Mikojan i Guriewicz MiG-21 bis


Kraków 20.04.2009r.
256b Rozdział 1961.09.29. ( 4.02.1980r. )
OKB Mikojan i Guriewicz MiG-21 bis
Polska

Naddźwiękowy samolot myśliwski, działający w "każdych warunkach pogodowych".
Historia. 


MiG-21 bis nb 9204 Czyżyny 2008r. zdj. Karol Placha Hetman
MiG-21 bis
Samolot MiG-21 bis należy do czwartej i ostatniej generacji MiG-21.
W lutym 1971r. z zebranych doświadczeń z konfliktów zbrojnych, w których wzięły udział myśliwce MiG-21 wyłoniła się koncepcja poszerzenia możliwości bojowych na bliskich odległościach i na małych wysokościach. W ten sposób narodził się MiG-21 bis typ 75, E-7 bis.
Maszyna otrzymała nowy silnik R-25-300 o ciągu 4 020 / 6 960 kG. Konstrukcyjne otrzymał o sprężarkę 8-stopniową oraz drugie dopalanie. Był to zakres pracy silnika zwany CZR, z sowiecka „czieriezwyczajnyj rieżim” czyli zakres nadzwyczajny. Pozwala on po włączeniu zakresu „pełne dopalanie” uruchomić jakby drugi dopalacz. Obroty wirnika wzrastają wówczas do wartości 102,5 %. Skutek jest taki, że ciąg wzrastał do 1 x 9 720 kG ( 1 x 9 800 kG ), czyli przekraczał masę samolotu. Zakres ten można uruchomić tylko przy prędkości Ma>1 i na wysokości do 4 000 m i może pracować tylko przez 3 minuty. Prędkość wznoszenia wzrosła do 225 m/s., kiedy to MiG-21 F-13 ma 150 m/s, a MiG-21 SM ma 130 m/s. Czas rozpędzania z 600 km/h do 1 100 km/h z 28 sekund zmalał do 19 sekund. Przeciążenia eksploatacyjne z 7 g. wzrosły do 8,5 g. Zużycie paliwa na tym zakresie wzrasta ogromnie, z grubsza 7,1 litrów na sekundę. Dla tego zakresu na silniku zamontowana jest trzecia pompa z regulatorem. Aby dopełnić informacji to zakres CZR, gdy samolot przekraczał pułap 4 000 m sam się wyłączał, bez udziału pilota. Uruchomienie drugiego dopalania sygnalizowała w kabinie lampka DOD DOP, a ogień z dyszy silnika wydłużał się.
Niestety nowy silnik z charakteru musi mieć mniejszy resurs, bardziej skomplikowaną i czasochłonną obsługę i niestety większą awaryjność. Polscy mechanicy ( przynajmniej początkowo ) woleli obsługiwać silniki poprzednie R-11/13. Silniki w Polsce wymagały większej troski i rzetelności. Silnika R-25 nie dało się już „skręcić na druta”. Być może opinii ta wynikała z gorszej jakości materiałów, co było wynikiem pogłębiającego się kryzysu w ZSRS. 
Instalacja paliwowa osiągnęła pojemność 2 885 litrów. Efekt ten osiągnięto poprzez powiększenie zbiornika nadkadłubowego. Pogorszeniu uległa aerodynamika, ale w sposób nieznaczny i nie odczuwalny przy nowym silniku. Maszynę uzbrojono w k.p.r. klasy p-p R-13 M i R-55, a później R-60 M. Jednym słowem wzrósł asortyment uzbrojenia. Pojawiła się nowa stacja radiolokacyjna. Teoretycznie wchodzi ona do pracy po 4 minutach, ale praktycznie znacznie szybciej.
Wyposażenie kabiny jest bardzo zbliżone do wersji MiG-21 MF.
Od 1975r. zaczęto produkować modyfikację myśliwsko-bombową MiG-21 bis, z systemem automatycznego sterowania SAU-23 ESN i zestawem bliskiej nawigacji RSBN-2 S, a później RSBN-5 S. Wyposażenie to umożliwiło dokładne nawigowanie automatyczne lub komendowe. Pozwoliło na lądowanie przy podstawie chmur 150 m., widzialności do 1 500 m. Poprzednio odpowiednio 200 m. i 3 000 m. Nieoficjalnie samoloty te nazwano MiG-21 bis SAU.
Maszyny MiG-21 bis produkowano w Gorki w latach 1972-1982., a do 1987r. na potrzeby Indii, mimo iż w 1980r. licencje na nie sprzedano właśnie Indiom. Zbudowano 2 030 sztuk.
Według sowietów wersja MiG-21 bis w odróżnieniu od poprzednich wersji to już typowy myśliwiec frontowy. Zdolny do walki manewrowej, a nie tylko do przechwytywania. Jednak Polscy piloci udowodnili, że wersje MiG-21 MF, a nawet MiG-21 R ( po 1995r. ) są w stanie konkurować z ostatnią wersją tego myśliwca. Sedno leży nie tylko w broni, ale także w taktyce i umiejętnościach pilotów.

Dlaczego MiG-21 bis dla Polski?
ZSRS samolot MiG-21 bis w ofercie miał od 1975r., bo dla siebie montowali już od 1972r.. MON chciało pominąć czwarta generację MiG-21 i przejść od razu do MiG-23. Można tak było uczynić, gdyż 70-te lata to okres międzynarodowego odprężenia. Potencjał jakim dysponowaliśmy był wystarczający. Jednak MiG-23 nadal miał problemy konstrukcyjne, a uzbrojenie i stacja radiolokacyjna wersji MiG-23 MS nie było znacznym postępem w stosunku do MiG-21 bis. W grudniu 1977r. decyzją na Kremlu układ warszawski ma wycofać całkowicie myśliwce MiG-17 ( oaz pochodne ) i MiG-21 F-13 oraz stopniowo usuwać z pierwszej linii MiG-21 PF/PFM. W sowieckiej ofercie pojawił się nowy MiG-23 MF znacznie lepszy od MiG-23 MS. Podjęto wiec decyzję o zakupie tych maszyn dla 28 PLM OPK Słupsk. Lecz kraj nasz pogrążał się w kryzysie, a na dodatek rozpoczęła się druga zimna wojna. Trudno sobie wyobrazić ewentualną konfrontację Lim-5/5P z F-16. Produkcja eksportowa MiG-21 bis dobiegała końca. Produkowano ostatnie sztuki dla Finlandii. Lecz okazało się, że były jakieś maszyny w magazynie, a ewentualna produkcja i tak była by szybsza, wiec zdecydowano o zakupie tańszych MiG-21 bis. Po nas MiG-21 bis otrzymała także Bułgaria. Samoloty te uchronił nas przed zakupem MiG-25 RB rozpoznawczych i MiG-25DP przechwytujących do zwalczania rozpoznawczych SR-71. W układzie warszawskim tylko Bułgaria zakupiła MiG-25. 

