WSK Mielec Lim-5 M, Lim-6 bis

Kraków 1.05.2007r.
167b Rozdział 1959.07.02.
WSK Mielec ( LZR ) Lim-5 M, Lim-6 bis, Lim-6 M ( MR )
Polska

Historia

Samolot myśliwsko-szturmowy i rozpoznawczy bezpośredniego wsparcia.

Lim-6 bis nr 1J 01-05 Muzeum Lotnictwa w Czyżynach. 2007r. zdj. Karol Placha Hetman. 
Historia Lim-5 M 1959r.
Rozwój broni jądrowej zmienił doktryny wojenne. Malała rola tłokowego lotnictwa szturmowego. W Polsce nie było następcy Ił-10, a „bratni kraj” nie prowadził prac nad takim typem samolotu. W naszych warunkach pojawiły się nowe koncepcje wykorzystania lotnictwa myśliwskiego. Powstało lotnictwo myśliwsko-szturmowe. ( 1960r. ) 
W końcu 1957r. postanowiono zmodyfikować samolot Lim-5. Bodźcem do modyfikacji było zapoznanie się z wymaganiami na nowoczesny samolot myśliwsko-szturmowy opracowany przez sztab NATO w 1954r. Po szczegółowej analizie okazało się, że Lim-5 jest bliski spełnienia tych wymagań. Modyfikację samolotu CF ( Lim-5 ), oznaczono kryptonimem CM. Na początku 1958r. w Mielcu pod kierunkiem inż. Feliksa Borodzika rozpoczęto prace nad modelem Lim-5 M. 
Na początku określono kierunki zmian:
Przystosować do operowania z lotnisk polowych poprzez zastosowanie zdwojonych kół podwozia.
Skrócić dobieg przez zastosowanie spadochronu hamującego.
Skrócić rozbieg przez zastosowanie rakietowych przyspieszaczy startowych.
Przeanalizować możliwość zastosowania skuteczniejszej mechanizacji płatów.
Zwiększyć promień działania poprzez dodanie drugiej pary dodatkowych zbiorników.
Zastosować uzbrojenie rakietowe.
Z powodu wzrostu masy własnej zwiększyć ciąg silnika.
Przeanalizować możliwość poprawy widoczności z kabiny. Myślano nawet o przesunięciu kabiny do przodu i zastosowaniu bocznych wlotów powietrza.
Z racji tego, że samolot Lim-5 był licencyjną wersją sowieckiego samolotu MiG-17 a także z powodu panujących ówcześnie realiów politycznych w dniu 27.09.1958r. do Moskwy na konsultacje udało się dwóch konstruktorów z mieleckiego biura. Tam to w wyniku kilku spotkań, w tym także z udziałem samego Artioma Mikojana przeanalizowano planowane prace modyfikacyjne. 
W celu przyspieszenia modernizacji wprowadzano zmiany stopniowo. Wojsko dostarczyło do przebudowy samolot 1C 10-30, a kilka miesięcy później 1C 16-01.
Na początku 1958r. powstał samolot CM-I. Po bokach tylnej części kadłuba pojawiły się rakietowe przyspieszacze, 2 x 9,81 kN. W miejscu gdzie jest podkadłubowy grzebień zamontowano taśmowy spadochron hamujący PT-19, ( inne źródła podają symbol SH-19 ). 
Prototyp o numerze fabrycznym CM-10-30 został oblatany 2.07.1959r. Po odbyciu prób pierwszego etapu, bez zatwierdzenia i nie czekając na zakończenie lotów przygotowano produkcję seryjną. Masa startowa samolotu CM-I w konfiguracji myśliwskiej wyniosła 5 697 kg., a w konfiguracji szturmowej 5 762 kg. Prędkość maksymalna wyniosła 1 080 km/h, a pułap 14 100 m.
Nieco później niż CM-I ( CM 10-30 ) powstał projekt CM-II. W samolocie tym wprowadzono zdwojone koła podwozia głównego i owiewko-zbiorniki przy kadłubie przed płatem. Owiewko-zbiorniki mieściły 560 litrów paliwa. Początkowo były wykonane z metalu, a później z kompozytu. Na tym etapie samolot CM-II nazwano Lim-5 M.
W dniu 28.12.1959r. oba prototypy określane już oficjalnie jako Lim-5 M przebazowano na lotnisko polowe i tam poddano je testom. Celem tych testów było określenie, czy osiągnięto założone efekty taktyczno-techniczne. Wyniki były pozytywne. Zdwojone koła zapewniały całkowite uzależnienie myśliwca od betonowych pasów. Niegroźne okazały się nawet pęknięcia w czasie lądowania jednej z opon. Spadochron skracał dobieg o 250 m. Nieco gorzej wyglądała sprawa startu. Rozbieg wydłużył się o 40 %, co było wynikiem zmiany aerodynamiki skrzydła. Nie przejęto się jednak tym, gdyż w odwodzie zostawały rakiety startowe, których ostatecznie nie przetestowano. Badania te przesadziły o skierowaniu maszyny do produkcji.

