Polot.net

Polskie Lotnictwo Wojskowe

Kraków 19.12.2017r.

249a Rozdział 16.11.1979r.

PZL WSK Świdnik  PZL-Sokół

Polska

Konstrukcja 

 

PZL-Sokół nb 0506. Babie Doły 2014 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Śmigłowiec PZL-Sokół

Konstrukcja PZL-Sokół

Śmigłowiec PZL-Sokół został zbudowany w układzie klasycznym, z jednym wirnikiem nośnym i śmigłem ogonowym. Ma konstrukcję metalową. 

Śmigłowiec PZL-Sokół ma bardzo dobrze zaprojektowaną kabinę ładunkową, w której mieścić się 12 osób. Wymiary; długość 3,20 ( 3,70 ) m, szerokość 1,56 ( 1,60 ) m, wysokość 1,40 m. Dostęp do kabiny ładunkowej zapewniają przesuwane drzwi na prawej burcie (nieco z tyłu) i lewej burcie (nieco z przodu). Drzwi na prawej burcie mają wymiary 1,25 m x 1,20 m. W kabinie ładunkowej przewidziano dźwig (wyciągarka). W wersji sanitarnej przewidywano transport czterech chorych na noszach i dwie osoby personelu medycznego. Kokpit od kabiny pasażerskiej jest oddzielony szafami osprzętu, ale istnieje przejście między obu kabinami. W tyle kadłuba są kolejne przedziały osprzętu śmigłowca i bagażnik. Kadłub w dużej mierze jest łączony metodą zgrzewania, które zastąpiło powszechne nitowanie. Jednak nitowania nie udało się całkowicie wyeliminować. 

Statecznik poziomy jest ruchomy. Został sprzężony kinematyczne ze sterowaniem skokiem ogólnym wirnika nośnego, co poprawia stateczność i sterowność podłużną śmigłowca. 

Podwozie trójpodporowe. Przednie z dwoma kołami na wspólnej osi, o wymiarach 400 x 150 mm. Podwozie główne z kołami pojedynczymi, o wymiarach 500 x 250 mm. Przewidywano możliwość łatwego montażu pływaków lub nart. 

Silniki PZL-10 W

Silniki umieszczono ponad kabiną ładowni. Napędem są dwa silniki turbinowe PZL-10 W. Są one modyfikacją sowieckich silników TWD-10, które były opracowane jako napęd samolotu Antonow An-28. Silnik opracował Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Sprzętu Komunikacyjnego PZL w Rzeszowie. Nowością konstrukcyjną było zamontowanie silników bezpośrednio do boków przekładni głównej i ramy pod przekładnią. Takie rozwiązanie ma duże zalety. Zmniejsza poziom hałasu, drgań konstrukcji i ryzyko pożaru. Moc startowa jednego silnika PZL-10 W wynosi  640 kW ( 870 KM ). Moc nadzwyczajna, wykorzystana w przypadku awarii drugiego silnika wynosi 735,5 kW ( 1 000 KM ). (Dane z 1984 roku). Silnik o mocy 2 x 662 kW (Dane z 2005 roku).

W Rzeszowie pracami nad silnikiem PZL-10 W kierował inż Hubert Nowak. W 1986 roku w Rzeszowie uruchomiono produkcję seryjną silników PZL-10W. Turbina napędowa PZL-10 W jest adaptacją turbiny Głuszenko TWD-10B, opracowanej w Omskim Biurze Projektowania Silników w 1970 roku, dla napędu samolotów takich jak An-28 (M-28 Bryza) czy An-3. Produkcja tych silników trafiła do Polski wraz z licencją na produkcję samolotów An-28. Po prywatyzacji WSK PZL Rzeszów właścicielem zakładu stała się firma Pratt-Whitney. Silnik wyposażono wówczas w system elektronicznego sterowania FADEC.

