PZL M-26 Iskierka

Kraków 8.07.2013r.

274c Rozdział 15.07.1986r.

PZL M-26 Iskierka

PZL Mielec

 

Samolot szkolno-treningowy, akrobacyjny.

Konstrukcja

PZL M-26 Iskierka nr 1APP01-01 rejestracja SP-PIA. 1986r. Zdjęcie LAC

PZL M-26 Iskierka rejestracja SP-DIF. Zdęcie PZL Mielec

 

Konstrukcja

Dwumiejscowy, jednosilnikowy (silnik tłokowy), metalowy dolnopłat z chowanym podwoziem. Część elementów wykonano z kompozytu. Konstrukcja wytrzymuje przeciążenie; dla masy 1 100 kg +7g, -3,5 g, dla masy 1 400 kg  +4g -1,72g. W USA samolot certyfikowano na +6 -3g, choć wytrzymuje +9 -6g.

 

Skrzydła proste, o obrysie prostokątnym. Przy kadłubie niewielki napływ. Profil NACA 652-415. Wznos dodatni 7 stopni. Kąt zaklinowania 2 stopnie. Skręcenie geometryczne 2 stopnie 9 minut 51 sekund. Skrzydło pochodzi z samolotu M-20 Mewa. Modyfikacja polegała na skróceniu końcówek. Lotki zachowano, natomiast skrócono rozpiętość klap. Konstrukcja jednodźwigarowa z przednim i tylnym dźwigarem pomocniczym. W skrzydłach umieszczono zbiorniki paliwa. Końcówki skrzydeł wykonane z laminatu epoksydowego. W lewym skrzydle, w krawędzi natarcia zamontowano reflektor. Klapy zaskrzydłowe o powierzchni 1,06 m kwadratowego, zawieszone na trzech zawiasach. Zajmują 53 % rozpiętości spływu skrzydła. Konstrukcja pół-skorupowa. Lotki zajmują 47 % krawędzi spływu. Lotka typu Friese, wyważona masowo, o łącznej powierzchni 1,17 m kwadratowego. Lotka wisi na trzech zawiasach. Szerokość cięciwy przy kadłubie wynosi 1,88m, a na końcu 1,60 m. Skrzydła strukturalnie dysponują siłowym żebrem, do którego można podłączyć węzeł o nośności 2 x 125 kg.

 

Kadłub metalowy, o konstrukcji pół-skorupowej. Przekrój zbliżony do eliptycznego. Technologicznie podzielony na trzy części; górna z osłona kabiny, dolna z przedłużeniem dźwigara głównego i tylna z usterzeniem. Kadłub zbudowany z 11 wręg, podłużnic i pokrycia. Wsporniki i okucia są mocowane śrubami i nitami. Pokrycie nitowane. Łoże silnika spawane z rur stalowych (stal chromowo-molibdenowa). Silnik spoczywa na łożu poprzez gumowe amortyzatory. Przedział silnikowy jest oddzielony od reszty przegroda z blachy ognioodpornej. Osłona silnika jest zbliżona do osłony z M-20 Mewa. Osłona zamykana jest zamkami typu Camloc, co umożliwia jej szybkie zdjęcie.

Kabina załogi o długości 2,91 m. Max szerokość 0,88 m. Max wysokość 1,30 m. Kabina mieści dwa fotele w układzie tandem, regulowana w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Tylny fotel umieszczono z przewyższeniem 150 mm, co zapewnia widok do przodu w dół z tylnego fotela o kąt 8 stopni, podobnie jak z fotela przedniego. Fotele umożliwiają stosowanie spadochronu ratunkowego siedzeniowego lub plecowego. Pasy bezpieczeństwa o regulowanej długości mocowane są do struktury kadłuba. Osłona kabiny ma trzy okna. Przedni stały wiatrochron z jednego arkusza szkła organicznego o grubości 6 mm. owiewka jednoczęściowa, odchylana na prawy bok. Jej oszklenie wykonano z dwóch arkuszy szkła organicznego o grubości 4 mm. Ruchoma osłona kabiny może zostać awaryjnie odrzucona. Za tylnym fotelem umieszczono bagażnik.