Lim-5 M prototyp nr 16-01 na lotnisku. 
Dane samolotu Lim-5 M były imponujące. Rozbieg po trawie wynosił 710 – 770 m., a z przyspieszaczami 350 – 370 m. ( dane szacunkowe ). Dobieg 1 140 m., a ze spadochronem 670 m. W uzbrojeniu pojawiły się rurowe wyrzutnie Mars; 2 x 8 x n.p.r. S-5. Można było podwieszać także wyrzutnie na 16 lub 24 rakiety. Samolot mógł mieć podwieszone girlandowo 2 x po 3 ciężkie n.p.r. kal. 132 mm. Istniała oczywiście możliwość różnych kombinacji uzbrojenia. Piloci nazwali samolot kołnierzykiem lub szaliczkiem z powodu owiewko-zbiorników.
W dniu 30.11.1960r. wyprodukowano pierwszy seryjny egzemplarz Lim-5 M o numerze 1F 01-01. ( Po latach samolot ten przebudowano na Lim-6 bis. ) Produkcja trwała do 10.05.1961r. i zakończyła się zbudowaniem 60 sztuk w trzech seriach. Ostatnim był 1F 03-30. Pomimo pewnych uwag co do samolotu, podjęto decyzję o przyjęciu go na uzbrojenie, co oficjalnie nastąpiło Rozkazem MON nr 035/MON wydanym w dniu 5.07.1961r.

Lim-5 M. Dobrze widoczne zdwojone koła podwozia głównego. 
Zastosowanie Lim-5 M 1961r.
Przekazywane do wojsk lotniczych od grudnia 1960r. samoloty Lim-5 M nie cieszyły się ich uznaniem. Samolot sprawiał bardzo duże problemy użytkownikowi. Okazało się, że był trudny w pilotażu. Jego osiągi były znacznie gorsze od standardowego Lim-5. Loty wykonywano ze znacznymi ograniczeniami. Dowództwo zapewniało pilotów, że już wkrótce otrzymają nowy poprawiony typ szturmowca. Stało się to dopiero w 1963r.. Do tego czasu sytuacja sprzętowa Lotnictwa Operacyjnego ( powstało w 1962r. po rozdzieleniu WL i OPL OK. ) przedstawiała się coraz gorzej, planowano nawet alarmowy zakup 70 używanych radzieckich MiG-17, jednak do tego nie doszło.
Z 60 zbudowanych samolotów Lim-5 M w 1960 - 1961r., trafiło do następujących jednostek bojowych; 5 PLMSZ, 6 PLMSZ, 30 PLMSZ w Siemierowicach i 48 PLMSZ. W 1963r. wojsko posiadało 44 samoloty Lim-5 M odpowiednio ( 18 sztuk w 5 PLMSZ, 14 sztuk w 6 PLMSZ, 16 sztuk w 30 PLMSZ i 12 w 48 PLMSZ ) 
Samoloty Lim-5 M trafiły między innymi do Siemierowic. W 1960r. Przebywał tam właśnie 30 PLSZ ( pułk lotnictwa szturmowego ), który zmienił nazwę na 30 PLMSZ ( pułk lotnictwa myśliwsko szturmowego ) i przyjął na uzbrojenie samoloty typu Lim-5 M. W 1963r. Pułk otrzymał samoloty szkolne TS-8 Bies, a w 1964r. samoloty Lim-6 bis o czym poniżej. W 1967r. 30 PLMSZ zmienił nazwę na 7 PLMSZ.

