Lotnisko w Goleniowie 2010r.


Kraków 11.01.2010r.
Lotnisko Goleniów


Lotnisko Goleniów na mapie Polski. 2009r.


Lotnisko Goleniów widok z satelity. 2009r.

Historia Miasta Goleniów i okolic.
Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Goleniowa pochodzą z epoki kamienia, to jest 4 200 - 3 500 lat p.n.e., kiedy osiedliły się tu pierwsze ludy nie koczownicze. Zajmowały się oni rolnictwem i rybołówstwem. Następnie pojawiła się tutaj kultura łużycka przypadająca na epokę brązu i początek epoki żelaza ( 1 200 - 400 p.n.e. ). Na podstawie dużej ilości znalezisk możemy ustalić, iż istniała tutaj ciągłość osadnicza od okresu kultur ceramiki wstęgowej, aż do wczesnego średniowiecza. Wobec tego, kolejnym pewnikiem tyczących tych terenów jest to, że były one nieprzerwanie zamieszkiwane przez Plemię Pomorzan, które jednak nie było w stanie wytworzyć własnej państwowości. Na przestrzeni wieków musiało poddać się nachalnemu zniemczeniu, choć częściej ciążyło ku Koronie Rzeczypospolitej, która zawsze dawała dużo większą swobodę i tolerancję.
Po raz pierwszy nazwa Goleniów, a właściwie pomorskie Gólnowó ( Golinog ), wymieniona jest w dokumentach pisanych w 1220r.. Sama nazwa mogła oznaczać golinę, czyli miasto położone na miejscu bezdrzewnym, polanie lub pochodzić od starosłowiańskiego określenia puszczy, gola. Kolejne wzmianki o osadzie pochodzą z 1248r. ( Golenoge ) i 1255r. ( Golnowe ).
Z badań archeologicznych wynika, że w X wieku osada była typu palowego. Mieściła się w zakolu rzeki Iny, a ludność jej dostarczała na dwór książęcy miód z dzikich barci, ryby oraz zajmowała się produkcją smoły i dziegciu. Obok tej osady znajdował się gródek, prawdopodobnie strażniczy. W Goleniowie rozwijał się handel, przebiegały bowiem tędy ważne szlaki handlowe; lądowy i wodny. Wobec stałego rozwoju ośrodka, książę pomorski Barnim I nadał w 1268r. osadzie nad Iną lokację na prawie zachodnim. Oprócz licznych przywilejów, jak; zwolnienia celne na całym obszarze Księstwa Szczecińskiego, prawa do żeglugi na Inie bez jakichkolwiek ograniczeń, własny samorząd i inne, nowe miasto otrzymało 120 łanów gruntów uprawnych, 30 łanów lasów oraz łąki sięgające Roztoki Odrzańskiej. Powołana wówczas Rada Miejska, czyli Samorząd przejmował w swoje ręce większość spraw miasta w zakresie działalności sądowniczej, finansowej, obronnej oraz gospodarczej. Dla stwierdzenia tożsamości wystawianych dokumentów przez samorząd, miasto wraz z lokacją uzyskiwało prawo posiadania własnego godła umieszczonego na pieczęci miejskiej, z której bezpośrednio przechodziło na tarczę herbową. Zachowana do dziś jedna z pierwszych pieczęci Goleniowa pochodzi z okresu lokacji miasta. Przedstawia stojącą na wodzie łódź z bukszprytem i sterem zawiasowym zwróconą dziobem w prawo, z której wyrasta zamiast masztu rozłożyste ulistnione drzewo przypominające dąb, na szczycie którego widać kroczącego w prawo Gryfa. Herb ten przechodził niewielkie zmiany. Ale w XVIII wieku z nieznanych przyczyn, herb całkowicie zmieniono. Na dodatek nie wiadomo z czym ma się kojarzyć. Wyobraża on teraz dwa złote odwrócone od siebie półksiężyce i 4 gwiazdy, wszystko na niebieskim tle.
Na handlu zbożem i towarami leśnymi Goleniów szybko się bogacił. Już w 1368r. został członkiem Hanzy. Brał czynny udział w wymianie towarowej krajów nadbałtyckich. Największe budowle sakralne i świeckie, zwłaszcza obronne, powstały w XIV i XV wieku. W 1386r. Goleniów otrzymał przywilej bicia własnej monety zwanej białym groszem goleniowskim. Obok handlu rozwijało się w Goleniowie rzemiosło.
Od XVI wieku mieszkańcom żyje się trudniej. Nastąpił koniec epoki szybkiego rozwoju. W 1529r. miasto nawiedził niszczycielski pożar. Ludność była jeszcze czterokrotnie w ciągu dwóch stuleci dziesiątkowana w pożarach oraz epidemiach. Ale główną przyczyną zahamowania rozwoju były wojny wszczynane z zachodu i północy. W XVII w. przetoczyła się przez Goleniów, podobnie jak przez całe Pomorze Zachodnie, wyniszczająca wojna trzydziestoletnia. Kończący wojnę traktat, podzielił Pomorze Zachodnie między Szwecję i Brandenburgię. Pokój westfalski w 1648r. przyznał miasto Szwecji, pod której władaniem znajdowało się do 1679r., kiedy Szwedzi sprzedali Goleniów za 50 tys. talarów Brandenburgii. Cztery lata później ponownie wrócili tu Szwedzi, którzy wycofali się dopiero w 1720r. na mocy traktatu sztokholmskiego, kończącego wojnę północną. Goleniów opanowali prusacy, wprowadzając tu swe wojska i władze cywilne. Działania wojenne i rabunki załamały gospodarkę Goleniowa, upadła żegluga i rzemiosło. 
Rozpoczął się nowy okres w dziejach miasta. Przystąpiono do jego odbudowy, dokonując zasadniczych zmian w jego układzie przestrzennym. Poza murami powstały dwa przedmieścia, wybudowano szpitale, wagę miejską, ratusz, szkołę. Z tego okresu pochodzi też zachowany do dzisiaj spichlerz nad Iną. Węzłowe położenie miasta oraz ogromne obszary leśne przyczyniły się na początku XX wieku do rozwoju przemysłu, głównie meblarskiego.
Pierwsza i druga wojna światowa oszczędzała Goleniów do czasu. Do czasu, kiedy w 1945r. pojawił się tu front sowiecki. W dniu 7.03.1945r. Goleniów zdobyła armii czerwona. W trakcie walk o miasto zapalił się kościół św. Katarzyny, doszczętnie spłonął ratusz, poważnie ucierpiała Starówka. Goleniów był zniszczony w około 65 %, a ze śródmieścia zostały tylko ruiny.
Na mocy traktatów ponadnarodowych Goleniów z Ziemią Szczecińską przypadł Polsce. Zaczęli przybywać tu osadnicy Polscy deportowani z Kresów Rzeczypospolitej zajętej teraz przez sowietów. Ale jeśli by wziąć pod uwagę pozostawionych na Ziemi Szczecińskiej żołnierzy sowieckich, to chyba oni byli tu najliczniejszą grupą etniczną, ulokowaną w jednostkach wojskowych ( po lasach ) i miasteczkach, których nie było na mapach. 
Ważną datą w powojennych Polskich dziejach miasta był 1954r., kiedy Goleniów został stolicą powiatu, co było aktem formalnym, bowiem od dawna był już samodzielnym ośrodkiem. Powstały nowe i rozwinęły się istniejące już zakłady produkcyjne, szkoły i przedszkola, nowe osiedla mieszkaniowe, obiekty sportowe, rekreacyjne i kulturalne, odrestaurowano zabytki, rozwinął się handel i usługi, wybudowano nowy dworzec kolejowy i port lotniczy. Obecnie Goleniów dzięki aktywności swoich mieszkańców jest jednym z najprężniej rozwijających się ośrodków w Województwie Zachodnio-Pomorskim.
Najważniejsza datą z najnowszej historii Miasta Goleniów była wizyta w dniu 11.06.1987r. na Lotnisku Goleniów Papieża Polaka Jana Pawła II. Wizyta ta była związana z III pielgrzymką Papieża Polaka do Ojczyzny, a dniach od 8.06.1987r. do 14.06.1987r.. O godzinie 10;00 samolot Jak-40 z dostojnym gościem wyładował na lotnisku. Ojciec Święty został powitany przez ordynariusza diecezji szczecińsko-kamieńskiej bp. Kazimierza Majdańskiego i władze Szczecina. Po powitaniu dostojny gość przeleciał śmigłowcem Mi-8 na lotnisko w Dąbiu. Następnie papa mobile udał się na Jasne Błonia do Szczecina. Po uroczystościach i obchodach w Szczecinie powrócił o 17;15 na Lotnisko Dąbie. Następnie Mi-8 na Lotnisko Goleniów. Na płycie lotniska Gościa pożegnał wojewoda szczeciński Stanisław Malec. Tu padły cenne słowa Jana Pawła II wielokrotnie powtarzane: „Dbajcie o ludzi, służcie Ziemi Szczecińskiej, bo to nasz wielki skarb”. Samolot Jak-40 z Janem Pawłem II i towarzyszącym mu orszakiem udał się do Gdyni.