PL MiG-21 bis 1980r.
W dniu 4.02.1980r. do Polski piloci sowieccy przyprowadzili pierwsze 10 maszyn. Do służby weszły 6.03.1980r. W latach 1980-1982 otrzymaliśmy 72 sztuk wersji MiG-21bis. 
Samoloty MiG-21 bis zakupiono dla 26 PLM ( późniejszy 9 PLM ) w Zegrzu Pomorskim i dla 34 PLM-MW w Babich Dołach. Równo po 36 sztuk. Samoloty te posiadały w stosunku do poprzednich wersji MiG-21 ekonomiczniejsze i bardziej wydajne silniki, lepsze przyrządy celownicze i doskonalsze uzbrojenie rakietowe. Dlatego nie dziwi fakt ich umieszczenia w jednostkach działających na kierunku najbardziej prawdopodobnego zagrożenia. Dzięki nowym maszynom 26 PLM i 34 PLM swoje dotychczas eksploatowane maszyny, głównie MiG-21 PFM, przekazały jako uzupełnienie do innych pułków myśliwskich.
Podczas dyżurów bojowych Polskie MiG-21 bis były zwykle wystawiane tak, że jeden miał podwieszone 2 x R-3 R, a drugi 2 x R-60.
Stan ilościowy samolotów PL MiG-21 w dniu 31.07.1991r.
1. 45 Lotniczej Eskadry Doświadczalnej w Modlinie podległa bezpośrednio dowództwu WLOP – 1 MiG-21 PFM, 1 MiG-21 MF, ( dodatkowo 2 Lim-5, 1 SB Lim-2, 1 TS-11 Iskra ).
2. 32 PLRT w Sochaczewie podległy bezpośrednio dowództwu WLOP – 24 MiG-21 R, 6 MiG-21 UM.
3. 1 PLM Warszawa w Mińsku Mazowieckim podległy pod 1 KOP w Warszawie – 12 MiG-21 PFM, 3 MiG-21 US, ( dodatkowo 9 MiG-29 A, 3 MiG-29 UB ).
4. 10 PLM w Łasku podległy pod 1 KOP w Warszawie – 22 sztuki MiG-21 w wersjach PFM, M, MF, 5 sztuk MiG-21 UM.
5. 2 PLM Kraków w Goleniowie podległy pod 2 KOP w Bydgoszczy – 24 MiG-21 M, MF, 5 MiG-21 UM.
6. 9 PLM w Zegrzu Pomorskim podległy pod 2 KOP w Bydgoszczy – 26 MiG-21 bis, 6 MiG-21 UM.
7. 41 PLM w Malborku podległy pod 2 KOP w Bydgoszczy – 24 MiG-21 MF, 6 MiG-21 UM.
8. 11 PLM w Starachowicach podległy pod 3 KOP we Wrocławiu ( pułk częściowo stacjonował w Mierzęcicach ) – 24 MiG-21 M, 5 MiG-21 UM.
9. 62 PLM w Krzesinach podległy pod 3 KOP we Wrocławiu – 26 MiG-21 PFM, 6 MiG-21 US.
10. 34 PLM-MW w Babich Dołach podległy LMW w Gdyni – 32 MiG-21 bis, 6 MiG-21 UM.

