Tupolew Tu-134


Kraków 26.05.2009r.
215c Rozdział 1.11.1968r.
OKB Tupolew Tu-134 
Polska

Samolot transportowy
Konstrukcja 


Tu-134 A SP-LHB Czyżyny. 2004r. 
Wszystkie zdjęcia Karol Placha Hetman lub archiwum.

Konstrukcja 
W Polsce użytkowano trzy odmiany samolotów Tu-134;
5 egzemplarzy Tu-134 z oszklonym nosem i 72 miejsca pasażerskim. 
5 egzemplarzy Tu-134 A z oszklonym nosem, wydłużonym o 2,10 m kadłubem i 84 miejsca pasażerskie.
3 egzemplarze Tu-134 A bez oszklonego nosa, wydłużonym o 2,10 m kadłubem i 84 miejsca pasażerskie.


Tu-134 PLL LOT na Okęciu. Usterzenie bez żądła. Pierwszy wzór malowania. 1975r.


Tu-134 PLL LOT podchodzi do lądowania. Samolot w pierwszym wzorze malowania. Dobrze widoczne wychylone klapy, zespół podwozia, wysunięte reflektory i żądło na usterzeniu. 1978r.

Samolot jest wyłącznie pasażerski. Zbudowany jako dwusilnikowy, dolnopłat, całkowicie metalowy.
Skrzydła skośne, wzorowane na skrzydłach bombowca Tu-16 i pasażerskich Tu-104/124, o powierzchni 127 m kwadratowych. Dwudźwigarowe. Krawędź natarcia załamana, przy kadłubie 42 stopnie, na zewnątrz 40 stopni. Skrzydła wyposażono w lotki, które zajmują około 40 % spływu i klapy zaskrzydłowe. Uzupełnieniem klap zaskrzydłowych jest duża klapa podkadłubowa. Na górnej powierzchni skrzydeł umieszczono dwie pary kierownic aerodynamicznych. W skrzydłach umieszczono zbiorniki paliwa o pojemności 13 200 litrów. Do skrzydeł konstrukcyjnie dołączono gondole podwozia głównego.
Kadłub o przekroju kołowym. Maksymalna średnica wynosi 2,90 m. Rozpoczyna się oszklonym nosem, w którym umieszczono kabinę nawigatora. ( W PLL LOT za wyjątkiem trzech najmłodszych maszyn ). Typowe rozwiązanie samolotów bombowych. Oszklenie składa się z 8 okien. Okno dolne jest największe i jako jedyne ma płaską szybę. Nawigator siedzi na obrotowym foteliku, co ułatwia zajmowanie miejsca. Oprócz wyposażenia dysponuje stolikiem umieszczonym po lewej stronie. Kabina pilotów posiada dużą powierzchnię oszklenia i składa się z 10 okien, z których dwa największe przed pilotami wyposażono w zewnętrzną wycieraczkę. W kabinie pilotów lewy fotel zajmuje kapitan, prawy – drugi pilot. W centralnej części tablicy przyrządów, poniżej umieszczono przejście do kabiny nawigatora. Za pilotami ma miejsce mechanik pokładowy. Ścianka działowa z drzwiami oddziela kabinę lotników od reszty. Tu umieszczono przedział dla reszty personelu latającego, czyli stewardesy, drzwi wejściowe w prawej burcie, szafy wyposażenia pokładowego, kuchnię, przedział bagażowy, czasami WC. Konfiguracja tego przedziału była bardzo różna. Kolejna ścianka działowa z drzwiami oddziela przestrzeń przeznaczoną dla pasażerów. Tutaj jest korytarzyk z drzwiami wejściowymi w lewej burcie, i ścianka z kotarą do kabiny pasażerskiej. W kabinie pasażerskiej umieszczono fotele w szeregu po 4 z przejściem po środku. Wersja I ( pierwsza ) z 18 rzędami ( 72 pasażerów ), wersja A z 21 rzędami ( 84 pasażerów ). Te trzy dodatkowe rzędy uzyskano właśnie poprzez wydłużenie kadłuba. Fotele są zespolone w pary i wyposażone w składane podłokietniki. Można je łatwo; demontować, zwiększać i zmniejszać odstęp miedzy rzędami, ustawiać tyłem do kierunku lotu. Zamiast foteli można zamontować stoły. W oparciu każdego fotela jest stolik dla pasażera siedzącego z tyłu. Każdy pasażer dysponuje indywidualną kamizelką ratunkową. Nad głowami pasażerów umieszczono półkę na podręczny bagaż. Kabina otrzymała w burtach okrągłe okna. Wersja I ma 14 okien w lewej burcie i 16 okien w prawej burcie. Wersja A ma 15 okien w lewej burcie i 18 okien w prawej burcie. Dodatkowe dwa lub trzy okna umieszczono także w tylnej górnej technicznej części kadłuba. Cztery okna są oknami wyjść ewakuacyjnych, po dwa w burcie lewej i prawej nad skrzydłami. Wejście do kabiny umożliwiają drzwi umieszczone w przedniej części kadłuba po lewej i prawej stronie. Drzwi te są także drzwiami awaryjnymi. Samolot w razie niebezpieczeństwa opuszcza się przy wykorzystaniu nadmuchiwanych zjeżdżalni. Pasażerowie zwykle wsiadają przez drzwi lewe. Na wysokości skrzydeł w kabinie jest ścianka działowa dzieląca kabinę pasażerską na dwie części. Jej istnienie związane jest z umieszczeniem w tym miejscu wzmocnionej wręgi połączonej z dźwigarem skrzydła. W tyle kadłuba umieszczono dwie kabiny WC. Przestrzenie pod podłogą były zbyt małe, aby zaadoptować je na bagażniki. Pod przednia częścią kadłuba, przed podwoziem przednim, umieszczono wystającą radioprzepuszczalną kopułę, która skrywa radar pogodowy. W przedniej części kadłuba umieszczono dwa wysuwane reflektory. Na kadłubie zamontowano kilka różnego rodzaju anten. Kadłub wersji A zakończony jest dyszą wylotową generatora. 


