Zosta\u0142 sprz\u0119\u017cony kinematyczne ze sterowaniem skokiem og\u00f3lnym wirnika no\u015bnego, co poprawia stateczno\u015b\u0107 i sterowno\u015b\u0107 pod\u0142u\u017cn\u0105 \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n
Podwozie tr\u00f3jpodporowe. Przednie z dwoma ko\u0142ami na wsp\u00f3lnej osi, o wymiarach 400 x 150 mm. Podwozie g\u0142\u00f3wne z ko\u0142ami pojedynczymi, o wymiarach 500 x 250 mm. Przewidywano mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142atwego monta\u017cu p\u0142ywak\u00f3w lub nart, co jest stosowane.<\/p>\n
Silniki PZL-10 W.<\/h3>\n
Silniki umieszczono ponad kabin\u0105 \u0142adowni. Nap\u0119dem \u015bmig\u0142owca s\u0105 dwa silniki turbinowe PZL-10 W. S\u0105 one modyfikacj\u0105 rosyjskich silnik\u00f3w TWD-10, kt\u00f3re by\u0142y opracowane jako nap\u0119d samolotu Antonow An-28. Silnik opracowa\u0142 O\u015brodek Badawczo-Rozwojowy Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL w Rzeszowie. Nowo\u015bci\u0105 konstrukcyjn\u0105 by\u0142o zamontowanie silnik\u00f3w bezpo\u015brednio do bok\u00f3w przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej i ramy pod przek\u0142adni\u0105. Takie rozwi\u0105zanie ma du\u017ce zalety. Zmniejsza poziom ha\u0142asu, drga\u0144 konstrukcji i ryzyko po\u017caru. Moc startowa jednego silnika PZL-10 W wynosi\u00a0 640 kW ( 870 KM ). Moc nadzwyczajna, wykorzystana w przypadku awarii drugiego silnika wynosi 735,5 kW ( 1 000 KM ). (Dane z 1984 roku).\u00a0Silnik o mocy 2 x 662 kW (Dane z 2005 roku).<\/p>\n
W Rzeszowie pracami nad silnikiem PZL-10 W kierowa\u0142 in\u017c Hubert Nowak. W 1986 roku, w Rzeszowie uruchomiono produkcj\u0119 seryjn\u0105 silnik\u00f3w PZL-10W. Turbina nap\u0119dowa PZL-10 W jest adaptacj\u0105 turbiny G\u0142uszenko TWD-10B, opracowanej w Omskim Biurze Projektowania Silnik\u00f3w w 1970 roku, dla nap\u0119du samolot\u00f3w takich jak An-28 (M-28 Bryza) czy An-3. Produkcja tych silnik\u00f3w trafi\u0142a do Polski wraz z licencj\u0105 na produkcj\u0119 samolot\u00f3w An-28. Po prywatyzacji WSK PZL Rzesz\u00f3w w\u0142a\u015bcicielem zak\u0142adu sta\u0142a si\u0119 firma Pratt-Whitney. Silnik wyposa\u017cono w\u00f3wczas w system elektronicznego sterowania FADEC.<\/p>\n
Przeniesienie nap\u0119du na tylne \u015bmig\u0142o ogonowe jest realizowane poprzez wa\u0142 transmisyjny, kt\u00f3ry jest wykonany z rur duraluminiowych. Sprz\u0119g\u0142a\u00a0 wykonano jako wpusty wieloklinowe, zamiast stosowanych do tej pory przegub\u00f3w Kardana.<\/p>\n
Do obs\u0142ugi silnika wykorzystuje si\u0119 jego pokrywy, kt\u00f3re po otwarciu stanowi\u0105 pomost dla pracownik\u00f3w technicznych. Podobnie rozwi\u0105zanie jest stosowane w kilku innych \u015bmig\u0142owcach; Mil Mi-6, Mil Mi-8. Na kad\u0142ubie \u015bmig\u0142owca s\u0105 tak\u017ce uchwyty i stopnie, aby by\u0142a mo\u017cliwa obs\u0142uga lotniskowa \u015bmig\u0142owca bez pomost\u00f3w remontowych. \u015amig\u0142owiec PZL-Sok\u00f3\u0142 otrzyma\u0142 automat utrzymuj\u0105cy odpowiednie obroty wa\u0142\u00f3w turbin silnik\u00f3w, co znacznie u\u0142atwia pilota\u017c. Ewentualnie jest mo\u017cliwe przej\u015bcie na sterowanie r\u0119czne. Zbiorniki paliwowe w \u015bmig\u0142owcu s\u0105 typu mi\u0119kkiego, wykonane z cienkiej tkaniny gumowanej.<\/p>\n