Miasto Goleniów 2009r.


Herb Miasta Goleniów.
Goleniów jest miastem położonym na Równinie Goleniowskiej będącej częścią Pobrzeża Szczecińskiego. Miasto znajduje się na skraju Puszczy Goleniowskiej. Przez miejscowość przepływają: jedna z najdłuższych rzek Pomorza Zachodniego Ina oraz wpadające do niej: Wiśniówka oraz Struga Goleniowska. Miasto leży zaledwie 15 km od Odry, z którą jest połączone właśnie rzeką Iną. Odległość do Morza Bałtyckiego w linii prostej wynosi ok. 50 km. Położone jest na wysokości 15 m n.p.m.
Miasto leży na dawnym skrzyżowaniu Dróg Krajowych Nr 3 i Nr 6. W latach 80-tych XX wieku wybudowano obwodnicę zachodnią Goleniowa ( droga Nr 3 ), zaś w latach 90-tych obwodnicę północną ( droga Nr 6 ). Obecnie planuje się budowę obwodnicy wschodniej. Wybudowanie obwodnic znacznie zmniejszyło ruch kołowy w centrum miasta i przeniosło transport poza tereny miejskie. Miasto z tymi trasami połączone jest trzema bezkolizyjnymi zjazdami. Dogodne połączenia drogowe czynią miasto bardziej atrakcyjnym dla inwestorów i turystów. Przez centrum Goleniowa przebiega również Droga Wojewódzka Nr 113, łącząca Świętą z Maszewem i Łęczycą.

Dworzec kolejowy PKP w Goleniowie. 2009r.

W mieście znajduje się stacja kolejowa leżąca przy linii kolejowej Nr 401, łączącej port w Świnoujściu ze Szczecinem i południem Rzeczypospolitej. Poza okresem wakacyjnym zatrzymuje się tu jeden pociąg Tanich Linii Kolejowych zapewniający połączenie z Poznaniem, Warszawą i Krakowem. Lokalne pociągi kursują przez miasto ze Szczecina do Świnoujścia, Kamienia Pomorskiego lub Kołobrzegu i na trasie powrotnej. Na początku lat 90-tych zlikwidowano połączenie kolejowe z Maszewem. Obecnie torowisko, po którym jeździły te pociągi, zostało rozebrane, a w jego miejscu przebiega ścieżka rowerowa. Przez miasto przejeżdża również wiele pociągów towarowych, wiozących m.in. węgiel kamienny i paliwa.