W 1998r. rozpoczęto likwidację 9 PLM z Zegrza Pomorskiego. Pierwsze jego samoloty przejął 41 PLM. 
W dniu 1.01.2001r. przestał istnieć 41 PLM w Malborku, a w jego miejscu powołano do życia 41 ELT i 22 BLot. Wówczas to na wyposażeniu eskadry były samoloty MiG-21 bis i TS-11 Iskra. Tymi samolotami wykonywano zadania prowadzenia działań myśliwskich, a także w ograniczonym zakresie wsparcie Wojsk Lądowych i Marynarki Wojennej. Eskadra podlegała 1 Brygadzie Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina. Jej pierwszym dowódcą był ppłk pil dr Jan Rajchel, a od 14.02.2004r. eskadrą dowodził ppłk dypl. pil Robert Dziadczykowski. Z końcem 2003r. nastąpił kres eksploatacji samolotów MiG-21.
W 2002r. 3 ELT przejęła z likwidowanej 9 ELT ze Zegrza Pomorskiego 12 MiG-21 bis. Dwa z nich zbudowano w 1979r., a 10 w 1980r. W dniu 16.06.2003r. do Krzesin trafiły jeszcze dwa MiG-21 bis z MW, które dotarły na miejsce drogą kołową z Babich Dołów, lecz nigdy nie wzbiły się już w powietrze z racji wyczerpania resursu międzyremontowego. Służyły jako magazyn części zamiennych.
Podczas eksploatacji w katastrofach utraciliśmy 5 maszyn MiG-21 bis. Większość z katastrof nastąpiła w momencie lądowania. 
W połowie 1999r. 6 maszyn MiG-21 bis i 1 MiG-21 UM sprzedano do Ugandy. Informacji na ten temat do tej pory jest niewiele. Z dostępnej wiedzy wynika, że samoloty zgromadzono na lotnisku w Zegrzu Pomorskim, bo wszystkie samoloty należały wówczas do rozformowywanego 9 PLM z Zegrza Pomorskiego. Ich numery to; MiG-21 bis nb 9211, 9307, 9799, 9801, 9811, 9818, MiG-21 UM nb ... Tam specjalna grupa dokonała demontażu samolotów. Samoloty załadowano na pokład transportowego An-124 ( wielka maszyna ). Według innej relacji, samoloty przeleciały do Dęblina i dopiero tu je rozmontowano i załadowano na pokład An-124. Sadzę, że cała operacja przebiegała podobnie jak 26 lat wcześniej w przypadku sprzedaży samolotów MiG-21 F-13 do Syrii. 
W 2000r. w służbie pozostawało 47 ( 50 ) maszyn MiG-21 bis.
Ostatnie loty na samolotach MiG-21 bis wykonano w 3 ELT w Krzesinach w dniu 16.12.2003r.
Wszystkie pozostałe Polskie MiG-21 bis zgromadzono na trzech lotniskach; Babie Doły, Malbork i Krzesiny. Trzeba wiedzieć, że po odpowiednim remoncie, samoloty można byłoby użytkować jeszcze blisko 20 lat. Oferowano je na sprzedaż. Składano propozycję Rumunii, aby przebudowali je na wersję Lancer.
W tym miejscu warto wspomnieć o przeglądach i remontach MiG-21 bis i silników R-25. Samolot pierwszy przegląd przechodził po 50 godzinach lotu. Przeglądano i silnik i płatowiec. Później płatowiec przeglądano co 100 godzin, a silnik co 50 godzin. Pierwszy remont silnika wykonywano po 400 godzinach. Pierwszy remont płatowca wykonywano po 800 godzinach. Drugi remont główny wykonywano po 1 600 godzinach i samolot mógł latać do 2 400 godzin. Dalsza eksploatacja zależała od producenta. Ponieważ nasze stosunki z rosją na przełomie wieków były partnerskie, a nie poddańcze, słusznie podjęto decyzję o wycofaniu MiG-21 bis z eksploatacji. Możliwa była także obsługa kalendarzowa, ale nasze maszyny do 1990r. wcześniej osiągały zalecane godziny. Kalendarzowa obsługa mówiła maksymalnie o 20 latach +-2 lata. Kiedy nasze samoloty kończyły służbę miały za sobą 22 lata i mało który z nich dotarł do 2 400 godzin w powietrzu. Średnio miały około 1 600 godzin. Wynikało to z ograniczeń finansowych 90-tych lat. 


Pierwszy sprowadzony do Polski w 1980r. MiG-21 bis nb 8604.


Ostatni MiG-21 bis nb 9975 zakupiony dla Polski. 1983r.


MiG-21 bis nb 8801 Babie Doły 1985r.


MiG-21 bis nb 9334 Zegrze Pomorskie 1995r.


MiG-21 bis nb 9204 w muzeum w Czyżynach 2007r. 

Parę opowiadań o Polskich MiG-21 bis.
1
Opowiadanie mechanika samolotu nb 9507; „Swego czasu na „moim” 9507 pewien świeżo upieczony adept sztuki pilotażu odbywał swój pierwszy samodzielny lot. Wraz z nim w powietrze wzbiło się jeszcze trzech innych młodzieńców. W/w trójka po wykonaniu kilku kręgów w obrębie lotniska grzecznie i pewnie po ok.40 minutach posadziła swe maszyny na ziemi. Niestety "mój" 9507 gdzieś się zawieruszył ....czekałem we względnym spokoju wypatrując go na podejściu ,ale na próżno....Po upłynie 10 minut moje ruch stały się bardziej nerwowe. Po kolejnych 5 minutach zacząłem przeglądać książkę obsługi pod kątem prawidłowości wpisów. W tym momencie z domku pilota wyszedł cały personel latający i zaczął z niepokojem patrzeć w niebo....Jednym słowem zaczynało być nieciekawie....W końcu....JEST!!!! Upłynęło około godziny po starcie gdy pojawił się nad DRL ,ale niestety nad progiem DS miał około 100-150 m wysokości. Nie chcę wiedzieć co krzyczał wówczas KL ( kierownik lotów ) przez radio. Poszedł na drugi krąg. Nie było go kolejne 8 minut. Jedne z najdłuższych w moim życiu. Wreszcie przyziemił. Chłopak jak podkołował miał ogromne problemy z samodzielnym opuszczeniem kabiny. Trzeba go było z niej wyciągać. Był wykończony psychicznie, fizyczne i podejrzewam, że moralnie i duchowo również. Samolot zatankowałem blisko 2 500 litrów z 2 750 jakie wchodziły w wewnętrzne zbiorniki bisa.” 
2
„W połowie lat 80-tych pewien adept latania ( póżniej bardzo dobry pilot ) poleciał na swoją pierwszą trasę. W tamtym czasie ruch w powietrzu czasami panował duży. Tego dnia lataliśmy my ( 26 ), Słupsk, Babie Doły ,Malbork i pewnie coś jeszcze. Nawigatorzy mieli pełne oczy roboty i ppor. A odszedł na odległość tak dużą że samolot nie widział DRL. Leciał sobie i leciał, nikt go o nic nie pytał, on nikogo też ( leciał przecież jako podgrywka dla innych, więc ktoś powinien się nim interesować ), aż w końcu zaniepokoił go czas lotu i niebezpiecznie mała pozostałość. Na naszym kanale nie mógł już nikogo usłyszeć, więc po kilku próbach przeszedł na "21" i usłyszała go kontrola lotów bodajże Pułtusk. Kontroler podał mu że najbliższe lotnisko to Szymany, ale może pomóc mu tylko do czterech tysięcy bo niżej nie widzi. Wprowadził go w oś pasa, podał odległość i życzył szczęścia. Ppor. A to szczęście miał. Lotnisko dojrzał, w kursie się utrzymał i z prostej wylądował. Paliwa starczyło nawet na skołowanie z pasa. W tym czasie u nas cholerny strach, ale po kilkunastu minutach przyszła szczęśliwa wiadomość. W tej chwili już nie pamiętam ile zatankowano przy odtwarzaniu, pamiętam tylko że różnica między zalaniem a pozostałością wyniosła niecałe osiemdziesiąt litrów czyli tyle ile s-ot miał w przewodach paliwowych. Na krąg niestety nie starczyłoby. Epilog wydarzenia miał miejsce w KG gdzie gen. P. w sposób kulturalny i taktowny poruszył "całą rodzinę" wszystkich nawigatorów od Zegrza po Malbork. Mało istotne, ważne że Adaś wrócił do pułku cały i zdrowy.”
3
„Latamy DZWA. Upał jak cholera, każdy myśli o chłodzie, wodzie w jeziorze, piwie, które jest rzadko i pod wydział, no sam "mniód" lotnictwa. Młody ( przepraszam lotników ) poszedł na pułap. Trochę go żal bo w WUKu przy takich warunkach też nie ciekawie, ale trudno, taka robota. Oddycham w cieniu przy domku, aż tu nagle podjeżdża na składaku sam DIS we własnej osobie i krzyczy: Panie Zbyszku,s-ot zgasł Panu w powietrzu. Nie zdążyłem dobrze wstać ( choć w takim przypadku dzieje się to szybko ) a on był już z powrotem w swojej budzie. Dygam nogami na start, patrzę a tu do lądowania podchodzi nie mniej ni więcej tylko 9204. Ufffffffffff. Zakołował, pytam "Co się stało?" Ano obciął na wznoszeniu". Za chwilę samochodem d-cy ( duży zielony Fiat, NÓWKA ) podjeżdża "najbardziej lubiany" facet w pułku, oficer WSW, do mnie "Proszę odejść", plastelina i referentki na kabinę, luk SARP i zekamy. Sprawdzanie dokumentacji, wpisów, podpisów itp. 
Finał. Falkon wszedł na 19 400, młody nie chciał być gorszy, tylko zabrakło doświadczenia i umiejętności. Na wznoszeniu trzykrotnie ujął obroty i "zadmuchał" s-nik. Mnie kamień spadł z serca a pułap dla Bisa określono na 15 000 m. Drobiazg, a stres duży. Działanie młodego i KL-a wzorcowe. S-nik zgasł na 18 000, Bąbel ( KL ) uspokoił pilota tak że na 10 000 ustabilizował, na 4 000 odpalił. Ja musiałem sprawdzić tylko zapłonniki tlenowe, które notabene zadziałały wzorcowo i nie były przepalone. Ot taki drobiazg z życia technika.”
4
Starcia MiG-21 bis kontra Tornado.
Samoloty MiG-21 bis z Babich Dołów od 1997r. do 2002r. regularnie toczyli pojedynki nad Bałtykiem. Stosunek wyniósł 18:1 na korzyść bisów. ( Trzeba pamiętać, ze Tornado to samolot uderzeniowy. ) MiG-21 bis powracając na lotnisko nieźle „kosiaczyli”. Nasi goście sporo, sporo wyżej. Po ćwiczeniach niemcy lądowali w Babich Dołach i często widziano sceny jak piloci niemmeccy opiepszali swoich techników. Po prostu, musieli się na kimś wyładować. 