Wirnik no\u015bny \u015bmig\u0142owca PZL-Sok\u00f3\u0142 jest cztero\u0142opatowy. \u0141opaty wykonano z w\u0142\u00f3kna szklanego przesyconego \u017cywic\u0105 epoksydow\u0105. Przed oblodzeniem \u0142opat\u0119 chroni elektro-oporowa instalacja grzewcza. Ko\u0144c\u00f3wki \u0142opat s\u0105 tak ukszta\u0142towane, aby maksymalnie zmniejszy\u0107 straty brzegowe. \u015arednica wirnika no\u015bnego wynosi 15,70 m i jest mo\u017cliwie najmniejsz\u0105, aby zapewni\u0107 za\u0142o\u017cone parametry \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n
\u015amig\u0142o ogonowe \u015bmig\u0142owca PZL-Sok\u00f3\u0142 jest tr\u00f3j\u0142opatowym o \u015brednicy 3,00 m. \u0141opaty wykonano z w\u0142\u00f3kna szklanego przesyconego \u017cywic\u0105 epoksydow\u0105. Piast\u0119 wykonano z tytanu. W uk\u0142adzie hydraulicznym sterowania \u015bmig\u0142em ogonowym zastosowano sygnalizator ostrzegaj\u0105cy pilota przed gwa\u0142townymi manewrami. Dla bezpiecze\u0144stwa wiele instalacji i system\u00f3w zdwojono, a niekt\u00f3re s\u0105 nawet potr\u00f3jne.\u00a0W \u015bmig\u0142owcu zastosowano dwukana\u0142owy pilot automatyczny. \u015amig\u0142owiec PZL-Sok\u00f3\u0142 zosta\u0142 przystosowany do lot\u00f3w w dzie\u0144 i w nocy.<\/p>\n
Projektowany okres mi\u0119dzynaprawczy \u015bmig\u0142owca wynosi 1 500 godzin. \u017bywotno\u015b\u0107 dla g\u0142\u00f3wnych zespo\u0142\u00f3w konstrukcyjnych \u015bmig\u0142owca wynosi 4 500 godzin. \u017bywotno\u015b\u0107 og\u00f3lnotechniczna \u015bmig\u0142owca wynosi 9 000 godzin.<\/p>\n
Opis do zdj\u0119cia: PZL W-3RM \u201eAnakonda\u201d nb 0815 jest przeznaczony do ratownictwa morskiego. \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 zmodyfikowany w 2012 roku.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: PZL W-3WARM "Anakonda" nb 0906 nr 360906. Zbudowany w 2002 roku. \u015amig\u0142owiec nale\u017cy do Marynarki Wojennej i bazuje w 43. Bazie Lotnictwa Morskiego.<\/p>\n \u015arednica wirnika no\u015bnego 15,70 m. \u015arednica \u015bmig\u0142a ogonowego 3,00 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 maksymalna z wiruj\u0105cym wirnikiem 18,85 m. Szeroko\u015b\u0107 kad\u0142uba 3,25 m. Masa w\u0142asna 3 850 kg. Masa ca\u0142kowita 5 810 kg. Masa maksymalna 6 000 – 6 400 kg. Masa u\u017cyteczna 2 490 kg. Masa \u0142adunku handlowego 1 200 – 1 500 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 250 – 260 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 220 km\/h. Wznoszenie pionowe 2 m\/s. Mo\u017cliwe wznoszenie na jednym silniku z pr\u0119dko\u015bci\u0105 0,25 m\/s. Wznoszenie uko\u015bne 9,4 m\/s. Pu\u0142ap zawisu bez wp\u0142ywu ziemi 1 700 – 1 850 m ( 2 000 – 2 500 m ). Pu\u0142ap praktyczny 5 000 m. Zasi\u0119g 550 – 600 km. Zasi\u0119g 734 km. Zasi\u0119g maksymalny z dodatkowymi zbiornikami paliwa 1 100 km.<\/p>\n Pierwszy prototyp, Nr 300101 zosta\u0142 uko\u0144czony w 1978 roku. Przeznaczony by\u0142 dla pr\u00f3b statycznych.<\/p>\n Druga maszyna Nr 300102, zosta\u0142a oblatana w dniu 16 listopada 1979 roku, a p\u00f3\u017aniej przeznaczona do pr\u00f3b naziemnych. Zgodnie z planem, \u015bmig\u0142owiec wykona\u0142 tylko jeden lot.<\/p>\n Trzecia maszyna Nr 300103, rejestracja SP-PSB, wykona\u0142a oficjalny, pierwszy lot w dniu 6 maja 1982 roku, z za\u0142og\u0105 w sk\u0142adzie pil. in\u017c Wies\u0142aw Mercik, pil. In\u017c Zbigniew D\u0105bski.<\/p>\n Czwarty prototyp Nr 300104 rejestracja SP-PSC, pierwszy lot 24 lipca 1984 roku.<\/p>\n Pi\u0105ty prototyp Nr 300105, rejestracja SP-PSD, oblatany w dniu 4 czerwca 1984 roku.<\/p>\n Sz\u00f3sty prototyp Nr 300106, rejestracja SP-PSE, oblatany w dniu 26 listopada 1984 roku.