Kościół pod wezwaniem Świętej Katarzyny w Goleniowie. 2008r.

Goleniów wbrew pozorom nie jest miastem małym. W 2007r. liczba mieszkańców wynosiła 22 440 osób; w tym dzieci i młodzieży 4 293 mieszkańców, ludzi w wieku produkcyjnym 14 969 i ludzi starszych 3 178. 

Historia Lotniska Goleniów. 1957r.
Decyzja o zbudowaniu lotniska zapadła prawdopodobnie w 1952r., kiedy trwająca w Korei wojna osiągała swoje apogeum i konflikt na linii USA-ZSRS narastał. I chociaż nasz naród nie tęsknił do wojny, to nie miał wiele do powiedzenia. Ośrodek decyzyjny był na Kremlu. 
Obiekt ulokowano wśród lasów. Lotnisko zaprojektowano zgodnie z istniejącymi wówczas kanonami. Jedna betonowa DS. o długości 1 800 m i szerokości 45 m. Do tego DK i indywidualne stanowiska postoju samolotów, rozśrodkowane. Infrastrukturę uzupełniała baza techniczna i magazyn paliw ( MPS ). Budowę rozpoczęto w 1953r., a ukończono w 1956r. Wieża kontroli lotów i hangar powstały nieco później. Z czasem także powstał nowy MPS. Budynki koszarowe ulokowane są wśród drzew w południowo-wschodniej części kompleksu.
Główne zaopatrzenie lotniska realizowano transportem kolejowym poprzez wybudowaną od strony południowo-wschodniej bocznicy kolejowej.
Osiedle oficerskie ulokowano w pobliżu miejscowości Maszewo, na południe od lotniska. Obecnie ( 2010r. ) jest tam kilkanaście bloków mieszkalnych.
W 1956r. podjęto decyzję, że na nowe lotnisko zostanie przebazowany 4 PLSz „Kraków” bazujący do tej pory na Lotnisku Bydgoszcz. W literaturze często podaje się, że na Lotnisko Goleniów przebazowano 2 PLM „Kraków”. Jest to błąd, ale nie taki poważny, ponieważ jest tu mowa o tej samej jednostce, która ma rodowód wywodzący od 2 PBN ( Pułk Bombowców Nocnych ) przemianowany na 4 PLSz, a następnie po kolejnych zmianach na 2 PLM „Kraków”. Dodatkowo, ponieważ praktycznie nie prowadzono w ZSRS prac nad wyspecjalizowanymi samolotami szturmowymi, dlatego Polskie Pułki szturmowe od połowy 50-tych zaczynały otrzymywać na uzbrojenie w miejsce szturmowych Ił-10 samoloty Lim-1/2, czyli mogły wykonywać zadania myśliwskie i szturmowe. 
W 1957r. 4 PLSz zostaje przebazowany z Bydgoszczy na Lotnisko Goleniów, na którym stacjonuje do momentu rozformowania w styczniu 1994r.
W 1957r. 4 PLSz przyjmuje na uzbrojenie samoloty Polskiej produkcji typu Lim-1/2. Wprowadzenie do uzbrojenia tych maszyn wywołuje w Pułku wielkie zmiany. Rozpoczyna się szkolenie na sprzęcie z napędem turboodrzutowym. Nowy sprzęt pozwala na wykonywanie także zadań myśliwskich, więc pułk staje się pułkiem myśliwsko-szturmowym czyli 4 PLM-Sz „Kraków”.
W 1960r. 4 PLM-Sz z Goleniowa podlega bezpośrednio pod 8 Dywizję Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego w Bydgoszczy. W skład tej dywizji oprócz 4 PLM-Sz wchodziły pułki; 5 PLM-Sz w Bydgoszczy i 48 PLM-Sz w Inowrocławiu. Z kolei 8 DLM-Sz podlegała pod Dowództwo Lotnictwa Operacyjnego z siedzibą w Poznaniu.
Wiosną 1960r. Pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze myśliwce Lim-5. 
W 1963r. w Pułku następują kolejne istotne zmiany. Ponieważ Pułk zostaje wytypowany do przezbrojenia na naddźwiękowe myśliwce MiG-21 i staje się Pułkiem Lotnictwa Myśliwskiego. Za tym następują kolejne zmiany organizacyjne. Pułk został wyłączony ze struktur 8 DLM-Sz, i został podporządkowany pod 5 BDLM ( Brandenburska Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego ) w Świdwinie. Dywizja ta posiada teraz w swoim składzie dwa pułki myśliwskie 4 PLM i 40 PLM.
Od 1964r. pułk rozpoczyna intensywne przeszkalanie pilotów i personelu technicznego na samoloty MiG-21. Oficjalnie szkolenie rozpoczęto w dniu 1.04.1965r.
Pułk staje się także prekursorem w wykorzystywania DOL ( drogowe odcinki lotniskowe ) dla MiG-21. Pierwszym pilotem który dokonał lądowania i startu samolotem MiG-21 na drodze był kpt. Pilot Zbigniew Biedrzycki.
Około 1967r. podstawowym typem samolotu w pułku jest oczywiście MiG-21 w wersjach PF ( około 5 sztuk ) i PFM ( około 12 sztuk ). Ale pułk dysponuje jeszcze Polskimi Lim-2 / 5 ( około 15 sztuk ).
W 1967r. następuje pewna korekta w organizacji Lotnictwa Operacyjnego. 4 PLM otrzymuje nowy numer i nazwę własną 2 PLM „Kraków”. Stało się to na podstawie Rozkazu Nr 07/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 4.05.1967r., w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek. Pułk ten przejmuje także tradycje rozformowanego 2 PLM w Krakowie-Czyżynach.