MiG-21 bis nb 0876 Babie Doły i kosiaczek. 1993r.
5
„W 9 PLM Zegrze Pomorskie w połowie lat 90-tych zdecydowany prym w konkurencji "kto się schowa samolotem za budą DIS-a" wiódł bezapelacyjnie ppłk Janusz N. Niesamowity pilot i człowiek. 
Gdy on ruszał "szparką" na oblot trzeba było mieć oczy dookoła głowy, nigdy nie było wiadomo co tym razem pokaże.....i kto przez jego wyczyny spadnie z samolotu. "Kosiaczył" w niesamowity sposób, nabierał prędkości lecąc nad lasem na H= c.a.50 m następnie wychodząc już nad teren lotniska delikatnie obniżał lot i pięknie szedł na H = 5-10 m na minimalnie dodatnim kącie natarcia, stwarzając wrażenie jakby się po prostu ślizgał kilka metrów nad ziemią. Często zdarzało się ,że na takiej wysokości szedł w przechyle 30-45 stopni. Pytany o bezpieczeństwo w czasie takich przelotów tłumaczył ,że to całkiem bezpieczne trzeba tylko odpowiednio obniżyć lot i umieć wytworzyć jakby "poduszkę powietrzną" przed pędzącym samolotem i po prostu utrzymywać się na tej masie powietrza przed samolotem, mówił, że trzeba by było się nieźle starać, aby oddać drążek w takim locie. Warto było tam pracować, żeby oglądać "live" takie popisy-takie atrakcje były za każdym razem gdy rzeczony ppłk N. był w składzie załogi dokonującej oblotu pogody. Przeloty między latarniami na stoisku również nie były niczym niezwykłym. 
Swego czasu piloci zegrzyńskiego pułku, byli znani z tzw. "chuligaństwa powietrznego" którego to aktów dopuszczali się zwłaszcza w sezonie urlopowym nad plażami naszego pięknego wybrzeża z premedytacją zakłócając wypoczynek turystom. Raz jeden rajd nad falami Bałtyku zakończył się uszkodzeniem dolnego grzebienia aerodynamicznego i anteny od Lazura. Takich przypadków uszkodzeń samolotu z powodu zbyt niskiej wysokości lotu było zresztą kilka, choćby przypomnieć urwany zbiornik podkadłubowy po przytarciu o CPPS na MiG-21 R ( po tym incydencie samolot poszedł do kasacji ) lub kilka ściętych wierzchołków topoli po przelocie naszego Bisa, ale się rozgadałem.....ale jak ktoś pisze o tym co to nie potrafią piloci z Tornad na 30 metrach to mnie śmiech ogarnia na wspomnienie tego czego byłem naocznym świadkiem wielokrotnie, dziś już tak się nie lata.”

