L-410 Turbolet 2014r.

Kraków 29.10.2014r.

280b Rozdział 16.04.1969r. - 15.05.1988r.

LET L-410 Turbolet

Polska

Samolot komunikacyjny, dyspozycyjny i sanitarny


Konstrukcja

L-410 Turbolet Radom 2011r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Konstrukcja

L-410 Turbolet to samolot komunikacji lokalnej, przeznaczony na krótkie trasy. Jest górnopłatem, zbudowanym w układzie klasycznym, całkowicie metalowym. Napędzany dwoma silnikami turbośmigłowymi lokalnej (Czechosłowackiej) produkcji.


Skrzydła

Skrzydła całkowicie metalowe, proste, o obrysie trapezowym, wznosie 1,45 stopni. Są zaklinowane pod kątem +2 stopnie. Konstrukcja dwu-dźwigarowa, zbudowana zgodnie z zasadą bezpiecznego zniszczenia. Pokrycie wykonane metodą frezowania chemicznego z jednego arkusza razem ze wzmocnieniami (podłużnicami). Na spływie zamontowano dwu-sekcyjne, dwuszczelinowe klapy. Podział sekcji przebiega na wysokości gondoli silnikowych. Sekcje wewnętrzne wychylają się bardziej (o większy kąt) niż zewnętrzne. Lotki są metalowe wyposażone w klapki wyważające. Na górnej powierzchni płatów, przed lotkami umieszczono przerywacze. Wykorzystywane są one między innymi dla wyrównania asymetrii ciągu spowodowanej awaria jednego z silników. Na krawędzi natarcia skrzydła umieszczono pneumatyczną instalację odladzania w postaci gumowych nakładek. W skrzydłach umieszczono 4 gumowe zbiorniki paliwa.


Kadłub

Kadłub całkowicie metalowy, o konstrukcji pół-skorupowej. Technologicznie podzielony na trzy segmenty; przedni, środkowy i tylny. W segmencie przednim umieszczono kokpit dla dwóch pilotów, wyposażenie radionawigacyjne, komora podwozia przedniego. Dalej znajduje się segment środkowy. Na prawej burcie umieszczono drzwi wejściowe z przodu, a na lewej burcie drzwi wejściowe tylne, szersze. Te drzwi otwierane są poprzez uniesienie ich do góry, na górnym zawiasie. Do wsiadania konieczne są dostawiane schodki. W dolnej części tego segmentu umieszczono gondole, które pełnią rolę komór podwozia głównego. Rzadko spotykane rozwiązanie w samolotach pasażerskich. Na prawej burcie jest 9 okien, na lewej 7 okien. W wersji pasażerskiej samolot przewozi 15 osób, na fotelach w układzie 2x1 w pięciu rzędach lub 18 osób w sześciu rzędach. Bywa dostawiany dziewiętnasty fotel. Długość kabiny pasażerskiej 6,34 m, wysokość 1,66. Tylny segment, także metalowy. Utrzymuje usterzenie pionowe, do którego przytwierdzono usterzenie poziome. Jest także napływ przed usterzeniem pionowym i pod-kadłubowa kierownica aerodynamiczna.

L-410 UVP, kokpit. 1980r. Zdjęcie LET-LAC

Usterzenie

Usterzenie całkowicie metalowe, klasyczne z podziałem na stery i stateczniki, poziome proste. Usterzenie pionowe skośne. Kąt skosu krawędzi natarcia wynosi 35 stopni. Na krawędzi natarcia pionowej i poziomej umieszczono pneumatyczną instalację odlodzeniową. Usterzenie poziome o wznosie 7 stopni.


Podwozie

Podwozie trójpodoporowe, z przednim kołem. Wszystkie koła pojedyncze. Chowane przy pomocy instalacji hydraulicznej. Przednie podwozie kierowane instalacją hydrauliczną, chowane do przodu w kadłub. Podwozie główne z hamulcami hydraulicznymi i systemem ABS (przeciw-poślizgowym). Pneumatyki bezdętkowe. Klapy są tak skonstruowane, że po wypuszczaniu podwozia zamykają komory, aby nie dostało się tam błoto lub śnieg. Rozwiązane stosowane w samolotach CCCP. Podwozie umożliwia eksploatację samolotu na lotniskach gruntowych. Możliwe jest zamontowanie nart. Rozstaw podwozia głównego 3,65 m.


Napęd

Napęd to dwa silniki turbośmigłowe M-601 B konstrukcji i produkcji Czechosłowackiej o mocy 2 x 544 kW (2 x 730 KM). Silnik składa się z dwóch stopni sprężarki osiowej, sprężarki odśrodkowej wykonanej z tytanu, pierścieniowej komory spalania, jedno-stopniowa turbina, dysza wylotowa z dwoma bocznymi odprowadzeniami. Stopień sprężenia 6,4 : 1, przepływ powietrza 3,25 kg/s. Temperatura gazów przed turbiną wynosi 925 stopnie C (1 225 K). Silnik ma możliwość montażu instalacji wtrysku wody, dla chwilowego zwiększenia mocy, co jednak się nie stosuje. Chwyt powietrza jest odladzany gorącym powietrzem. Wymiary silnika; długość 1,66 m, szerokość 0,59 m, wysokość 0,65 m,

Śmigło trój-łopatowe, stało-obrotowe, przestawialne przy pomocy instalacji hydraulicznej. Skos śmigła można ustawić na ujemny ciąg. W nowszych samolotach stosuje się śmigło pięcio-łopatowe.

Wyposażenie

Wyposażenie radio-nawigacyjne jest typowe dla konstrukcji 70-lat. Składa się z dwóch radiostacji UKF, dwóch zestawów VOE ILS, trzech sztucznych horyzontów, dwóch radiokompasów ARK-15 M, wysokościomierza radiowego, giro-busoli, telefon pokładowy. Piloci mają do dyspozycji zestaw urządzeń kontroli silników.

Samolot ma dwie główne instalacje hydrauliczne. Pierwsza służy do poruszania powierzchniami sterowymi, obsługi podwozia i inne. Druga jest pomocnicza i służy do awaryjnego wypuszczania podwozia, wychylania klap zaskrzydłowych i uruchamiania hamulca postojowego.

Instalacja elektryczna jest jednoprzewodowa. Źródłem prądu są dwie prądnice o mocy 2 x 5,6 kW i dwa akumulatory. Prąd zmienny wytwarzają trzy przetwornice trójfazowe 36 V/400 Hz i dwie przetwornice jednofazowe 115 V/400 Hz. Akumulatory są na tyle mocne, że umożliwiają uruchomienie silników bez konieczności korzystania ze źródeł lotniskowych.

Instalacja pneumatyczna jest wykorzystywana do odladzania krawędzi natarcia na których są gumowe nakładki.




Opracował Karol Placha Hetman