Na przełomie 1966r.-1967r. podjęto decyzję, o przeniesieniu na Lotnisko Goleniów z Lotniska Szczecin Dąbie cywilnego ruchu pasażerskiego. Ale o cywilnym lotnictwie w Goleniowie piszę poniżej.
W 1971r. 5 Brandenburska Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego zostaje przemianowana na 3 Brandenburską Dywizję Szturmowo-Rozpoznawczą. Stało się to na podstawie zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego Nr 012/Org z dnia 6.03.1971r. Prawie równocześnie rozporządzeniem Szefa Sztabu Wojsk Lotniczych Nr 03 z dnia 27.03.1971r. zmieniono podległości pułków. Dlatego 3 BDLSz-R otrzymał 8 PLSz z Mirosławca, 32 PLRTiA z Sochaczewa. Pozostał 40 PLM przemianowany na 40 PLSz i przezbrojony w samoloty szturmowe. W konsekwencji 2 PLM z Goleniowa wyszedł ze struktur 3 BDLSz-R i od tej pory bezpośrednio podlega pod Poznań. Ta sytuacja organizacyjna Pułku trwa najdłużej, bo aż do 1990r.
W okresie 1976r.-1977r. DS. została wydłużona do 2 500 m. jednocześnie zbudowano najnowocześniejszy wówczas w Polsce port lotniczy. Remonty DS. i DK wykonywano systematycznie co 4-5 lat, a w 1998r. wykonano kapitalny remont drogi startowej i głównej płaszczyzny postojowej, zwiększając ich nośność. W 1999r. dokonano przebudowy układu elektro-energetycznego zasilającego urządzenia lotniskowe. Zainstalowano wówczas nowoczesny system oświetlenia podejścia i DS. 
Przemiany społeczno-polityczne w Polsce 1989r. musiały także doprowadzić do zmian w Wojskowym Lotnictwie Polskim. Na podstawie Rozkazu MON z dnia 1.07.1990r. nastąpiło połączenie Wojsk Lotniczych zwanych poprzednio Lotnictwem Operacyjnym z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju. W ten sposób powstały Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej. Jednostki lotnicze zgrupowano w czterech korpusach, a 2 PLM „Kraków” trafia do 2 Korpusu Obrony Powietrznej ze Sztabem i Dowództwem w Bydgoszczy. W tym czasie Pułk na stanie posiadał 24 MiG-21 M / MF i 5 MiG-21 UM.
Ale przyszłość 2 PLM była raczej przesądzona. Redukcja uzbrojenia, a przede wszystkim brak widoków na nowy sprzęt, musiała doprowadzić do rozformowania jednostki. Zarządzeniem dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Nr 90 z dnia 23.09.1993r. i Rozkazem dowódcy 2 KOP Nr 46 z dnia 12.10.1993r. 2 PLM „Kraków” z dniem 31.12.1993r. został rozformowany. W dniu 10.01.1994r. odbyła się ostatnia zbiórka pułku. Posiadane samoloty przekazano do innych pułków lotniczych, miedzy innymi do 1 PLM „Warszawa”. Ostatnie maszyny odleciały we wrześniu 1994r.
W 10-rocznicę odlotu ostatnich myśliwców z pułku w Goleniowie zorganizowano zbiórkę byłej kadry zawodowej i dokonano odsłonięcia tablicy pamiątkowej na murze nowo wybudowanego portu lotniczego.
Pułk przez cały okres swej działalności należał do przodujących jednostek Polskiego Lotnictwa Wojskowego. Odznaczony został ( już w 1945r. ) Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy oraz krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski ( w 1975r. ) Honorowe pamiątki i odznaki, jakie otrzymał Pułk to między innymi: Gryf pomorski, Złota Odznaka "Za pracę społeczną dla Krakowa", "Za zasługi dla Aeroklubu", "Zasłużony dla lotnictwa", Honorowa Odznaka I stopnia za zasługi dla PLL LOT. 
Była kadra i mieszkańcy Goleniowa często wspominają okres bytności 2 PLM. Na terenie JW. pamiątki lotnicze eksponowano w Sali Tradycji. Po likwidacji JW. dla pamiątek szukano nowego lokalu. W efekcie w 2005r. doprowadzono do przeniesienia pamiątek po 2 PLM do jednego z najcenniejszych zabytków Goleniowa do Bramy Wolińskiej. W tym obiekcie mieści się Punktu Informacji Turystycznej i Sali Historii Miasta Goleniowa i teraz oczywiście Sala Pamięci 2 PLM "Kraków". Można tu obejrzeć księgi pamiątkowe, albumy z setkami zdjęć, wycinki z czasopism traktujące o Pułku, jego dokonaniach i ludziach, pamiątkowe puchary, modele oraz kilka elementów sprzętu i wyposażenia. Sala funkcjonuje dzięki życzliwości władz miasta i dbałości pracujących tu osób.


Brama Wolińska w Goleniowie. To tu znajdują się pamiątki po 2 PLM. 2008r.