<\/p>\n Pierwsza seria produkcyjna zwana seri\u0105 informacyjn\u0105 liczy\u0142a 10 maszyn. \u015amig\u0142owce oznaczono PZL W-3 Sok\u00f3\u0142. Otrzyma\u0142y numery 310201 – 310210. Pierwsza maszyna otrzyma\u0142a rejestracj\u0119 SP-PSF i zosta\u0142a oblatana w 1987 roku. Wszystkie \u015bmig\u0142owce by\u0142y w wersji transportowo-pasa\u017cerska. Wersja W-3A to wersja z certyfikatem FAR-29.<\/p>\n W tym czasie, w \u015awidniku zbudowano prototyp W-3AE, jako cywilna wersja ratowniczo-ewakuacyjna. Litera "A" w oznaczeniach wersji \u015bwiadczy o zbudowaniu \u015bmig\u0142owca zgodnie z przepisami FAR-29. Wersja W-3T to \u015bmig\u0142owiec W-3WA. Wersja W-3P to wojskowa wersja pasa\u017cerska, z kt\u00f3rej powsta\u0142a tak\u017ce wersja W-3WA VIP.<\/p>\n Wersja W-3RM \u201eAnakonda\u201d to wersja ratownictwa morskiego, z nadmuchiwanymi p\u0142ywakami do awaryjnego wodowania. By\u0142a to pierwsza wersja \u015bmig\u0142owca PZL-Sok\u00f3\u0142 przyj\u0119ta przez Marynark\u0119 Wojenn\u0105, kt\u00f3r\u0105 wprowadzono w 1989 roku. Z czasem \u015bmig\u0142owce modernizowano.<\/p>\n Druga seria produkcyjna liczy\u0142a 23 \u015bmig\u0142owce i otrzyma\u0142a numery od Nr 310301. W\u015br\u00f3d nich by\u0142a pierwsza wersja uzbrojona PZL W-3 U Salamandra, oblatana w dniu 17 marca 1990 roku. \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 przetestowany, lecz Wojsko Polskie nie by\u0142o zainteresowane jego zakupem. \u015amig\u0142owiec przebudowano na transportowy i sprzedano Birmie.<\/p>\n Trzecia seria produkcyjna liczy\u0142a 19 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. \u015amig\u0142owce otrzyma\u0142y numery od Nr 310401. W\u015br\u00f3d maszyn by\u0142a wersja prototypowa W-3RM. Jeden ze \u015bmig\u0142owc\u00f3w trafi\u0142 do 103. Pu\u0142ku Lotniczego Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych na Bemowie (Babicach), a po jego rozformowaniu do Stra\u017cy Granicznej. Inna trafi\u0142a do Wojska Polskiego do 56. Pu\u0142ku \u015amig\u0142owcowego w Inowroc\u0142awiu. W dniu 31 maja 1993 roku, \u015bmig\u0142owiec o numerze Nr 310420 jako prototyp W-3 A uzyska\u0142 certyfikat FAI, po\u015bwiadczaj\u0105cy zgodno\u015b\u0107 z przepisami FAR-29.<\/p>\n W tym czasie, w \u015awidniku opracowano cywiln\u0105 wersj\u0119 W-3AM, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wyposa\u017cy\u0107 w p\u0142ywaki. Jednocze\u015bnie pracowano nad cywiln\u0105 wersj\u0105 ratownicz\u0105, kt\u00f3ra oznaczono W-3A SAR, z my\u015bl\u0105 o ratownictwie g\u00f3rskim.<\/p>\n Czwarta seria sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 20 maszyn. Otrzyma\u0142y numery od Nr 310501. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015bmig\u0142owc\u00f3w trafi\u0142a do Lotniczego G\u00f3rskiego Pogotowia Ratunkowego, Marynarki Wojennej, Wojska Polskiego (W-3W).<\/p>\n Pi\u0105ta seria produkcyjna liczy\u0142a 20 \u015bmig\u0142owc\u00f3w, z kt\u00f3rych wszystkie maszyny o Nr 360601-360620 w wersji W-3W trafi\u0142y do Wojska Polskiego. Od 1993 roku, \u015bmig\u0142owce dostarczano do Lotnictwa Wojskowego (od 2000 roku w Polskich Si\u0142 Powietrznych i Wojsk L\u0105dowych).<\/p>\n Sz\u00f3sta seria produkcyjna r\u00f3wnie\u017c liczy\u0142a 20 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 trafi\u0142a do odbiorc\u00f3w zagranicznych. 11 maszyn przekazano Czechom w zamian za 10 samolot\u00f3w MiG-29. Nr 370709 – 370719.