Iliuszyn Ił-18


Kraków 7.12.2008r.
175b Rozdział 05.03.1961r.
Iliuszyn PL Ił-18
Polska

Samolot transportowy.
Konstrukcja


PL Ił-18 SP-LSF Paryż 1971r.


PL Ił-18 SP-LSG Okęcie 1982r.

Czterosilnikowy turbośmigłowy dolnopłat średniego zasięgu z hermetyczną kabiną, całkowicie metalowy. Zbudowany głównie ze stopów lekkich, duralowych; D16A-T, D16A-TW, AK-6. Gładkie blachy i prasowane gięte profile. Wykorzystano technologie klejenia i obróbki chemicznej metali. Niektóre elementy wysokowytrzymałe jak łoża silników i golenie podwozia wykonano ze stali 30 XGSA. Dla ochrony antykorozyjnej zastosowano platerowanie i lakierowanie. 
Skrzydła są wolnonośne o obrysie trapezowym i profilu symetrycznym CAGI S-5 grubości względnej 18 % u nasady i profilu CAGI S-3 grubości względnej 14 % na końcu. Skrzydła wykonano z trzech części. Centropłat z silnikami i dwie części zewnętrzne doczepiane. Kąt zaklinowania 3 stopnie i wznos 3 stopnie. Centropłat jest trójdźwigarowy tworząc keson i ma 49 żeber i 36 podłużnic. Do centropłata dołączono gondole silnikowe i komory podwozia głównego i klapy. Klapy wychylane są do startu o 15 stopni, a do lądowania 30 stopni. Części zewnętrzne mają podobną budowę. Są dwudźwigarowe. Mają 18 żeber i 26 podłużnic. Wyposażono je w dwuczęściowe lotki z klapkami wyważającymi. Lotki zawieszone są na sześciu wysięgnikach. Lotki wychylane są po 26 stopni w górę i w dół. Sterowanie lotkami linkowo-popychaczowe. Lotki są sprzężone z mechanizmem blokowania sterów na postoju. Pokrycie skrzydeł o zmiennej grubości od 6 mm przy kadłubie do 2,5 mm na końcach skrzydeł. Pokrycie silników w miejscach gorących wykonano ze stali żaroodpornej. Zakończenie skrzydeł wykonano z tłoczonych blach, tworzących aerodynamiczny profil. Wnętrze skrzydeł mieści zbiorniki paliwa.
Gondole silnikowe są niemal identyczne zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie. Każda gondola jest dwuczęściowe. Przednia stanowi osłonę silnika i jest mocowana tylko do silnika. Tylna jest konstrukcją siłową. Do niej jest mocowany silnik i przenosi jego obciążenie. W dolnej części gondoli umieszczono chłodnicę oleju. Konstrukcja gondoli jest półskorupowa. Składa się z wręg podłużnic i pokrycia. Wręga nr 1 jest siłowa i to do niej mocowany jest silnik. Wręga nr 3 stanowi przegrodę ogniową wykonaną z blachy żarowytrzymałej. Wręgi nr 6 i 9 są wzmocnione i przytwierdzone bezpośrednio do pierwszego i drugiego dźwigara skrzydła. Pokrycie gondoli wykonano z blach o grubości 0,8-1,2 mm. W gondolach wewnętrznych umieszczono komory podwozia głównego. 
Kadłub konstrukcji półskorupowej typu wręgowego o przekroju cylindrycznym, średnicy 3,5 m. Szkielet kadłuba składa się z 76 wręg i 56 podłużnic. Wręgi wykonano jako; normalne, wzmocnione lub jako przegrody hermetyczne. Podłużnice wykonano z kątowników. Kadłub technologicznie podzielono na część przednią, środkową i tylną, a podłużnie podłoga dzieli na pokład dolny i górny. W dziobie zamontowano radiolokator pogodowy. Kabina załogi standardowo mieści; I pilot, II pilot, technik pokładowy, nawigator i radiotelegrafista. Kabina załogi mieści się do wręgi-przegrody nr 4 z drzwiami wejściowymi. Kabina posiada aż 16 okien, z których dwa boczne są otwierane. Wręga nr 4 rozpoczyna środkową część kadłuba. Pomiędzy wręgą nr 4, nr 6 jest przedział techniczny. Tu umieszczono osprzęt techniczny i urządzenia łączności. Pomiędzy wręgą nr 6, a nr 56 umieszczono kabinę pasażerską o wysokości 2, 0 m, szerokości 3,29 m i długości 24,4 m. Na prawej burcie umieszczono 16 okien, na lewej 15 okien. Wszystkie są okrągłe i mają średnicę 0,4 m. Cztery okna, po dwa na każdej burcie, o numerach 6 i 7 są jednocześnie wyjściami awaryjnymi. Do kabiny są dwa główne wejścia z zewnątrz na lewej burcie przez drzwi o wymiarach 0,75 m x 1,42 m, a umieszczono je między wręgami nr 14 i 16 oraz nr 45 i 47. Kabina pasażerska była różnie konfigurowana, w zależności od wymagań użytkownika. W kabinie ulokowano także szatnie, toalety i bufety. Po wyjęciu foteli i likwidacji bufetów, szatni i toalet można przewozić towary. Dolny pokład w przedniej części mieści komorę podwozia przedniego. Dalej znajdują się bagażniki. Pierwszy miedzy wręgą nr 4 i 24 ma objętość 13,32 m sześciennego oraz drugi między wręgą nr 34 i 54 o objętości 13,68 m sześciennego. Dostęp do nich zapewniają drzwi z prawej strony kadłuba. Dolnym pokładem poprowadzono także sterowanie i instalacje elektryczne. Kabina załogi i pasażerów oraz dolny pokład są hermetyczne. Wręgi nr 26, 29, 32 są wzmocnione i do nich przymocowano dźwigary skrzydeł. Wręga nr 56 kończy środkową i hermetyczną część kadłuba i rozpoczyna część tylną. Umieszczono tam trzeci bagażnik o objętości 2,3 m sześciennego z drzwiami z prawej strony oraz turboprądnicę TG-16. Za trzecim bagażnikiem umieszczono dodatkowe wyposażenie radiowe i elementy wykonawcze autopilota. W samym końcu kadłuba umieszczono białe światło pozycyjne. Pokrycie kadłuba wykonano z gładkich blach o różnej grubości, zależnie od przenoszonych obciążeń. Przednia część 2,5 mm, środkowa 1,8-2,0 mm, tylna 1,0-1,2 mm.
Usterzenie klasyczne z podziałem na stery i stateczniki. Mają obrys trapezowy i profil symetryczny. Kąt zaklinowania usterzenia poziomego wynosi –1 stopień. Stateczniki maja konstrukcję kesonową. Są trójdźwigarowe, mają żebra i podłużnice. Stery składają się z dźwigara, noska i spływu. Połączone są przy pomocy czterech zawiasów z trzecim dźwigarem zamykającym keson. Stery wyposażono w klapki wyważające ( trymery ). Stery posiadają osiową kompensację aerodynamiczną i są wyważone masowo. Stateczniki pokryto blachą duraluminiową o grubości 1,0-1,2 mm, a stery 0,6-0,8 mm. Napęd sterów mechaniczny, sztywny ( popychaczowy ) ze wspomaganiem. Trymerów miękki za pomocą linek. Ster kierunku wychylany jest po 25 stopni, stery głębokości ( wysokości ) w górę 24 stopnie 30 minut, w dół 15 stopni. Stery wyposażono w mechanizm blokujący podczas postoju. 
Podwozie samolotu trójpodporowe z przednim zespołem, całkowicie chowane w locie. Przednie podwozie z zespołem dwukołowym sterowane, po 43 stopnie w lewo i prawo. Ogumienie 700 x 250 mm. Chowane do kadłuba do przodu. Jego komora umieszczona jest pomiędzy wręgą nr 2 i nr 4. Główne to czterokołowe wózki chowane w gondole silnikowe do przodu. Wyposażone w hamulce tarczowe, hydrauliczne. Ogumienie 930 mm x 305 mm. Osłony komór są zawsze zamknięte. Otwierane są tylko dla schowania lub wysunięcia podwozia. Wszystkie amortyzatory azotowo-hydrauliczne ( olejowe ). Rozstaw podwozia 9,0 m, a jego baza wynosi 12,75 m.