PZL M-26 Iskierka nr 1APP01-01 rejestracja SP-PIA. Kabina. 1986r. Zdjęcie LAC

PZL M-26 Iskierka nr 1APP01-01 rejestracja SP-PIA. Widok pierwszej kabiny. 1986r. Zdjęcie LAC.

Przyrządy pokładowe; u samej góry, nie widoczna na zdjęciu, busola magnetyczna BL-03. U samej góry kontrolki sygnalizacyjne. Kolejno od lewej strony górny rząd; wolto-amperomierz VA-3, wskaźnik podwozia LUN 1694, sygnalizator PS 06 AK, sztuczny horyzont LUN 1202, wysokościomierz PW-12, trójwskaźnikowy kontroler silnika UKZ-1, obrotomierz MS-71M. Kolejno od lewej strony dolny rząd; zestaw przełączników i bezpieczników, przełącznik wciągania-wypuszczania podwozia, zegar ACzS-1, wskaźnik LUN 1601, żyrobusola CG-121 oraz wskaźnik ARL 1601, wariometr WR 10-UBK, paliwomierz PL-1M, wskaźnik ciśnienia w kolektorze ssącym Ki1000A, wskaźnik temperatury głowic TCT9. Na środkowym dolnym panelu od góry; lampka markera i korekta magnetyczna, radiostacja SRS-6102, automatyczny radiokompas ARL 1601, selektor sygnałów akustycznych SSA-1. Na prawym dolnym panelu gałka awaryjnego wypuszczania podwozia. Na lewej burcie widoczna dźwignia chowania i wypuszczania klap zaskrzydłowych. W kabinie tylnej umieszczono między innymi; wskaźnik kursu magnetycznego i radiowego WKMR-2, licznik moto-godzin.

 

Usterzenie klasyczne z podziałem na stery i stateczniki. Usterzenie pionowe ma obrys trapezowy ze skosem. Statecznik pionowy o powierzchni 1,06 m kwadratowego. Konstrukcja jedno-dźwigarowa. Ster kierunku o powierzchni 1,96 m kwadratowego, wyważony rogowo. Końcówka statecznika wykonana z laminatu epoksydowego. Usterzenie poziome ma rozpiętość 3,80 m i powierzchnię 3,30 m kwadratowego. Ster wysokości, o powierzchni 1,15 m kwadratowego. Ster ma klapkę wyważającą.

W pierwszym prototypie zastosowano płytowe usterzenie poziome.

 

Układ sterowania zdwojony; drążki i pedały. Układ popychaczowo-linkowy. Dźwignia klap umieszczona z lewej strony foteli. Sterowanie klapka wyważającą steru wysokości sterowana elektrycznie. Przełącznik na drążku sterowym i mechanicznie pokrętłem na lewym pulpicie.

 

Podwozie zapożyczone z M-20 Mewa. Wciągane i wypuszczane elektro-hydraulicznie. Wszystkie koła pojedyncze. Przednie chowane do tyłu do kadłuba. Kółko wystaje częściowo. Koło przednie sterowane +- 27 stopni. zawieszone na widelcu. Główne podwozie chowane w skrzydła, w kierunku kadłuba. Koła na półwidelcu. Wszystkie amortyzatory olejowo-pneumatyczne. Ogumienie jest jednakowo dla wszystkich kół. Ma wymiary 463 x 155. Różnią się tylko ciśnieniem; w przedzie 215,5 kPa, główne 343,5 kPa. W podwozi głównym hamulce tarczowe. Dodatkowo mechaniczny hamulec postojowy. Awaryjne wypuszczanie podwozia pneumatyczne. Rozstaw podwozia 2,93 m. Baza podwozia 1,93 m.

 

Napęd

Pierwszy prototyp i odmiana M-26-00 silnik PZL-F6A350C1 6-cylindrów w układzie bokser, chłodzony powietrzem, o mocy 1 x 150 kW (1 x 205 KM) przy 2 800 obrotach. Silnik dostosowano do akrobacji poprzez zmianę gaźnika na przeponowy i poprawiono układ olejowy. Chłodzenie odbywa się poprzez dwa specjalnie ukształtowane wloty powietrza na cylindry i wylot pod kadłubem wyposażony w regulacyjna klapę. Powietrze do cylindrów przechodzi przez filtr powietrza złożony z dwóch wkładów zapożyczonych z samochodu FSO125.