Lim-5 M nb 329 nr 1F 03-29. Dobrze widoczne owiewko zbiorniki. 1962r. 
Historia Lim-6
Produkcja samolotów Lim-5 M nie oznaczała zakończenie dalszych prac modernizacyjnych. Było to związane z projektem CM-II. Podstawowym tematem tego projektu był nadmuch powietrza sprężonego na klapy skrzydłowe. Celem było uzyskanie większej skuteczności klap. Analiza wykazała, że aby system był w pełni efektywny należ zastosować usterzenie poziome typu płytowego. Jednak takiego usterzenia nigdy nie zbudowano. 
Prace prowadzono na znanym nam już egzemplarzu CM 10-30. Pierwsze próby klap z nadmuchem były zachęcające. Konkretne rozwiązanie testowano od stycznia 1961r. Samolot otrzymał oznaczenie Lim-5 M-II. Silnik przystosowany do nadmuchu oznaczono Lis-5 M. Powietrze do nadmuchu poprowadzono od silnika rurą ułożoną wewnątrz skrzydła i wyposażono ją w liczne dysze. Jednak z czasem pojawiły się kłopoty. Dnia 7.01.1961r. na samolocie po raz pierwszy wystąpił pompaż. Dopiero w lipcu 1961r. udało się pozytywnie rozwiązać problem montując na układzie zawory zwrotne. Po próbach państwowych, dnia 29.03.1962r. dalsze próby z nadmuchem przerwano z powodu zbyt małych korzyści i zbytniego utrudnienia eksploatacyjnego.
W 1960r. wojsko przekazało do prób dodatkowo samolot 1C 19-04.
Egzemplarz CM 16-01 w pełni skompletowany zatwierdzono jako wzorzec programu CM-II i nadano mu oznaczenie Lim-5 M-II. 
Bezpośrednio po zakończeniu produkcji samolotu Lim-5 M, w maju 1961r., jeszcze przed wykonaniem pełnych prób samolotu Lim-5 M-II ( CM 16-01 ) zbudowano serię 40 egzemplarzy, którym ostatecznie nadano oznaczenie Lim-6. Silniki zmieniły oznaczenie z Lis-5 M, na Lis-6. samoloty nosiły numery od 1J 04-01 do 1J 04-40. Na marginesie należy przypomnieć, że egzemplarz CM 16-01 był wielokrotnie przebudowywany.
Lim-6 otrzymał oprócz instalacji nadmuchu na klapy i spadochronu umieszczonego u nasady usterzenia, wiele innych drobnych zmian. Np. dodatkowe boczne chłodzenie silnika, które miało być wstępem do celowości opracowania bocznych wlotów powietrza. Jednak w takiej postaci samolot Lim-6 nigdy nie został przejęty przez wojsko. Samoloty po czasie poddano przebudowie.
Istniały różne inne modyfikacje samolotu Lim-5 M, które jednak nie zostały sfinalizowane. Między innymi samolot z pojemnikami na końcach skrzydeł, które mieściły aparaty fotograficzne różnych typów. Testowano także układ skracania dobiegu przy pomocy dwóch spadochronów. Niestety jeden spadochron zakłócał otwarcie czaszy drugiego. 