Tragedia w Goleniowie. 23.02.1973r.
W okresie stacjonowania na Lotnisku Goleniów jednostki bojowej wydarzyło się ponad 10 wypadków i katastrof w tym 6 z udziałem myśliwców typu MiG-21. Ale największą katastrofą było rozbicie się samoloty transportowo-pasażerskiego typu An-24 z 36 SPLT z ważnymi osobami na pokładzie. 
W dniu 23.02.1973r. doszło na Lotnisku Goleniów do największej katastrofy w dziejach tego obiektu. Rządowy samolot An-24 W nr 97305702 nb 012 z delegacją wojskową Polską i Czechosłowacką wykonywał lot z Okęcia do Goleniowa. Lot odbywał się wieczorem, a praktycznie w warunkach nocnych. Pogoda była dobra, ale pamiętajmy, że była zima. Samolot prowadzony był do samego końca przez lotniskowe urządzenia nawigacyjne, wszystkie podzespoły An-24 działały prawidłowo. W rozmowach z wieżą nie odnotowano żadnych niepokojących komunikatów. Około 22;45 samolot obniżył lot i zgodnie z planem zaczął się zbliżać do lotniska w Goleniowie. Widoczność była nieco ograniczona przez chmury, jednak nie odnotowywano poważniejszych problemów nawigacyjnych. DS. była dobrze oświetlona. Dokładnie o godz. 22;52 kontakt radiowy z pilotem nagle się urwał. Rządowy An-24 do Lotniska Goleniów nigdy nie dotarł. Wysłana w teren ekipa nie miała wątpliwości, że nikt nie mógł przeżyć. Samolot uderzył w ziemię z taką siłą, że jego szczątki znalazły się w promieniu kilkuset metrów. Z 18 osób nikt nie zdołał się uratować. Cześć Ich Pamięci! Przyczyną było oblodzenie i uskok wiatru. Więcej piszę w osobnym artykule.

Pomnik Lim-2, a następnie MiG-21. 2006/8r.
W dniu 20.07.2006r. pożegnaliśmy ostatnią widoczną pamiątkę po 2 PLM "Kraków". Był nią samolot myśliwski Lim-2, który od 39 lat przypominał o związkach miasta z lotnictwem wojskowym. Ustawiony początkowo na terenie przyległym do ówczesnego GKO kilkakrotnie zmieniał swoje "miejsce bazowania", aż ostatecznie spoczął na postumencie przy skrzyżowaniu ulic Szkolnej i Jagiełły. Po rozwiązaniu 2 PLM miasto nie miało środków na chociażby symboliczną kosmetykę i niezbędne naprawy. Przed ze złomowaniem uratowała samolot decyzja o przeniesieniu go do 22 Bazy Lotniczej w Malborku! Dowództwo tej jednostki zgodziło się przejąć samolot, który po wyremontowaniu zostanie ustawiony jako pomnik na terenie bazy. Na kadłubie Lim-2 widnieje numer 1967r. Jest to numer przedstawiający rok rozpoczęcia istnienia 2 PLM „Kraków” na lotnisku w Goleniowie.


Lim-2 z fikcyjnym nb 1967, który przedstawia datę zmiany nazwy Pułku na 2 PLM Kraków. 2006r.

Tak więc w 2006r. Miasto Goleniów zostało pozbawione akcentu lotnicze. Na szczęście nie na długo. Od sierpnia 2008r. w Goleniowie stoi kolejny samolot ustawiony jako pomnik przypominając lotnicze tradycje rejonu. Tym razem jest to MiG-21 UM nb 9353 nr 516999353. Dostarczono go do Polski w maju 1981r., a służbę zakończył w 10 PLM/10 ELT w 32 Blot w Łasku. Samolot stanął dzięki Stowarzyszeniu Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP i władz miasta z Panem Andrzejem Wojciechowskim, Burmistrzem Goleniowa na czele. Samolot przybył z Łasku w dniu 27.05.2008r. transportem kołowym, na ciężarówce. Następnie został na Lotnisku Goleniów zmontowany, a w dniu 18.08.2008r. na własnych kołach przetransportowano go do centrum miasta, na Plac Lotników gdzie ustawiono go na cokole. Numer burtowy na samolocie jest oryginalny. Na kadłubie pojawiło się godło 2 PLM choć egzemplarz ten nie latał w tym Pułku, ale użytkowano w nim właśnie tą wersję. 
Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano w Święto Lotnictwa 28.08.2008r. W ceremonii, oprócz byłych lotników z goleniowskiego oddziału Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP, udział wzięli m.in. przedstawiciele władz samorządowych, młodzież szkolna i mieszkańcy miasta. Podczas uroczystości listem gratulacyjnym władz miasta i gminy uhonorowany został Zbigniew Skowroński - koło napędowe całego przedsięwzięcia, a burmistrz miasta i gminy Goleniów, Andrzej Wojciechowski otrzymał od prezesa goleniowskiego oddziału Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP, Władysława Puczko, pamiątkowy medal wybity z okazji 90-lecia Lotnictwa Polskiego oraz książkę opisującą historię 2 PLM „Kraków”.


MiG-21 UM nb 9353 w Goleniowie. 2008r.