Tu-134 PLL LOT kabina lotników. 1975r.


Tu-134 kabina pasażerska. 1963r.

Usterzenie w układzie T, skośne. Całkowicie metalowe. Z podziałem na stery i stateczniki. Usterzenie pionowe o kącie krawędzi natarcia 45 stopni, z dużym napływem, na którego krawędzi umieszczono chwyt powietrza do klimatyzacji. Ster kierunku z klapką wyważającą podparty w 3 miejscach. Usterzenie poziome o kącie krawędzi natarcia 45 stopni i rozpiętości 11,80 m. Ster wysokości mocowany na 7 zawiasach z klapkami wyważającymi na każdej połówce. W miejscu połączenia usterzenia pionowego z poziomym do przodu wysunięta jest osłona anteny w kształcie żądła. Początkowo samoloty wersji I jej nie posiadały. 


Tu-134 A usterzenie. 2008r.
Zespół podwozia zaadoptowany od Tu-16/104/124. Jest wyróżniającym elementem konstrukcji. Możliwe jest lądowanie na pasach gruntowych. Obecnie ( 2009r. ) takich rozwiązań w samolotach pasażerskich się nie stosuje. Baza podwozia wynosi 16,04 m, rozstaw podwozia głównego 9,45 m. Podwozie przednie o kołach zdwojonych zamontowano na jednej goleni z dodatkowymi dwoma zastrzałami bocznymi i tylnym zastrzałem roboczym. Koła wyposażono w błotniki. Amortyzator olejowo-powietrzny wbudowany w goleń. Podwozie jest skręcane i wyposażone w tłumik drgań shimy. Chowa się w locie do tyłu. Komorę podwozia zamykają cztery klapy. Dwie przednie są otwarte, gdy podwozie jest wypuszczone. Dwie tylne większe otwarte są tylko podczas wypuszczania lub chowania podwozia, co zabezpiecza komorę przed zbytnim zabrudzeniem. 