Lim-6 bis nr 1J 04-01 podczas testów. Marzec 1963r.
Historia Lim-6 bis 1962r.
Część z maszyn Lim-6 nie przejętych przez wojsko posłużyła do dalszych prób. Były to między innymi; 1J 04-02, -03, -04, -05.
Nadchodzące z jednostek informacje z eksploatacji samolotów Lim-5 M i prowadzone badania wymusiły zmiany. W dniu 24.04.1962r. odbyła się narada komisji do spraw samolotów Lim-6. Zwrócono uwagę na pogorszony pilotaż z owiewko-zbiornikami i małą efektywność nadmuchu na klapy. Postulowano rezygnację z tych rozwiązań.
Na początek zlikwidowano owiewko–zbiorniki. Samoloty z owiewko-zbiornikami miał grubsze skrzydło. W locie stawiał większy opór i wzrastało zużycie paliwa. Dodatkowo wraz z wyczerpywaniem się paliwa ze zbiorników przesunięciu ulegał środek ciężkości. Główny cel – wzrost zasięgu nie był tak znaczny.
Dłużej utrzymywało się podwozie z kołami zdwojonymi. Jednak wymagały one owiewek, które pogarszały własności lotne. Próby wykazały drgania i wahania samolotu w locie. Na dodatek malało znaczenie korzystania z lotnisk gruntowych, dlatego postanowiono zrezygnować z podwójnych kół. Niemniej do końca eksploatacji samolotów zawsze istniała możliwość skorzystania z tej opcji.
Jak wspomniałem wyżej, zrezygnowano także z nadmuchu na klapy.
Na samolocie pojawiły się natomiast dodatkowe wysięgniki-węzły dla uzbrojenia. Dnia 19.06.1962r. rozpoczęto próby samolotu 1C 19-04. Dotyczyły one różnych wariantów uzbrojenia. Próby zakończono 6.08.1962r., po wykonaniu 63 lotów. Pilotem był Z. Słonowski. Stwierdzono dobre właściwości w locie, szczególnie z uzbrojeniem Mars-2 na wewnętrznych węzłach.
Jak pamiętamy, samolot mógł być wyposażony w przyspieszacze rakietowe. W drugiej połowie 1962r. planowano wyposażyć samolot w przyspieszacze o większym ciągu, 2 x 11,77 kN. Ostatecznie jednak z powodu mniejszego przyrostu masy własnej samolotu z przyspieszaczy zrezygnowano.
W dniu 25.06.1962r. MON zatwierdziło założenie programu CMR, czyli wersji szturmowo-rozpoznawczej. Jak wspomniałem wyżej, niepowodzeniem zakończyły się próby różnych zasobników rozpoznawczych montowanych pod skrzydłami, dlatego ostatecznie pozostawiono aparaty montowane wyłącznie pod kadłubem. Rozwiązanie to testowano w okresie od czerwca do sierpnia 1962r. Na marginesie wspomnę, że pierwszym samolotem Lim-5 wyposażonym w aparat fotograficzny AFA-39 był egzemplarz 1C 13-18, a prace prowadzono w 1959r.
Pierwsze testy uzbrojenia wykonano 28.08.1962r., kiedy to prototyp Lim-6 bis CM 10-30 użył bomb FAB-250, OFAB-100 oraz n.p.r. S-5.
W dniu 13.09.1962r. zapadły wiążące decyzje. Zdecydowano o przebudowie wyprodukowanych Lim-6 do standardu Lim-6 bis z opcją zbudowania 70 nowych maszyn do końca 1963r. Na 1964r. zaplanowano zbudowanie dodatkowych 56 samolotów w wersji typowo rozpoznawczej Lim-6 R. Ten ostatni plan nie został zrealizowany, gdyż podjęto produkcję TS-11. Postanowiono więc, że samoloty Lim-6 bis serii V i VI zostaną wyposażone w aparat fotograficzny AFA-39 umieszczony pod kadłubem. Proponowano nawet nazwę Lim-6 bis R lub Lim-6 R, ale z tego pomysłu zrezygnowano.
W dniu 7.11.1962r. zatwierdzono ostateczną już wersję samolotu szturmowego nazwaną Lim-6 bis. W dniu 5.12.1962r. rozpoczęto próby fabryczne, które trwały do 16.04.1963r. Z początkiem 1963r. ruszyła przebudowa samolotów Lim-6 do wariantu Lim-6 bis. Właśnie tych wcześniej wyprodukowanych, a niedostarczonych wojsku. Pierwszy samolot 1J 04-07 opuścił WSK Mielec 23.03.1963r. Od podstaw zbudowano jeszcze 70 samolotów, w dwóch seriach, V i VI. Ostatnim był egzemplarz 1J 06-40, zbudowany 25.02.1964r. 
Do wersji Lim-6 bis przebudowano wszystkie samoloty Lim-5 M. Prace te przeprowadzono w LZR-4. 
Później przekazano do jednostek wojskowych jeszcze 1J 16-01, będący eksperymentalnym CM 16-01 ( 15.06.1965r. ) oraz 1J 04-41 ( 30.09.1969r. ).
W dniach 15.04.1964r. – 27.06.1964r. przeprowadzono próby państwowe samolotu. Zwrócono uwagę na kilka drobnych usterek i zlecono usunięcie ich. Samolot typu Lim-6 bis oficjalnie przyjęto na uzbrojenie w dniu 14.09.1964r., kiedy to zatwierdzono protokół z prób państwowych.