Historia Cywilnego Lotniska Goleniów. 1967r.
Na przełomie 1966r.-1967r. podjęto decyzję, o przeniesieniu na Lotnisko Goleniów z Lotniska Szczecin Dąbie cywilnego ruchu pasażerskiego. W związku z tym na wojskowym lotnisku w Goleniowie wydzielono niewielką część cywilną. Podobnie czyniono na innych Polskich lotniskach; Kraków, Koszalin, Katowice, Zielona Góra. W dniu 23.05.1967r. otwarto cywilny port lotniczy w Goleniowie i rozpoczęto loty pasażerskie, wykonywane przez jedynego wówczas przewoźnika PLL LOT. W 1973r. Lotnisko Goleniów miało stałe połączenia z Warszawą, Gdańskiem, Katowicami i Krakowem. Linie obsługiwały turbośmigłowe An-24, a wyjątkowo samoloty Ił-18.
W okresie 1976r.-1977r. zbudowano najnowocześniejszy wówczas w Polsce port lotniczy. Lecz wyraźnego rozwoju nie zanotowano. Lata 80-te charakteryzowały się praktycznie działaniem na przetrwanie, bo w lotnictwo krajowe praktycznie nie inwestowano i wciąż latano samolotami zbudowanymi w 60-tych latach. 
Przemiany społeczno-gospodarcze zapoczątkowane w 1989r. doprowadziły także do zmian własnościowych majątku lotniska. Wojsko podjęło decyzję o częściowym opuszczeniu obiektu, z zaznaczeniem, że musi zostać zachowany charakter lotniczy. 
W dniu 30.09.1998r. została powołana do istnienia Spółka Port Lotniczy Szczecin - Goleniów Sp. z o.o. Wniosek o rejestrację Spółki złożony został dnia 2.12.1998r., a proces koncesyjny zakończony został skuteczną rejestracją. Udziałowcami zgodnie z aktem założycielskim Spółki zarejestrowanym w Wydziale XI Gospodarczym Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 07.06.1999r. są następujące podmioty: 
1. Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze" Warszawa. 
2. Miasto Szczecin. 
3. Gmina Goleniów. 
4. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego.
5. W 2005r. do Spółki przystąpiło Województwo Zachodniopomorskie. 
Celem działania Spółki jest prowadzenie cywilnego lotniska pasażerskiego umiejscowionego w Glewicach ( gmina Goleniów ). Łączna powierzchnia terenu wykorzystywanego przez Spółkę wynosi obecnie 371 ha, z czego tzw. dział operacyjny lotniska obejmuje 253,8 ha. Reszta terenu nadal należy do wojska. Własnością Spółki jest; DS., DK, wszystkie PPS, terminal pasażerski i inne.
Od 1999r. Spółka rozpoczęła wiele przemyślanych i koniecznych inwestycji zdecydowanie podnosząc komfort i bezpieczeństwo pasażerom. Niestety o tych inwestycjach w polskojęzycznej prasie nie przeczytamy, tylko dlatego, że nie towarzyszą im przeklęty, korupcja i sensacja. Z tego też powodu, pisząc ten artykuł, czuję niedosyt informacji na temat tak pozytywnego rozwoju byłego lotniska wojskowego. 
Spółka w okresie 1999r.-2000r. rozpoczęła budowę nowego dworca lotniczego ( terminalu ) dla odpraw krajowych i zagranicznych. Postawiono ogrodzenie rejonu operacyjnego lotniska. Wykonano remont DS. w jej końcowych odcinakach. Zamontowano system ILS. Zmodyfikowano oświetlenie PS ( pasa startowego ). Zmodernizowano i wyremontowano dawny "Domek Pilota" z przeznaczeniem dla służb ochrony lotniska i lotnictwa sanitarnego oraz motelem z 9 pokojami. Zmodernizowano i wyremontowano dawną bazę KOL ( Komendy Ochrony Lotniska ) na potrzeby zaplecza technicznego. Wykonano prace melioracyjne, przedłużając kolektor odwadniający. 
W okresie 2001r.-2002r. rozpoczęto kolejne inwestycje. Oddano do użytku cały nowy terminal z kompletnymi sieciami i instalacjami oraz kotłownią, a dokładnie jego I etap. Dokończono remont "Domku Pilota" w części gastronomicznej. PP Porty Lotnicze wybudowało Radar Kontroli Obszaru Powietrznego. Rozpoczęto budowę Wieży Kontroli Lotów. 
W 2004r. rozpoczęto budowę nowej, nowoczesnej i eleganckiej wieży kontroli lotów, którą przekazano do użytkowania w listopadzie 2005r.
W 2006r. oddano do użytku II etap terminalu, dzięki czemu lotnisko jest w stanie obsłużyć ponad milion pasażerów. 

Lotnisko obecnie 2010r.
Obecnie lotnisko jest eksploatowane wyłącznie jako cywilne. Niewiele osób pamięta już o jego wojskowym charakterze. 


Terminal Lotniska Goleniów. Widok od strony DS. 2009r.


Lotnisko Szczecin-Goleniów. 2009r.

Port Lotniczy Szczecin-Goleniów nosi obecnie zaszczytne imię NSZZ "Solidarność". Ma kod IATA – SZZ oraz kod ICAO – EPSC. Lotnisko ma współrzędne; szerokość geograficzna północna 53 stopni 35 minut 05 sekund, długość geograficzna wschodnia 14 stopni 54 minuty 07 sekund. Leży na wysokości 47 m nad poziomem morza. Kategoria przeciwpożarowa lotniska jest IX. 
Obecny rozwój lotniska wydaje się być niezagrożony. Jednym z powodów jest brak konkurencji, gdyż lotnisko jest jedynym portem pasażerskim Województwa Zachodniopomorskiego. A i odległości do ważnych miast rejonu są w dzisiejszych czasach niewielkie; 40 km - Szczecin, 6 km - Goleniów, 100 km - Koszalin, 50 km - Międzyzdroje, 95 km – Gorzów.
Swoim zasięgiem obsługi obejmuje populację 1,6 miliona Polaków. Do tego możemy doliczyć 0,5 miliona ludzi mieszkających za granicą Rzeczypospolitej, w odległości 80 km, dla których Polskie Lotnisko może być dobrą alternatywą. W rankingu Polskich Portów Lotniczych pod względem ruchu lotniczego zajmuje 9 miejsce. 
Statystyki;

Rok

Pasażerowie

Towary kg

Operacje lotnicze

2001r.

69 890

152 000

6 415

2002r.

76 816

242 000

6 425

2003r.