Pożegnanie szybkich
Dzień 19.12.2003r. przeszedł do historii Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z racji pożegnania najpopularniejszych naddźwiękowych samolotów bojowych MiG-21. Czas biegnie nieubłaganie, szczególnie wobec pierwszoliniowego sprzętu bojowego i jego eksploatacja nie może trwać wiecznie. Tak więc decyzja dowódcy Wojsko Lotniczych i Obrony Powietrznej o ostatecznym wycofaniu ze służby z dniem 31.12.2003r. samolotów MiG-21 była słuszna. Już od wielu lat samoloty nie przechodziły remontów, choć wiele z nich miało jeszcze spory zapas resursu kalendarzowego. Resurs kalendarzowy dla MiG-21 wynosił 30 lat z możliwością przedłużenia do 40 lat. Powodem było skupienie środku na eksploatacji MiG-29 i Su-22. W konsekwencji dowództwo zdecydowało się na likwidację jednostek posiadających starsze wersje samolotów MiG-21. W pierwszej kolejności w 1993r. rozwiązano 2 PLM z Goleniowa. W 1997r. rozwiązano 32 PLRT z Sochaczewa, a w 1999r. 11 PLM z Wrocławia-Starachowic. Wykorzystywano także szansę sprzedaży MiG-21 innym krajom za „twarda walutę”. W 1999r. sprzedano do Ugandy przez Izrael 6 MiG-21 bis i jeden MiG-21 UM z 9 PLM. Transakcja o wartości 50 mln $. Jednak kolejna transakcja nie doszła do skutku.
W 2000r. na stanie posiadaliśmy około 100 maszyn. W 3 PLM w Krzesinach ( wersje MF, bis, UM ), w 9 PLM w Zegrzu Pomorskim ( wersje bis, UM ), w 10 PLM w Łasku ( wersje MF, UM ), w 41 PLM w Malborku ( wersje bis, UM ), w 1 Dywizjon Lotniczy MW w Babich Dołach ( wersje bis, UM ).
W dniu 1.01.2001r. na bazie pułków powstały ELT ( eskadry lotnictwa taktycznego ) i BLot ( bazy lotnicze ).
W 2002r. nastąpiła kolejna likwidacja jednostek. Rozwiązano 9 ELT ze Zegrza Pomorskiego, a jej MiG-21 bis, UM przekazano do 3 ELT do Krzesin. Z końcem 2002r. zakończono eksploatację samolotów MiG-21 MF w 3 ELT i 10 ELT w Łasku. W przypadku 10 ELT to był w ogóle koniec lotów na samolotach typu MiG-21.
W dniu 24.01.2003r. w 10 ELT w Łasku odbyła się uroczystość zakończenia służby samolotów MiG-21 MF w Polsce i szkolenia lotniczego na MiG-21 w eskadrze w Łasku. Było to spowodowane pismem Dowódcy WLOP z października 2002r. informującym o zakończeniu z dniem 31.12.2002r. szkolenia na samolotach MiG-21 MF, UM w Łasku. Uroczystość odbyła się z udziałem; dowódcy 3 KOP gen bryg pil Lecha Majewskiego, pełniącego obowiązki dowódcy 2 BLT ppłk dypl. pil Arkadiusza Poluszyńskiego, dowódcy 32 BLot ppłk pil Da rusza Packa. Odczytano rozkaz Dowódcy 3 KOP. Uhonorowano; mjr pilota Aleksandra Nietupskiego, kpt. pil Krzysztofa Stachurskiego, mjr pil Andrzeja Śliwińskiego, kpt. pil Marka Misztala i innych. Wspomniano także zasłużonych pilotów samolotów MiG-21 z lotniska w Łasku; kpt. pil Bogusław Wasilweski ( mistrz walki powietrznej ), kpt. pil Czesław Rejman ( mistrz walki powietrznej ), kpt. pil Jan Woźniak ( dowódca mistrzowskiego klucza ). W swej historii 10 PLM miał na stanie MiG-21 PF, PFM, M, MF, U, UM.
Także z końcem 2002r. zakończono eksploatację samolotów MiG-21 bis, UM w 1 DL-MW w Babich Dołach. Jej samoloty; 5 MiG-21 bis i jedna sparka MiG-21 UM zostały przekazane do 3 ELT.
W 2003r. MiG-21 bis, UM pozostawały jeszcze na stanie 41 ELT w Malborku, 1 Brygadzie Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie, 3 ELT w Krzesinach ( należącej do 2 poznańskiej BLT ). W służbie pozostawało łącznie 27 MiG-21 bis i kilka MiG-21 UM.
W dniu 16.12.2003r. ostatni 20-minutowy lot wykonał MiG-21 bis nb 9507 z 3 ELT w Krzesinach. Pilotem był major Krzysztof Siarkiewicz. Jednak samoloty MiG-21 bis do dnia 4.01.2004r. pozostawały w dyżurze bojowym systemu obrony powietrznej NATO NATINADS.
Uroczyste pożegnanie samolotów MiG-21 w Polsce miało miejsce 19.12.2003r. na lotnisku 22 BLot w Malborku gdzie stacjonuje 41 ELT. Tego dnia ostatni kilkunasto-minutowy lot szkolny wykonał MiG-21 UM nb 9323 nr 516999323 na stanie od 26.09.1980r. Pilotami byli; dowódca 22 BLot ppłk dypl. Eugeniusz Gardas ( pierwsza kabina ) i dowódca 41 ELT ppłk dypl. dr Jan Rajchel ( druga kabina ). Dzięki doskonałej pogodzi piloci mogli zaprezentować liczne zgromadzonym na płycie widzom pokaz efektownego pilotażu świadczącego o mistrzowskim opanowaniu maszyny. Po wykonanym locie, piloci złożyli meldunek przedstawicielowi dowódcy WLOP gen. bryg. Pil. Zbigniewowi Bielewiczowi także swego czasu pilotowi samolotów MiG-21. Z samolotem pożegnali się także weterani Polskiego Lotnictwa, którzy złożyli wiązankę kwiatów na skrzydle samolotu. Były okolicznościowe przemówienia i defilada pododdziałów.
Podobnie jak w 3 ELT taki i w 41 ELT w Malborku samoloty MiG-21 bis pozostawały w dyżurach bojowych NATO przez kolejne dwa tygodnie.
Z początkiem 2004r. wszystkie pozostające na stanie samoloty MiG-21 bis, UM przekazano do Agencji Mienia Wojskowego.


Pożegnanie MiG-21 MF w 10 ELT w Łasku. 2003r.