Lim-6 bis nr 1J 03-01 w kamuflażu. 1980r. 
Zastosowanie Lim-6 1963r.
W dniu 28.03.1963r. 53 PLMSZ ( pułk lotnictwa myśliwsko-szturmowego ) otrzymał pierwsze 10 Lim-6 bis: 1J 04-05, -07, -08, -09, -11, -12, -13, -14, -15, -17. Kilkanaście dni później, 11.04.1963r. kolejny pułk, 51 PLMSZ z Piły otrzymał także 10 samolotów: 1J 04-02, -03, -04, -10, -16, -18, -19, -20, -21, -22. Dzięki temu stan samolotów bojowych w LO w kwietniu 1963r. wynosił: 60 samoloty Lim-5 M ( 18 sztuk w 5 PLMSZ, 14 sztuk w 6 PLMSZ, 16 sztuk w 30 PLMSZ i 12 w 48 PLMSZ ) oraz 20 Lim-6 bis ( po 10 sztuk we wspomnianych 51 i 53 PLMSZ ). 
W dniu 29.04.1963r. 53 PLMSZ otrzymał 1J 04-25 oraz -27, a 51 PLMSZ kolejne 5 samolotów Lim-6 bis: 1J 04-23, -24, -26, -28, -32. 
W dniu 25.05.1963r. 53 PLMSZ otrzymał: 1J 04-29, -30, -31, -35, -36, -38, -40, natomiast 51 PLMSZ z Piły: 1J 04-32, -33, -34, -37, -39. 
W dniu 25.06.1963r. do 53 PLMSZ przybył 1J 04-06. 
Pierwsze ćwiczenia ze wsparciem wojsk lądowych wykonano już w kwietniu 1963r. samolotami Lim-6 bis 53 PLMSZ na poligonie drawskim. Już wkrótce, bo 12.06.1963r. podczas wykonywania lotu przez ppor. pil. Cieśluka utracono pierwszego Lim-6 bis w wyniku usterki układu sterowania silnika, pilot się katapultował. 
W dniu 18.06.1963r. do jednostek dotarły pierwsze nowo wyprodukowane Lim-6 bis z serii 5. Tego dnia 53 PLMSZ otrzymał: 1J 05-01, -02, -03, -05. 
Kolejny samolot o numerze 1J 05-04 przekazano do Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych ( ITWL ). 
W dniu 21.06.1963r. wydarzył się pierwszy śmiertelny wypadek, Lim-6 bis z 53 PLMSZ pilotowany przez kpt. pil. Kozaka rozbił się w pobliżu Mirosławca. 
W dniu 11.09.1963r. kolejna katastrofa z ofiarą śmiertelną w 53 pułku, ppor. pil. Błahut uderzył w las podczas lotów na bombardowanie na poligonie w Nadarzycach.
W dniu 14.11.1963r. miało miejsce przekazanie nowych samolotów aż do czterech pułków lotniczych: 53 PLMSZ otrzymał: 1J 05-06, -07, -08, -09, -10, -16, -17, 51 PLMSZ otrzymał: 1J 05-11, -12, -13, -14, -15, -18, -19, 20, 6 PLMSZ otrzymał: 1J 05-21, -22, -23, -24, -25, -27, 5 PLMSZ otrzymał: 1J 05-26, -28, -29, -30. Na tym zakończyła się produkcja 5 serii. 
Kolejne maszyny były już 6 serii i przybyły już w nowym 1964r. I tak , w dniu 6.01.1964r. pierwsze trzy samoloty Lim-6 bis otrzymał 21 PLRT ( pułk lotnictwa rozpoznania taktycznego ) z Sochaczewa: 1J 06-01, -02, -04. 
W dniu 15.01.1964r. jeden samolot otrzymał klucz dowódczy 16 Dywizji Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego, był to 1J 06-12. 
Dzień później, to jest 16.01.1964r. 7 samolotów dotarło do 21 PLRT: 1J 06-05, -06, -07, -08, -09, -11, -14, kolejne do 53 PLMSZ: 1J 06-10 i -13. 
W dniu 25.01.1964r. 30 PLMSZ z Siemirowic otrzymał: 1J 06-03, -15 do -30, a w dniu 2.03.1964r. następne: 1J 06-31, -32, -33, -34, 39, -40. 