Kabina Ił-18 1965r.

Zespół napędowy.
Cztery turbośmigłowe silniki AI-20 K lub AI-20 M, o mocy startowej 4 x 2 942 kW ( 4 x 4 000 KM ), przy 12 300 obrotach/min. Moc przelotowa 4 x 1 654 kW ( 4 x 2 250 KM ).
Silnik składa się z 10-stopniowej sprężarki, pierścieniowej komory spalania, 3-stopniowej turbiny. Silniki napędzają metalowe, lewo obrotowe, czterołopatowe śmigła samoprzestawialne typu AW-681, o średnicy 4,5 m. Śmigła mają możliwość ustawienia w chorągiewkę i na ciąg wsteczny. Masa suchego silnika wynosi 1 240 kg. Silniki są zabudowane przed skrzydłami, a jego wyloty umieszczono poprzez długie rury równo z końcem skrzydeł. Silniki obliczono na 12 000 godzin pracy. Okres międzyremontowy wynosi 4 000 godzin pracy. Przelotowe zużycie nafty lotniczej wynosi 2 400 litrów na godzinę lotu. Rozruch silników elektryczny za pomocą turboprądnicy TG-16 lub za pomocą urządzeń naziemnych. 

Instalacja paliwowa.
Instalacja paliwowa składa się z dwóch jednakowych, niezależnych instalacji dla lewych i prawych silników. Oba układy są połączone dla wzajemnego zasilania paliwem. Każda instalacja składa się z 10 zbiorników paliwowych. Zbiorniki umieszczone w centropłacie są gumowane, czyli wykonane jak w samolotach wojskowych. Natomiast w częściach zewnętrznych skrzydeł jest jeden zbiornik integralny. Łączna pojemność instalacji wynosi, czyli 22 zbiorniki, to 23 700 litrów paliwa ( 18 000 kilogramów ). Pojemność zbiorników jednego skrzydła wynosi 8 200 litrów, w tym 4 900 litrów w zbiornikach gumowanych i 3 300 litrów w zbiorniku integralnym. Paliwo do silników dostarcza zbiornik nr 1. Tankowanie może odbywać się ciśnieniowo, od dołu i grawitacyjnie od góry. W skład instalacji paliwowej wchodzą; przewody, pompy paliwa, zawory zwrotne, krany przeciwpożarowe, krany spustowe, manometry. W miarę ubywania paliwa puste przestrzenie napełniane są gazem obojętnym. 