Epilog PL MiG-21
Rozkazem dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej nr 150 z dnia 8.12.2003r. w sprawie zaprzestania szkolenia i wykonywania lotów na samolotach MiG-21 wszystkich typów i modernizacji, ostatecznie i nieodwołalnie zakończono historię tej rodziny maszyn w Polsce. Trwała ona długo, bo ponad 42 lat. W latach 1961-1981r. zakupiliśmy w ZSRS 582 samoloty MiG-21 w 10 typach i modernizacji, z czego; 469 bojowych, 77 szkolno-bojowych, 36 rozpoznawczych. W różnym czasie były na uzbrojeniu 13 pułków myśliwskich, 2 pułków rozpoznawczych, eskadry doświadczalnej, eskadry specjalnej oraz Centrum Szkolenia Lotniczego. Szczytowy okres eksploatacji to początek 80-tych lat. W linii znajdowało się 491 MiG-21.

Dostawy samolotów MiG-21 do Polski.

MiG-21

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

 

80

81

Razem

F-13

1

8

16

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

25

PF

 

 

 

21

63

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

84

PFM

 

 

 

 

 

35

42

55

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

132

M

 

 

 

 

 

 

 

 

6

30

 

 

 

 

 

 

 

 

36

MF

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9

57

34

20

 

 

 

120

Bis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

36

36

72

R

 

 

 

 

 

 

 

2

2

8

 

24

 

 

 

 

 

 

36

U 66-400

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

U 66-600

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

US

 

 

 

 

 

 

 

 

3

9

 

 

 

 

 

 

 

 

12

UM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

5

9

2

1

 

24

10

54

Razem

1

8

16

21

69

40

42

57

11

47

3

38

66

36

21

 