Ostatnie cztery samoloty powstałe w ramach 6 serii produkcyjnej otrzymał w dwóch ratach 21 PLRT, w dniu 6.03.1964r. ( 1J 06-37, -38 ) i 13.03.1964r. ( 1J 06-35, -36 ). 
Po tym czasie wojsko otrzymało jeszcze trzy egzemplarze przebudowane z samolotów używanych przy pracach nad rodziną Lim-6. Był to przekazany do 21 PLRT w dniu 8.06.1965r. 1J 04-01. Natomiast w dniu 15.06.1965r. do 53 PLMSZ trafił CM 16-01 / nb 1601 . Ostatnim był przekazany wojsku w dniu 30.09.1969r. do 6 PLMSZ w Pile egzemplarz 1J 04-41, który do tej pory były CM 10-30. 
We wrześniu 1964r. po raz pierwszy w historii dokonano lądowania na autostradzie, zrobili to piloci z pułków latających na Lim-6 bis. Od tej pory samoloty Lim-6 bis wpisały się na bardzo długo w historię polskiego lotnictwa wojskowego stanowiąc trzon lotnictwa operacyjnego. 
Na początku lat 70-tych XX wieku samoloty Lim-6 bis były na uzbrojeniu: 6 PLMSZ w Pile, 8 PLMSZ w Mirosławcu, 7 PLMSZ w Siemirowicach, 45 PLMSZ w Babimoście. 
W 1982r. dokonano przeformowania dotychczasowych Dywizji Lotnictwa Szturmowo-Rozpoznawczego w Dywizje Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego, tym samym pułki zostały przeklasyfikowane na myśliwsko-bombowe za wyjątkiem 7 pułku lotnictwa bombowo-rozpoznawczego. 
Ostatnimi dużymi ćwiczeniami w których wykorzystano Lim-6 bis był ćwiczenia wojsk Układu Warszawskiego "Przyjaźń 85". To był już powolny koniec kariery samolotu tego typu w lotnictwie myśliwsko-bombowym, nadchodził Su-22. W 1984r. swoich Lim-6 bis pozbył się 6 PLMB, w 1985r. 8 PLMSZ z Mirosławca w zamian za Lim-6 M z 40 PLMB.
W 1986r. rozwiązano 21 PLMB z Powidza. 
W połowie 1988r. ostatnie Lim-6 bis wycofano z lotniczego pułku MW ( 30 ). Część maszyn trafiła do bazy w Mierzęcicach, a większość do ostatniego pułku ,45 PLMB w Babimoście który w sierpniu 1988r. stał się jednostką szkolno-bojową. Po jego rozwiązaniu w 1992r., samoloty Lim-6 bis zniknęły z polskiego nieba.
Lim-6 M / MR 1971r.
W miarę upływu czasu używane przez wojsko myśliwce przechwytujące Lim-5 P ( te z celownikami radiolokacyjnymi ) przestały spełniać swoją rolę. Ponieważ dysponowały jeszcze długim resursem płatowców postanowiono je przebudować na wersje myśliwsko-szturmowe. 
Z samolotów usunięto SR. Dla zachowania równowagi przeniesiono akumulator do przodu i dodano obciążenie. Zamontowano aparat fotograficzny AFA-39. Dodano dodatkowe węzły uzbrojenia. Nie montowano spadochronu hamującego.
Prace prowadzono w LZR-2 w Bydgoszczy. Samolot oznaczono początkowo Lim-5 P bis, ale ostatecznie przyjęto nazwę Lim-6 M. Stosuje się także oznaczenie Lim-6 MR. Pierwszym tak przebudowanym samolotem w 1971r. był 1D 06-02. W latach 1972-1978r. przebudowano około 60 maszyn Lim-5 P do standardu Lim-6 M.
Polska modernizacja Lim-5 stała się także przedmiotem eksportu do NRD. W ramach remontów samolotów zbudowano dodatkowe węzły pod wyrzutnie Mars-2, łącznie 30 zestawów, czyli 60 węzłów. 