Śmigło w prototypie dwułopatowe, metalowe, nastawne Hartzell BHC-C2YF-CkUF, o średnicy 1,90 m. Standardowo metalowe, trój-łopatowe PZL US142000 o stałych obrotach, przestawiane hydraulicznie. Paliwem jest benzyna B100/130 lub B95. Ta ostatnia z ograniczeniami spowodowanymi temperaturą otoczenia. Paliwo w 2 zbiornikach skrzydłowych o pojemności 2 x 92 litry i zbiornik wyrównawczy 9 litrów. Łączna pojemność instalacji 193 litry. Paliwo do silnika podaje pompa, poprzez filtr i gaźnik. Jest także awaryjna pompa elektryczna. Układ olejowy zapełniony olejem Aero-Shell W100. Olej chłodzony w chłodnicy oleju (CLOP 120 lub 121) pod silnikiem. Filtr oleju PP-8,4.

 

Drugi prototyp i odmiana M-26-01 silnik Avco Lycoming AEIO 540-L1B5D o mocy 1 x 220 kW (1 x 300 kM) przy 2 700 obrotach. 6-cylindrów w układzie bokser. Chłodzony powietrzem z wtryskiem paliwa (bez gaźnikowy).

Śmigło trój-łopatowe Hoffmann HO-V123k-V/200CU-10. Średnica 1,90 m. stało-obrotowe, przestawiane hydraulicznie. Paliwem jest benzyna B100/130. Paliwo umieszczono w 4 zbiornikach skrzydłowych, każdy po 90 litrów. Zbiornik wyrównawczy 9 litrów. Całkowita pojemność instalacji paliwowej 368 litrów.

 

Instalacje

Instalacja elektryczna zasilana prądem stałym o napięciu 27,5 V oraz zmiennym 115 V i 3 x 36 V/400 Hz. Minus na płatowcu. Alternator 24 V 50 A. Rezerwowy akumulator o pojemności 25 Ah. Samolot może pobierać energię z lotniskowego źródła zewnętrznego.

Instalacja hydrauliczna zapożyczona z M-20 Mewa. Wykorzystywana do chowania i wypuszczania podwozia i hamowania kół.

Samolot posiada instalacje wentylacji i ogrzewania kabiny oraz nadmuch gorącego powietrza na wiatrochron.

 

Dane T-T

 

M-26-00 Iskierka

M-26-01 Iskierka

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

8,60

M.

D

 

8,30

M.

H

 

2,96

M.

Pow. nośna

 

14,0

M2

Masa

Własna

850

940

Kg

 

Całkowita

1 200

1 400

Kg

 

Max

 

 

Kg

 

Ładunku

 

 

Kg

 

Paliwo

139

271

Kg

Prędkość

Max

265

340

Km/h

 

Max

 

370, 200 kts

Km/h

 

Wznoszenia

4

8

m/s

 

Przelotowa

 

280, 151 kts

Km/h

 

Lądowania

98

110

Km/h

Zasięg

Max

940

1 620

Km

 

Z ładunkiem

 

1 409, 761 NM

Km

Pułap

 

 

4 000, 13 123 ft

M.

Rozbieg

Dobieg

450/430 (h 15 m)

570/540 (h 15 m)

M.

Silnik

Typ

PZL-F

Lycoming AEIO-540-L1B5

 

 

Ciąg

1 x 150 kW

1 x 220 kW

 

Załoga

 

2

2

 

Liczba

sztuk

1

9-20

 

 

PZL M-26 Iskierka 1986r. Zdjęcie LAC

PZL M-26 Iskierka ze złożonym podwoziem. 1986r. Zdjęcie LAC

PZL M-26 Iskierka 1986r. Zdjęcie LAC

PZL M-26 Iskierka 1986r. Zdjęcie LAC

 

Opracował Karol Placha Hetman