87 435

335 000

7 687

2004r.

90 811

342 000

3 139

2005r.

101 801

673 000

3 002

2006r.

176 670

488 000

3 137

2007r.

228 071

1 236 000

3 268

2008r.

302 486

1 774 000

3 595

Już w 2004r. Lotnisko Goleniów dysponowało kilkoma dobrymi połączeniami;
Warszawa - 33 x tygodniowo, Monachium - 7 x tygodniowo, Egipt - 2 x tygodniowo ( czarter turystyczny ), Turcja - 1 x tygodniowo ( czarter turystyczny ). 
Loty pasażerskie regularne są obsługiwane głównie przez operatorów niskokosztowych i nasz narodowy PLL LOT. W grupie przewoźników niskokosztowych znajduje się Ryanair ( samoloty Boeing 737-800. Loty do; Londyn-Stansted, Dublina ), Norwegian ( samoloty Boeing 737-800. Loty do; Oslo ), 
Loty krajowe obsługuje głównie EuroLOT ( PLL LOT ). Połączenie Goleniów-Okęcie. Samoloty ATR-72, ATR-42. Drugim krajowym operatorem jest Jetair, który samolotami Jetstream lata do Poznania-Ławica i Krakowa-Balice. 
Loty czarterowe wykonują przewoźnicy; Norwegian, Austrian, Germanwings, Malev, Jetair, Iceland. Samoloty latają do; Antalya ( Turcja ), Hurghada i Szarm el-Szejk ( Egipt ), Tunis ( Tunezja ), Zakynthos ( Grecja ). Dzięki temu Goleniów gościł już samolot Boeing 747.

Dojazd na lotnisko
Jak dostać się na lotnisko komunikacją publiczną? Ze Szczecinem lotnisko łączy linia mikrobusowa LOT, która swój przystanek początkowy ma pod biurem LOT na al. Wyzwolenia 17. Odjazd następuje na 2 godziny 20 minut przed każdym odlotem. Podobne połączenie linią mikrobusową lotnisko ma z Koszalinem przy hotelu Arka lub Dworcu PKP oraz z Kołobrzegiem przy hotelu Skanpol. Te połączenia są pokłosiem zlikwidowania cywilnego ruchu lotniczego na Lotnisku Zegrze Pomorskie w 90-tych latach. Przystanek początkowy jest w Koszalinie przy dworcu PKP, a odjazd następuje na 3 godziny 20 minut przed każdym odlotem. Trasa wiedzie przez Karlino, Płoty, Nowogard do lotniska. Kursy są tak obliczone, że dojazd na lotnisko następuje na około 80 minut przed odlotem. Z kolei z lotniska odjazdy następują 20 minut po lądowania samolotu. Bilety można zamawiać, kupić wcześniej lub u kierowcy. 
Istnieje także czarterowa linia autobusowa Pleciuga, która łączy Dworzec Główny PKP Szczecin – Szczecin Dąbie – Lotnisko Goleniów. Linia czarterowa jest dopasowana do czarterów turystycznych i kursuje tylko w tych dniach. Na lotnisko autobus wyrusza 3 godziny przed odlotem, odjeżdża z lotniska 40 minut po lądowaniu. Cena biletu wynosi 14,50 zł.
Od 30.10.2005r. na trasach ze Szczecina oraz Koszalina firma Interglobus uruchomiła stałe codzienne połączenie autobusowe dla połączenia operatora Ryanair do Londynu. 
Oczywiście na lotnisko można dojechać TAXI lub prywatnym samochodem. Dla samochodów przewidziano dwa parkingi; P1 dobowy, P2 wielodobowy. Parking dobowy P1 dysponuje 200 miejscami postojowymi ( dla samochodów osobowych i autobusów ): do 10 min: za darmo, 1 godz: 5 zł, 2 godz: 8 zł, każda następna godzina: 1 zł, 1 dzień: 30 zł, każdy następny dzień: 15 zł/dobę. Promocje: dla pasażerów lotów czarterowych: - 20%. Parking wielodobowy P2 ze 150 miejscami postojowymi: do 10 min: za darmo, 1 godz: 5 zł, 2 godz: 8 zł, 7 dni: 70 zł, 14 dni: 105 zł, 21 dni: 135 zł, każdy następny tydzień: 20 zł/dobę.
Teoretycznie dla pasażerów istnieje możliwość dojazdu pociągiem, ale od Dworca PKP Goleniów na lotnisko jest 7 km, a cena przejazdu busem z dworca na lotnisko to nawet 15 złotych od osoby.

Lotnisko Goleniów - infrastruktura 2010r.