<\/p>\n Wersja W-3PPD \u201eGips\u00f3wka\u201d to wersja wojskowa, u\u017cywana jako lataj\u0105cy punkt dowodzenia.<\/p>\n Wersja W-3RR Procjon to odmiana rozpoznania radioelektronicznego, przeznaczona dla Wojska Polskiego.<\/p>\n Wersja W-3SP to \u015bmig\u0142owiec opracowany specjalnie dla jednostki specjalnej GROM. \u015amig\u0142owiec powsta\u0142 w wyniku modernizacji \u015bmig\u0142owca W-3RM. Dostarczony zosta\u0142 do jednostki GROM w\u00a0lipcu 1998 roku. Rozbity w dniu 21 sierpnia 1998 roku. Powsta\u0142 tylko jeden egzemplarz.<\/p>\n Wersja W-3PL \u201eG\u0142uszec\u201d to \u015bmig\u0142owiec bojowy przeznaczony dla Wojska Polskiego. \u015amig\u0142owce przechodzi\u0142 najwi\u0119cej modernizacji w zwi\u0105zku ze cz\u0119stymi zmianami wymaga\u0144 zamawiaj\u0105cego.<\/p>\n Wersja W-3RL to odmiana wojskowa wersja ratownictwa l\u0105dowego, kt\u00f3ra by\u0142a kilkakrotnie modyfikowana.<\/p>\n Si\u00f3dma seria liczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c 20 maszyn. Produkcja trwa\u0142 w okresie 2000 – 2004. W\u015br\u00f3d zbudowanych \u015bmig\u0142owc\u00f3w by\u0142o 13 egzemplarzy, kt\u00f3re mia\u0142y trafi\u0107 do Hiszpanii. Zosta\u0142y one zbudowane zgodnie z przepisami FAR-29.<\/p>\n \u00d3sma seria produkcyjna powsta\u0142a po kilku latach przerwy w produkcji. \u015amig\u0142owce zbudowano w okresie 2006 – 2009. Kilka maszyn trafi\u0142o do 36. SPLT.<\/p>\n Dziewi\u0105ta seria produkcyjna rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 2013 roku. W\u00f3wczas to zbudowano 5 maszyn w wersji do przewozu VIP dla 1. Bazy Lotnictwa Transportowego na Ok\u0119ciu. W 2014 roku, zbudowano 3 \u015bmig\u0142owce dla klienta Hiszpa\u0144skiego.<\/p>\n W WSK PZL-\u015awidnik \u0142\u0105cznie zbudowano oko\u0142o 150 maszyn PZL-Sok\u00f3\u0142. Po sprzeda\u017cy WSK PZL-\u015awidnik firmie w\u0142oskiej, kt\u00f3ra obecnie (2018 rok) nosi nazw\u0119 Leonardo Helicopters Company, zbudowa\u0142a kolejne 30 \u015bmig\u0142owc\u00f3w.<\/p>\n W lipcu 2007 roku, podpisano z Chinami umow\u0119 na produkcj\u0119 licencyjn\u0105 PZL-Sok\u00f3\u0142 w Chinach w nowej fabryce, w prowincji Jiangxi. Umowa opiewa\u0142a na produkcj\u0119 150 sztuk. Pierwszy mia\u0142 by\u0107 zbudowany w 2010 roku.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Opis do zdj\u0119cia: \u015amig\u0142owiec PZL W-3WA Sok\u00f3\u0142 nb 0702 nr 360702, zosta\u0142 zbudowany w 1996 roku, dla Wojska Polskiego, jako \u015bmig\u0142owiec nie uzbrojony. Czasami jest oznaczany jako W-3T, transportowy. Zosta\u0142 pomalowany w dwubarwny kamufla\u017c: zielono – br\u0105zowy. W maju 1996 roku, zosta\u0142 zaprezentowany na targach ILA w Berlinie. Mia\u0142 w\u00f3wczas rejestracj\u0119 cywiln\u0105 SP-SYK. \u015amig\u0142owiec s\u0142u\u017cy\u0142 kolejno w: 47. Szkolny Pu\u0142k \u015amig\u0142owc\u00f3w, 3. O\u015brodek Szkolenia Lotniczego, 2. Eskadra Lotnictwa Transportowo – \u0141\u0105cznikowego. Zosta\u0142 przebudowany na wersj\u0119 ratownictwa l\u0105dowego i zosta\u0142 przydzielony do 33. Baza Lotnictwa Transportowego w Powidzu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1026","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1026"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5967,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1026\/revisions\/5967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dane T-T PZL-Sok\u00f3\u0142:<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n
\u015amig\u0142owiec PZL-Sok\u00f3\u0142 w Polsce.<\/h3>\n