PZL-Sokół nb 0815. Dobrze widoczna belka ogonowa ze śmigłem. Babie Doły 2014 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Przeniesienie napędu na tylne śmigło ogonowe jest realizowane poprzez wał transmisyjny, który jest wykonany z rur duraluminiowych. Sprzęgła  wykonano jako wpusty wieloklinowe, zamiast stosowanych do tej pory przegubów Kardana. 

Do obsługi silnika wykorzystuje się jego pokrywy, które po otwarciu stanowią pomost dla pracowników technicznych. Podobnie rozwiązanie jest stosowane w kilku innych śmigłowcach; Mil Mi-6, Mil Mi-8. Na kadłubie śmigłowca są także uchwyty i stopnie, aby była możliwa obsługa lotniskowa śmigłowca bez pomostów remontowych. 

Zbiorniki paliwowe w śmigłowcu są typu miękkiego, wykonane z cienkiej tkaniny gumowanej. 

Śmigłowiec PZL-Sokół otrzymał automat utrzymujący odpowiednie obroty wałów turbin silników, co znacznie ułatwia pilotaż. Ewentualnie jest możliwe przejście na sterowanie ręczne. 

Wirnik nośny śmigłowca PZL-Sokół jest czterołopatowy. Łopaty wykonano z włókna szklanego przesyconego żywicą epoksydową. Przed oblodzeniem łopatę chroni elektro-oporowa instalacja grzewcza. Końcówki łopat są tak ukształtowane, aby maksymalnie zmniejszyć straty brzegowe. Średnica wirnika nośnego wynosi 15,70 m i jest możliwie najmniejszą, aby zapewnić założone parametry śmigłowca. 

Śmigło ogonowe śmigłowca PZL-Sokół jest trójłopatowym o średnicy 3,00 m. Łopaty wykonano z włókna szklanego przesyconego żywicą epoksydową. Piastę wykonano z tytanu. W układzie hydraulicznym sterowania śmigłem ogonowym zastosowano sygnalizator ostrzegający pilota przed gwałtownymi manewrami. 

Śmigłowiec PZL-Sokół został przystosowany do lotów w dzień i w nocy. 

Dla bezpieczeństwa wiele instalacji i systemów zdwojono, a niektóre są nawet potrójne. 

W śmigłowcu zastosowano dwukanałowy pilot automatyczny. 

Projektowany okres międzynaprawczy śmigłowca wynosi 1 500 godzin. Żywotność dla głównych zespołów konstrukcyjnych śmigłowca wynosi 4 500 godzin. Żywotność ogólnotechniczna śmigłowca wynosi 9 000 godzin.

PZL-Sokół nb 0818. Tomaszów Mazowiecki 2012 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PZL-Sokół nb 0818. Tomaszów Mazowiecki 2012 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PZL-Sokół nb 0809, 0611. Tomaszów Mazowiecki 2012 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PZL-Sokół nb 0911 w wersji sanitarnej. 2012 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PZL-Sokół nb 0818 w wersji bojowej. 2007 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PZL-Sokół nb 0904, tablica przyrządów. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Dane techniczne PZL-Sokół

Średnica wirnika nośnego 15,70 m

Średnica śmigła ogonowego 3,00 m

Długość maksymalna z wirującym wirnikiem 18,85 m

Szerokość kadłuba 3,25 m

Masa własna 3 850 kg

Masa całkowita 5 810 kg

Masa maksymalna 6 000 - 6 400 kg

Masa użyteczna 2 490 kg

Masa ładunku handlowego 1 200 - 1 500 kg

Prędkość maksymalna 250 - 260 km/h

Prędkość przelotowa 220 km/h

Wznoszenie pionowe 2 m/s. Możliwe wznoszenie na jednym silniku z prędkością 0,25 m/s.

Wznoszenie ukośne 9,4 m/s

Pułap zawisu bez wpływu ziemi 1 700 - 1 850 m ( 2 000 - 2 500 m )

Pułap praktyczny 5 000 m

Zasięg 550 - 600 km

Zasięg 734 km

Zasięg maksymalny z dodatkowymi zbiornikami paliwa 1 100 km

 

Opracował Karol Placha Hetman