60

46

582

Katastrofy, wypadki i awarie na PL MiG-21.
1. W dniu 20.11.1963r. doszło ( w 62 PLM lub w CSL w Modlinie ) do pierwszego wypadku z udziałem MiG-21 F-13 nb 2016 nr 742016, gdy podczas lądowania zderzyły się dwie maszyny. Pilot por Wawrzyniec Czapiga.
2. W dniu 23.06.1965r. samolot MiG-21 F-13 nb 4814 nr 740814 uległ katastrofie, w której zginął pilot kapitan Eugeniusz Mochnacki. Okolice miejscowości Poddębiec. Samolot należał do 11 PLM lub 13 PLM. 
3. W dniu 23.06.1965r. na samolocie MiG-21 F-13 należącym do 40 PLM w Świdwinie zginął pilot porucznik Cyryl Królewski. Okolice miejscowości Chlebówek.
4. W dniu 23.02.1966r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 z 62 PLM. Pilot porucznik Roman Kałamoniak przeżył. Lotnisko Krzesiny.
5. W dniu 30.06.1966r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 2405 nr 762405 ( MiG-21 PF ) z 1 PLM. Pilot porucznik Władysław Betka przeżył. Okolice miejscowości Olszyna.
6. W 1967r. nastąpiła czarna seria wypadków samolotów MiG-21. W sumie rozbiło się osiem samolotów. Szczególnie przykre były one dla 26 PLM z Zegrza Pomorskiego, gdzie śmierć poniosło dwóch młodych pilotów. Prawdopodobnie samoloty MiG-21 PF. 
7. W dniu 28.01.1967r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 41 PLM w Malborku. Pilot porucznik Sławomir Szczawiński przeżył. Lotnisko Malbork.
8. W dniu 8.03.1967r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 z 2 PLM. Pilot porucznik Paweł Kacprzak ( Kacprzycki ) przeżył. Okolice miejscowości Wierzchosław.
9. W dniu 4.04.1967r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 4110 nr 94 A 4110 z 41 PLM w Malborku. Pilot przeżył.
10. W dniu 17.04.1967r. wypadkowi uległ MiG-21 PF nb 2008 nr 762008 z 26 PLM w Zegrzu Pomorskim. Pilot podporucznik Czesław Rawski zginął. Okolice miejscowości Racibórz Polanowski. Samolot zderzył się z ziemią. Przyczyny nie ustalono.
11. W dniu 19.06.1967r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 4111 nr 94 A 4111. Pilot przeżył.
12. W dniu 28.09.1967r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 26 PLM. Pilot porucznik Mieczysław Brańka zginął. Okolice miejscowości Mostowo. Wypadek zdarzył się w czasie lotów nocnych w zwykłych warunkach atmosferycznych, podczas podchodzenia do lądowania. Przyczyn katastrofy nie ustalono.
13. W dniu 22.01.1968r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 2403 nr 762403 z 62 PLM. Pilot przeżył.
14. W dniu 22.01.1968r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 1 PLM. Pilot porucznik Walety Ziętek przeżył. Okolice miejscowości Zasiadły.
15. W dniu 23.01.1968r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 5402 nr 94 A 5402 z 34 PLM. Pilot przeżył.
16. W dniu 23.01.1968r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 4204 nr 94 A 4204 z 41 PLM. Pilot przeżył.
17. W dniu 23.01.1968r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 07 nr 94 ML-07 z 40 PLM. Pilot przeżył.
18. W dniu 23.05.1968r. o godzinie 635 wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 6514 nr 94 A 6514 z 26 PLM. Pilot porucznik Włodzimierz Łubniewski zginął. Okolice miejscowości Rosnowo. Katastrofa nastąpiła tuż po starcie.
19. W dniu 24.01.1969r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM w okolicach miejscowości Zamłynie. Pilot porucznik Mieczysław Wojciechowski przeżył ( zginął ).
20. W dniu 24.02.1969r. w 62 PLM w Krzesinach bezpośrednio po starcie rozbił się MiG-21 F-13 w którym zginął pilot kapitan Andrzej Lewandowski. Lotnisko Krzesiny.
21. W dniu 12.08.1969r. wypadkowi uległ MiG-21 z 34 PLM w okolicach miejscowości Tuławki. Pilot kapitan Piotr Kromołowski przeżył ( zginął ).
22. W dniu 13.08.1969r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 9 PLM ( 26 PLM ) w okolicach Tczewa. Pilot kapitan Zenon Doliński przeżył.
23. W dniu 2.04.1970r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 10 PLM w okolicach miejscowi Szydłowiec. Pilot porucznik Wiesław Bolek przeżył ( zginął ).
24. W dniu 3.09.1970r. wypadkowi uległ MiG-21 M nb 1815 nr 961815 z 41 PLM. Pilot przeżył.
25. W dniu 18.09.1970r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 6912 nr 94 A 6912 z 34 PLM. Pilot przeżył.
26. W dniu 9.11.1970r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 1 PLM w okolicach miejscowości Pęcław. Pilot porucznik Wiktor Panczyj przeżył ( zginął ).
27. W dniu 16.02.1971r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM koło miejscowości Wrząca Śląska. Pilot kapitan Henryk Osierda ( przeżył-zginął ).
28. W dniu 6.05.1971r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 ( PF, PFM ) z 34 PLM na lotnisku w Mierzecicach. Pilot major Alfred Grzechulski przeżył ( zginął ).
29. W dniu 11.05.1971r. na lotnisku 40 PLM w Świdnicy doszło do kolizji MiG-21 F-13 nb 0905 nr 760905 z samolotem MiG-21 U nb 1219.
30. W dniu 27.07.1971r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 6511 nr 966511 z 34 PLM. Pilot przeżył.
31. W dniu 31.08.1971r. w 26 PLM doszło do kolizji MiG-21 PFM nb 5611 z MiG-21 PFM nb 5310.
32. W dniu 3.07.1973r. wypadkowi uległ MiG-21 z 26 PLM Zegrze Pomorskie. Pilot por Henryk Zieliński zginął. Wykonywał zadanie lotu na walkę powietrzną w dzień. Przyczyn katastrofy nie ustalono.
33. W dniu 24.08.1973r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 z 2 PLM nad wyspą Wolin. Pilot porucznik Jan Turowski przeżył ( zginął ).
34. W dniu 12.08.1975r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 7813 nr 967813 z 41 PLM. Pilot przeżył.
35. W dniu 12.08.1975r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 9013 nr 969013 z 26 PLM. Pilot przeżył.
36. W dniu 31.12.1975r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 7808 nr 967808 z 41 PLM. Pilot przeżył.
37. W dniu 31.12.1975r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 9104 nr 969104 z 34 PLM. Pilot przeżył.
38. W dniu 31.12.1975r. wypadkowi uległ MiG-21 M nb 2002 nr 962002 z 41 PLM. Pilot przeżył.
39. W dniu 7.07.1976r. wypadkowi uległ MiG-21 US nb 4609 nr 09685146 z 62 PLM na lotnisku Krzesiny. Piloci porucznicy Antoni Babkiewicz i Romuald Rejewski zginęli.
40. W dniu 15.06.1977r. wypadkowi uległ MiG-21 MF z 41 PLM w okolicach miejscowości Bogatka. Pilot podporucznik Mieczysław Huza przeżył ( zginął ).
41. W dniu 20.09.1977r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 7905 nr 967905 z 41 PLM. Pilot przeżył.
42. W dniu 14.11.1977r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 8908 nr 968908 z 26 PLM. Pilot przeżył.
43. W dniu 16.01.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 M nb 1317 nr 661317 z 1 PLM. Pilot przeżył.
44. W dniu 16.01.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 U z 39 PLM na lotnisku w Mierzęcicach. Pilot porucznik Tomasz Smaga przeżył ( zginął ).
45. W dniu 14.06.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 M nb 1220 nr 661220 z CSL w Modlinie. Pilot przeżył.