Lotnisko dysponuje jedną DS. o wymiarach 2 500 m x 60 m, powierzchni 150 000 m kwadratowych, usytuowana na kierunku 13/31, czyli NW-SE. Nawierzchnia asfaltobetonowa. Droga ta przez ponad 50-lat swojego istnienia była kilkakrotnie wydłużana, poszerzana i wzmacniana. Istnieje możliwość dalszego wydłużenia DS. lub budowy kolejnej. Obecna DS. jest w stanie przyjąć każdy samolot, włącznie z największymi B-747, B-777, DC-10, MD-11, C-141, Ił-76. Jej przepustowość operacyjna na obecną chwilę wynosi 12 operacji / h. 
Równolegle do DS., z jej strony zachodniej usuwana jest awaryjna, gruntow-trawiasta DS., o wymiarach 1 800 m x 100 m. 
Od strony północno-wschodniej w odległości 300 m od DS. usytuowano główną DK, która w obecnej formie ma długość 2 000 m. Nawierzchnia jest asfaltowa. Z DS. łączy się poprzez pięć DK. Ich przeciętna szerokość wynosi 20 m. Łączna powierzchnia DK wynosi 56 000 m kwadratowych. 
Lotnisko jak na swoją wielkość posiada niezwykle dużą powierzchnię płaszczyzn postojowych. Są cztery. W północnej części lotniska, pomiędzy terminalem, a DS. umieszczono najnowocześniejszą PPS ( płytę postojową samolotów - płytę peronową ) o powierzchni 17 000 m kwadratowych przeznaczoną dla przyjmowania dużych samolotów pasażerskich. Z kolei przy głównej DK umieszczona jest płyta o największej powierzchni. Wymiary około 400 m x 70 m i powierzchni 27 000 m kwadratowych. Z tej płaszczyzny korzystają mniejsze samoloty pasażerskie. Kolejne dwie płaszczyzny postojowe znajdują się w południowo-wschodniej części lotniska. Były one wykorzystywane przez samoloty wojskowe. PPS Nr 3 ma powierzchnię 9 200 m kwadratowy, a PPS Nr 4 ma 15 000 m kwadratowych.
Ponieważ lotnisko przez długie lata było lotniskiem typowo wojskowym, więc nie mogło zabraknąć na nim stref rozśrodkowania samolotów. Pierwsza była umieszczona w północnej części lotniska w rejonie dzisiejszego terminalu. Posiadał około 20 indywidualnych stanowisk postojowych, ukrytych wśród drzew. W 60-tych latach większość z nich została otoczona z trzech stron wałem ziemnym o wysokości około 4 m. Dzisiaj można zobaczyć jeszcze 4 takie stanowiska obok terminalu. Drugie stanowisko rozśrodkowania usytuowano w południowo-wschodniej części lotniska. W 70-tych latach zbudowano tu około 10 schronochngarów. 
Na lotnisku znajduje się jeden typowo wojskowy hangar wybudowany w na przełomie 60/70-tych lat. 


Wieża kontroli Lotów, Lotnisko Goleniów. 2009r.

Lotnisko Goleniów jest wyposażone obecnie w jedną z najładniejszych i nowoczesnych Wież Kontroli Lotów w Rzeczypospolitej. W 2005r. oddano ją do eksploatacji. Kosztowała 12 milionów złotych. Jest wysoka na 36,6 metrów. Poprzednia wieża miała zaledwie 8 m wysokości. Nie spełniała już właściwie swojej funkcji, dlatego w okresie 2002r.-2005r. korzystano z wieży mobilnej. Wieżę i terminal projektował pan Leszek Szostak. Architektura nawiązuje do tematyki morskiej. Terminal ma kształt statku, a wieża symbolizuje kapitanat portu morskiego. Nowa wieża mieści sprzęt elektroniczny za kwotę 1,5 miliona euro. Finansowano ją ze środków przedsiębiorstwa Porty Lotnicze. Aparatura pozwala bez ryzyka nadzorować lądowania przy widoczności do 400 m i pułapie chmur do 90 m. Teoretycznie samolot może wylądować przy gorszych warunkach, ale wówczas na ziemi we mgle będzie ślepy i kołowanie może okazać się tragiczne. W wieży zlokalizowano trzy stanowiska dla kontrolerów. W sumie ośrodek kontroli lotów obsługuje 30 osób. Inwestor zapewnił najwyższe standardy pracy obsłudze wieży kontroli lotów, co ma oczywiste przełożenie na bezpieczeństwo lądowań i startów. Zastosowano również mnóstwo zabezpieczeń, które pozwolą pracować kontrolerom w przypadku wystąpienia jakiejkolwiek awarii. Chociażby trzy niezależne źródła energii gwarantują ciągłość pracy urządzeń, sytemu komputerowego, aparatury łączności, radarom itd. Mało tego, nowoczesny system UPS zagwarantuje pracę i będzie zasilał obiekt nawet w przypadku, gdyby i trzy wspomniane źródła okazały się zawodne. Szczeciński Ośrodek Kontroli Ruchu Lotniczego wprowadza wręcz nowe standardy jakości tego typu obiektów, zwłaszcza jeśli chodzi o systemy przekazu danych radarowych, danych meteorologicznych czy urządzeń radiokomunikacyjnych wykonanych w oparciu o najnowsze technologie. Goleniowski Ośrodek Kontroli Lotów nadzoruje loty w północno-zachodniej części Polski. Aparatura pozwala śledzić loty na znacznie szerszym obszarze, zarówno w rejonie berlina jak i Skandynawii.


Stanowiska operatorów w Wieży Kontroli Lotów, Lotnisko Goleniów. Z prawej strony w oddali widoczny Terminal. 2009r.

Terminal.


Przed Terminalem. 2009r.


Terminal – odloty. 2009r.


Jeden z barów w Terminalu. 2009r.


Terminal – Kaplica. 2009r.

Usługi dostępne na lotnisku; Bankomat PeKaO S.A., Oddział Poczty Polskiej, Kantor wymiany walut, Kaplica, Pokój dla matek z dziećmi, Punkt pierwszej pomocy przedmedycznej, Taras widokowy czynny 20 minut przed lądowaniem do momentu odlotu. Salon prasowy, księgarnia, sklep, kawiarnie, bar-pub.
Na lotnisku jest także salka konferencyjna która mieści do 20 osób. 
Na terenie lotniska przedstawicielstwa swoje mają firmy wynajmujące samochody osobowe: AVIS, EUROPCAR, HERTZ.

Adres:
PORT LOTNICZY IM. NSZZ SOLIDARNOŚĆ
SZCZECIN - GOLENIÓW
Glewice
72-100 Goleniów
Telefon +48 (91) 481 74 00 lub +48 (91) 418 28 64.

Opracował Karol Placha Hetman