Instalacja olejowa silników.
Służy do smarowania silnika, chłodzenia, przestawiania śmigieł. Każdy silnik ma własną instalację olejową. W jej skład wchodzi; zbiornik oleju, filtr, przewody, zbiornik drenażowy, kran zlewowy, termostat, chłodnicy, manometrów i termometrów. Stosowano olej MS-20+MK-8. Pojemność zbiornika oleju wynosi 56,5 litrów. 

Instalacja hydrauliczna.
Składa się z dwóch instalacji. Głównej, o ciśnieniu 21,0 MPa i awaryjnej, o ciśnieniu 15,0 MPa. Główna; chowa i wypuszcza podwozie, steruje golenią przednią, hamuje kołami podwozia głównego, napędza wycieraczki przednich szyb. Awaryjne hamuje kołami podwozia głównego, przestawia śmigła, załadowuje komory hydroakumulatorów. Pojemność instalacji wynosi 75 litrów w tym 40 litrów w zbiorniku. Stosowano olej AMG-10.

Instalacja klimatyzacji i wentylacji.
Służy do regulacji temperatury, ciśnienia i wilgotności w kabinach. Do wysokości 5 000 metrów utrzymuje ciśnienie równe ciśnieniu na poziomie morza. Powyżej tego pułapu utrzymuje ciśnienie na wysokości 2 600 m i temperaturę 15-20 stopni Celsjusza. Powietrze do kabina dostarczane jest ze sprężarek silników w ilości 2 500 – 3 900 kg/h.

Instalacja przeciwpożarowa.
Zastosowano pięć instalacji przeciwpożarowych. Chronią one silniki i turboprądnicę. Każda gondola silnikowa posiada trzy butle OS-8 o pojemności 8 litrów każda wypełnione dwutlenkiem węgla. Przy turboprądnicy umieszczono dwie butle OS-2 o pojemności 2 litry każda. Dodatkowo w kabinach umieszczono przenośne gaśnice. 

Instalacja przeciwoblodzeniowa.
Chwyty powietrza do silników są odladzane gorącym powietrzem pobieranym zza 10-stopnia sprężarki silnika. 
Krawędzie skrzydeł, usterzenia, śmigieł i przednie szyby kabiny załogi odladzane są elektrycznie. 

Instalacja elektryczna.
Źródłem prądu elektrycznego jest 8 prądnic typu STG-12TMO napędzanych o silników, o mocy 12 kW każda. Dodatkowym źródłem są akumulatory. Rozruch silników następuje przy pomocy właśnie tych prądnic, które wówczas pracują jako rozruszniki. Prądnice poprzez układy elektryczne dostarczają prąd stały i zmienny. Cztery prądnice typu SGO-12 o mocy po 8 kW oraz dodatkowo przetwornica PO-1500, dostarczają prąd zmienny jednofazowy. Dwie przetwornice PT-100 dostarczają prąd zmienny trójfazowy. Główna sieć elektryczna w samolocie ma napięcie 24 V. 

Awionika 
Wyposażenie nawigacyjne pozwala na loty w dzień i w nocy oraz w trudniejszych warunkach atmosferycznych. Automatyczny pilot typu AP-6 A. Urządzenie pilotażowo nawigacyjne Put, stacja radiolokacyjna meteo Emblema. Transponder SSR-1600, radar nawigacyjny DISS-013, radiodalmierz SD-67
Dwie radiostacje UKF Łandyn 20, jedna radiostacja R-802W, dwa radiokompasy ARK-11, dwa zestawy nawigacyjne Kurs MP-2, radiowysokościomierz RW-UM, telefon pokładowy SPU-7.


Dane T-T Ił-18 W 1961r. Ił-18 E 1961r. 
Wymiary                                              Miano
R             37,40                37,40 M.
D             35,70                35,90 M.
H             10,20                10,20 M.
Pow. nośna 140,0             140,0 M2
Masa Własna 34 700        34 630 Kg
Całkowita 61 200              61 500 Kg
Ładunku   26 500              26 870 Kg
Prędkość Max 690            675 Km/h
Wznoszenia 8,0                  8,0 M/s
Przelotowa 625                 625 Km/h
Lądowania 200                 200 Km/h
Zasięg Max 5 000             5 200 Km
Pułap         10 000             10 000 M.
Rozbieg Dobieg 1 200 / 800 1 200 / 800 M.
Silnik Typ AI-20 K             AI-20 M 
moc          4 x 2 942 kW     4 x 3 125 kW 
Załoga           4                      4 
Liczba sztuk   7                       3 

Opracował Karol Placha Hetman