Airbus A330

Kraków 28.06.2013r.

321 Rozdział 2.11.1992r. / 12.04.2013r.

Airbus A 330-200

Polska PLL LOT

 

Samolot pasażerski, transportowy.

Historia

Airbus A 330. 2010r. Zdjęcie Airbus.

 

Historia

A 330 w PLL LOT

Airbus A330 jest szeroko-kadłubowym, dwusilnikowym, samolotem komercyjnym budowanym przez firmę Airbusa, która jest oddziałem EADS. Wersje A330 mają zakres 7 400 km do 13 430 km (4 000 NM-7 250 NM) i może pomieścić do 335 pasażerów w układzie dwu-klasowym lub nosić 70 000 kg (150 000 funtów) ładunków.
Pierwszym samolotem firmy Airbus był A300, który planowano rozwijać w kilku kierunkach. Najbardziej obiecujący był kierunek, który doprowadził do powstania rodziny samolotów A320. Pierwszy samolot komercyjny ze sterowaniem fly-by-wire. Jednak firma wciąż dążyła do stworzenia samolotu większego od A300, zdolnego konkurować z McDonnell Douglas DC-10 oraz Lockheed L-1011 TriStar. Aby można było konkurować z tymi samolotami, należało przewoźnikom zaoferować lepszą ekonomikę, co miało przełożyć się na 25 % mniejsze zużycie paliwa. Rozwinięto prace w dwóch kierunkach; samolot cztero-silnikowy (zrealizowany w formie A340) i samolot dwusilnikowy. Podstawą miał być szeroki kadłub, czyli w obecnej nomenklaturze z dwoma korytarzami (przejściami). Koszt programu został zmniejszony, bo dla wersji 2-silnikowej i 4-silnikowej opracowano jedno skrzydło. Ponieważ w tym momencie obowiązywały przepisy stanowiące, że w przelotach nad Atlantykiem, samolot ma posiadać minimum 3-silniki, dlatego skoncentrowano się na przyszłym A340, odkładając prace nad A330. Trzeba także pamiętać, że imperialne interesy Francji nie zmieniły się od wieków. I nadal jest to Północna Afryka i Ameryka Południowa, a więc, trzeba rozwijać samolot 4-silnikowy.
Pierwsze specyfikacje TA9 (A330) i TA11 (A340), statku powietrznego, który może pomieścić 410 pasażerów w układzie jedno-klasy, pojawiły się w 1982r.. Bagażnik miał mieścić 30 kontenerów LD3, co było wynikiem dwukrotnie większym od samolotów L-1011 TriStar i DC-10. W czerwcu 1985r. zdecydowano, że samolot będzie miał układ sterowania fly-by-wire (FBW), a zamiast wolantu joystick. Były to elementy przejęte z A320. Poza tym, konstruktorzy dążyli do unifikacji kokpitu, co w przyszłości ma ułatwić przeszkalanie załóg. 

Dla A330 przewidziano silniki Rolls-Royce serii Trent 700, o ciągu 2 x 311 kN oraz silniki firmy Pratt & Whitney PW4168 także o mocy 2 x 311 kN.

Pierwszym przewoźnikiem, który zamówił samoloty A330 była linia Swissair, która złożyła zamówienie 12.05.1986r.. Co ciekawe, wielu operatorów zamawiało jednocześnie wersje A330 i A340.
W ramach przygotowań do produkcji A330 i A340, Airbus i partnerzy zainwestowali w nowe obiekty. Przede wszystkim we Francji, UK i germanii. Ponieważ program znacznie przekroczył planowany budżet dlatego zainteresowane rządy zgodnie wsparły finansowo program, łamiąc zasady wspólnoty europejskiej. (I gdzie tu wolny rynek?). Aby było głośno w prasie wokół programu, który się ślimaczył, w dniu 5.06.1987r., tuż przed Air Show w Paryżu, ogłoszono rozpoczęcie programu budowy Airbus A340 i A330. Portfel zamówień wynosił zaledwie 130 maszyn, obu typów.