Tu-134 A. Przednie podwozie. 2008r.
Podwozie główne otrzymało komory w opływowych owiewkach na spływie skrzydeł. Dzięki temu uzyskano duży jego rozstaw, co przy silnych bocznych podmuchach poprawia bezpieczeństwo lądowania. Podwozie główne stanowią czterokołowe wózki. Podparte są na jednej goleni z bocznymi wzmocnieniami i przednim zastrzałem roboczym. Komora jest zamykana trzema pokrywami. Przednia pokrywa porusza się na przednim zastrzale. Dwie główne pokrywy otwierane są tylko podczas chowania lub wypuszczania podwozia. Wszystkie koła wyposażono w hamulce hydrauliczne tarczowe. Na gondolach umieszczono wystawiane reflektory.


Tu-134 A. Prawy zespół podwozia głównego. 2008r.

Zespół napędowy Tu-134 / A
Dwa silniki turbowentylatorowe Sołowjew D-30 w wersji Tu-134. Ciąg 2 x 64,5 kN.
Dwa silniki turbowentylatorowe Sołowjew D-30 II w wersji Tu-134 A. Ciąg 2 x 66,7 kN wyposażone w odwracacze ciągu. Jeden silnik podczas rejsowego lotu spala średnio 1 178 litrów na godzinę, czyli 19,64 litrów na minutę. Aby przelecieć dystans 100 km jeden silnik potrzebuje średnio 196 litrów nafty lotniczej. Są to dane średnie, ale uwzględniające także start i lądowanie maszyny. Tankowanie samolotu odbywało się z autocysterny, która podjeżdżała przed prawe skrzydło.
Rozruch silników następuje poprzez zewnętrzny agregat rozruchowy umieszczony na podwoziu samochodu ciężarowego Ził. Samochód podjeżdżał tyłem pod lewy silnik. Możliwy jest także rozruch silnika D-30 II bez lotniskowych źródeł zasilania przy pomocy dodatkowego turbogeneratora umieszczonego w ogonie kadłuba sprężonym powietrzem. Ten turbogenerator służy także do wentylacji, ogrzewania i klimatyzacji kabiny. Wytarza energię elektryczną, kiedy nie pracują silniki główne. Takie urządzenie umożliwia eksploatacje samolotu na lotniskach pozbawionych zaplecza technicznego.
Samoloty PLL LOT przechodziły przeglądy i remonty w Mińsku.

Wyposażenie 
- Instalacja elektryczna.
- Instalacja hydrauliczna.
- Instalacja przeciwoblodzeniowa na krawędziach skrzydeł, usterzenia, wlotów do silników, szyb kabin lotników.
- Instalacja klimatyzacji i wentylacji kabin.
- Wyposażenie radionawigacyjne. 


Obsługa Tu-134 A na Okęciu w 1981r.

Dane T-T

 

Tu-134  listopad 1968r.

Tu-134 A marzec 1973r.

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

29,00

29,00

M.

D

 

34,35

37,50

M.

H

 

9,02

9,14

M.

Pow. Nośna

 

127,3

127,3

M2

Masa

Własna

28 000

29 050

Kg

 

Całkowita

44 500

47 000

Kg

 

Ładunku

27 500

29 050

Kg

 

Paliwo

13 200 litrów

13 200 litrów

Kg

Prędkość

Max

900

905

Km/h

 

Wznoszenia

17,5

18,5

M/s

 

Przelotowa

750

750

Km/h

Zasięg

Max

3 500

5 000

Km

 

Z ładunkiem

 

1 800 – 2 800

Km

Pułap

 

 

11 900

M.

Silnik

Typ

D-30

D-30 II

 

 

Ciąg

2 x 64,5 kN

2 x 66,7 kN

 

Załoga

 

4

4

 

Pasażerowie

 

72

84

 

Liczba

sztuk

5

8

 



Opracował Karol Placha Hetman