Próba oceny samolotu Lim-5, Lim-6.
Samoloty Lim-5 jako myśliwce bardzo szybko się zestarzały. Era samolotów naddźwiękowych zbliżała się nieuchronnie. Niemniej opracowanie wersji myśliwsko-szturmowej okazało się zabiegiem niezwykle udanym. Lim-6 bis na długie lata zagościł w lotnictwie szturmowym. W 1969r. przeprowadzono próby kilku typów samolotów w wykonywaniu zadań bezpośredniego wsparcia. Spośród samolotów MiG-21, Su-7 i Lim-6 bis najwyższą ocenę otrzymał właśnie ten ostatni. Nie sposób przecenić roli, jaką ten właśnie samolot odegrał w naszym lotnictwie wojskowym. Wielu pilotów z wielkim sentymentem wspomina ten samolot.

Zestawienie wersji z ZSRS i Polski.

 

ZSRS

Polska

1

MiG-17

-

2 nowsze wyposażenie

MiG-17A

-

3 z radarem

MiG-17 P

-

4 Silnik z dopalaczem

MiG-17 F

Lim-5

5 z dopalaczem i radarem

MiG-17 PF

Lim-5 P

6 z dopalaczem, radarem i k.p.r.

MiG-17 PM

-

7 rozpoznawczy

-

Lim-5 R

8 Szturmowiec. Po krótkiej eksploatacji przebudowane na Lim-6 bis

-

Lim-5 M

9Zbudowano 40 sztuk niedostarczonych wojsku, które przebudowano na Lim-6 bis

-

Lim-6

10 Podstawowy szturmowiec

-

Lim-6 bis

11Rozpoznawczy

-

Lim-6 R

12Są to Lim-5 P przebudowane do standardu Lim-6 bis

-

Lim-6 M

Opracował Karol Placha Hetman