46. W dniu 14.06.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 U z 11 PLM na lotnisku Wrocław-Starachowice. Pilot kapitan Zbigniew Jancewicz przeżył ( zginął ).
47. W dniu 30.07.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 M nb 1908 nr 961908. Pilot przeżył.
48. W dniu 14.08.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 0704 nr 760704 z 62 PLM. Pilot przeżył.
49. W dniu 22.03.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 1705 nr 761705 z 62 PLM. Pilot przeżył.
50. W dniu 22.03.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 10 PLM nad poligonem Nowa Dęba. Pilot kapitan Walenty Giegiel ( przeżył-zginął ).
51. W dniu 20.06.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 nb 2011 nr 962011 z 41 PLM. Pilot przeżył.
52. W dniu 2.08.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 2409 nr 762409 z 11 PLM. Pilot przeżył.
53. W dniu 25.02.1980r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 6602 nr 94 A 6602 z 26 PLM. Pilot przeżył.
54. W dniu 1.10.1980r. wypadkowi uległ MiG-21 UM nb 3061 nr 516913061 z 34 PLM. Pilot przeżył.
55. W dniu 1.10.1980r. wypadkowi uległ MiG-21 UM z 10 PLM na lotnisku w Łasku. Pilot porucznik Roman Iwanow przeżył ( zginął ).
56. W dniu 12.12.1980r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 2 PLM w okolicach miejscowości Wierzchosłwa. Pilot porucznik Henryk Halka przeżył ( zginął ).
57. W dniu 6. ( 26 ).01.1981r. wypadkowi uległ MiG-21 bis nb 0786 nr 75080786 z 34 PLM na lotnisku Gdynia-Babie Doły. Pilot porucznik Witold Kowalewski przeżył.
58. W dniu 22.05.1981r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 39 PLM podczas ćwiczeń na terenie ZSRS koło Ashaluk. Pilot major Lesław Maślankiewicz przeżył ( zginął ).
59. W dniu 5.06.1981r. wypadkowi uległ MiG-21 UM nb 9314 nr 516999314 z 34 PLM na lotnisku Babie Doły. Piloci porucznicy Bolesław Sobania i Andrzej Leśnik zginęli.
60. W dniu 9.07.1981r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 1 PLM koło miejscowości Drążewo. Pilot porucznik Krzysztof Czerwiński przeżył ( zginął ).
61. W dniu 17.05.1982r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 7806 nr 967806 z 41 PLM. Pilot przeżył.
62. W dniu 17.06.1982r. wypadkowi uległ MiG-21 bis nb 9027 nr 75089027 z 34 PLM. Samolot zderzył się. Pilot przeżył.
63. W dniu 22.09.1982r. wypadkowi uległ MiG-21 M z 9 PLM koło miejscowości Rogowo. Pilot porucznik Stanisław Pawlak zginął..
64. W dniu 12.05.1983r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 2 PLM na lotnisku Goleniów. Pilot porucznik Wiesław Kalicki katapultował się na wysokości 3 900m.
65. W dniu 1.09.1983r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 2 PLM nad poligonem Nadarzyce. Pilot kapitan Roman Jóźwik przeżył.
66. W dniu 29.11.1983r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 7915 nr 967915 z 34 PLM. Pilot przeżył.
67. W dniu 2.12.1983r. wypadkowi uległ MiG-21 MF z 4 PLM w okolicy miejscowości Rychowa. Porucznik Eugeniusz Wojciechowski przeżył ( zginął ).
68. W dniu 21.12.1983r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 62 PLM na lotnisku Krzesiny. Pilot kapitan Zbigniew Stachurski przeżył ( zginął ).
69. W dniu 18.02.1984r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 1 PLM koło miejscowości Kolonia Czarno. Pilot kapitan Jerzy Moryc przeżył ( zginął ).
70. W marcu 1984r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 9203 nr 969203 z 41 PLM. Pilot przeżył.
71. W dniu 11.05.1985r. wypadkowi uległ MiG-21 UM z 32 PLRT. Piloci kapitan Zbigniew Pawełek i porucznik Tadeusz Tworzydło przeżyli ( zginęli ).
72. W dniu 21.05.1985r. wypadkowi uległ MiG-21 PF z 1 PLM na lotnisku w Mińsku Mazowieckim. Pilot podporucznik Stanisław Lubojański przeżył ( zginął ).
73. W dniu 6.08.1985r. wypadkowi uległ MiG-21 UM z 9 PLM na lotnisku w Debrznie. Piloci kapitan Wiesław Siniarski i porucznik Zygmunt Maćkowiak przeżyli ( zginęli ).
74. W dniu 23.02.1986r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 1711 nr 761711 z 62 PLM.
75. W dniu 2.07.1986r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 62 PLM koło miejscowości Janów. Pilot kapitan Ryszard Wilczek przeżył ( zginął ).
76. W dniu 3.06.1987r. wypadkowi uległ MiG-21 R z 32 PLRT. Pilot porucznik Henryk Przychodzień przeżył ( zginął ).
77. W dniu 4.03.1988r. wypadkowi uległ MiG-21 MF z 11 PLM na lotnisku Starachowice-Wrocław. Pilot porucznik Jarosław Górecki zginął podczas startu do nocnego lotu. Przyczyną katastrofy była niesprawność silnika wynikająca z uszkodzenia przewodu powietrznego doprowadzającego powietrze pod ciśnieniem do pompy paliwowej dopalacza. Nadmierna ilość paliwa spowodowała przepalanie łopatek turbiny i przerwanie pracy silnika. W miejscu gdzie zginął pilot koledzy z JW. 1465 umieścili tablice pamiątkową.
78. W dniu 13.04.1989r. samolot MiG-21 bis nb 0774 z 34 PLM uległ wypadkowi. Został naprawiony i służył dalej.
79. W dniu 16.06.1988r. wypadkowi ( katastrofie ) uległ MiG-21 bis nb 9095 nr 75089095 z 34 PLM na lotnisku Babie Doły. Pilot podporucznik Wojciech Kucharski przeżył ( zginął ).
80. W dniu 13.04.1989r. wypadkowi uległ MiG-21 bis nb 0701 nr 75080701 z 34 PLM. Pilot przeżył.
81. W dniu 19.11.1990r. godzina 18;00, wypadkowi uległ MiG-21 bis z 9 PLM w okolicy miejscowości Mostowo. Pilot porucznik Andrzej Seroka zginął. Lot był wykonywana w trudnych warunkach atmosferycznych. Przyczyna katastrofy niewyjaśniona. 
82. W dniu 1.03.1991r. wypadkowi uległ MiG-21 MF nb 7405 nr 96007405 z 34 PLM po kolizji z samolotem myśliwskim z 11 PLM. Piloci przeżyli.
83. W dniu 5.05.1992r. wypadkowi uległ MiG-21 bis nb 8645 nr 75078645 z 34 PLM. Pilot przeżył.
84. W dniu 5.08.1992r. wypadkowi uległ MiG-21 bis nb 8645 nr 75078645 z 34 PLM. Pilot przeżył.
85. W 20.11.1992r. w katastrofie MiG-21 PFM nb 5614 nr 94 A 5614 z 26 PLM z Zegrza Pomorskiego ( 62 PLM ) zginął pilot porucznik Roman Jacek. Lotnisko Krzesiny.
86. W dniu 25.02.1994r. wypadkowi uległ podczas startu MiG-21 bis nb 8918 nr 75078918 z 34 PLM. Pilot przeżył.
87. W dniu 28.06.1996r. wypadkowi uległ MiG-21 bis z 1 Dywizji Lotnictwa MW w okolicy ujścia rzeki Piaśnicy. Pilot kapitan marynarki Sławomir Guzowski przeżył ( zginął ).
88. W dniu 29.07.1996r. MiG-21 bis nb 8890 z 1 DLMW w wyniku awarii wpadł do Zatoki Puckiej. Pilot szczęśliwie się katapultował.
89. W dniu 10.06.1997r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM nb 6607 nr 94 A 6607 z 3 ( były 62 ) PLM w Krzesinach.
90. W 29.10.1999r. na półwyspie Helskim rozbił się MiG-21 bis nb 0887 z Babich Dołów. Pilot szczęśliwie się katapultował.
91. W dniu 14.07.2000r. wypadkowi uległ MiG-21 bis z 41 PLM w Malborku rozbił się na poligonie w Nadarzycach koło Piły. Doświadczony 36 letni pilot major Dariusz Mikołajczyk zginął.
92. We wrześniu 2001r. MiG-21 z 41 PLM w Malborku rozbił się w miejscowości Nowa Pilona pod Elblągiem, 50 metrów od zabudowań i 100 metrów od drogi Nr 7 Warszawa-Gdańsk. Pilot mimo bardzo ciężkich obrażeń przeżył.

Opracował Karol Placha Hetman