W 1992r. wystąpiły kłopoty ze skrzydłem, które w zależności od wersji miało mieć podczepione 2 lub 4 silniki. Wyniki prób statycznych wypadły źle i należało skrzydło wzmocnić. Niektórzy operatorzy wycofali się z zamówień.
Roll out A330 odbył się 14.10.1992r.. W dniu 2.11.1992r. A330 został oblatany i był to wówczas największy samolot komercyjny z dwoma silnikami. Lecz nie długo, bo wkrótce (12.06.1994r.) pobił go Boeing 777. Samolot miał całkowitą masę 181 840 kg w tym 20 980 kg aparatury badawczej. Lot trwał pięć godzin i piętnaście minut, podczas których prędkość, wysokość i inne konfiguracje lotu zostały przetestowane. W testach wzięło udział łącznie 6 maszyn, które spędziły w powietrzu 1 800 godzin. Samolot otrzymał certyfikat JAA i FAA w dniu 21.10.1993r..

W dniu 30.06.1994r. doszło do tragedii. Podczas lotu testowego w okolicach Tuluzy rozbił się A330. Na pokładzie zginęła dwu osobowa załoga i pięciu inżynierów. (Wszyscy na pokładzie). Według dostępnych informacji, w locie testowano autopilota przy pracy jednego silnika Pratt & Whitney. 
Operator Air Inter stał się pierwszym użytkownikiem A330, w dniu 17.01.1994r..

ETOPS, czyli zezwolenie na lot w odległości x od najbliższego lotniska, dla A330 i A340 zwiększano stopniowo, po bezawaryjnych kolejnych godzinach eksploatacji. Najpierw był ETOPS-90, a potem ETOPS-120 i ETOPS-180, po 50 000 godzinach lotu (1995r.). W listopadzie 2009r. jedna z wersji samolotu uzyskał ETOPS-240 i jest oferowana jako opcja.

Airbus A330 w PLL LOT

Pierwszy Airbus A 330 eksploatowany w PLL LOT.

Niespodziewane kłopoty z eksploatacją samolotów B 787 i w konsekwencji uziemienie przez FAA wszystkich tego typu maszyn, doprowadziło do jeszcze większych kłopotów naszego narodowego przewoźnika PLL LOT. Nawiasem mówiąc, firmy zarządzanej nieudolnie przez ekipę wytypowaną przez masońsko-liberalny Rząd Rzeczypospolitej Premiera Donalda Tuska.

Uzupełnienie floty PLL LOT było konieczne, bo przewoźnik korzystał tylko z czterech Boeing 767-300ER. Na siatkę powrócił Boeing SP-LPA, który był już na przeglądzie oddawczym do leasingodawcy, za to maszyna SP-LPG odleciała na przegląd do Szanghaju w celu przeprowadzenia przeglądu typu C (ang. C-Check). Na tę chwilę rejsy dalekodystansowe obsługiwały trzy samoloty B 767: SP-LPA, SP-LPB i SP-LPE.

Polskie Linie Lotnicze LOT próbując ratować chociaż połączenia Atlantyckie wyleasingował dodatkowo trzy samoloty; A 330, B 767 i B 777. W ten sposób uzupełniły flotę czterech pozostałych Boeing 767-300ER.

W dniu 28.03.2013r. ukazała się informacja prasowa, że PLL LOT wypożyczy na okres półtora miesiąca samolot A 330-200. Pierwszy lot odbył się w dniu 12.04.2013r. na rasie Warszawa-Chicago.

Od połowy kwietnia 2013r. do końca maja 2013r. część lotów z Warszawy do Chicago i New York była wykonywana 306 miejscowy airbus A330. Był to pierwszy w historii A 330 użytkowany przez PLL LOT. samolot wypożyczono od linii Hi Fly.

Linie Hi Fly to portugalska firma, która  specjalizuje się w leasingu samolotów. Ma siedzibę w Lizbonie. Jej flota składa się z 10 Airbusów; 2 A310, 3 A330-200, 1 A330-300, 2 A340-300 oraz 2 A340-500.

Airbus A330-243 rejestracja CS-TFZ został zbudowany w marcu 2009r.. Pierwszy lot wykonał w dniu 24.03.2009r.. Samolot został pożyczony wraz z załogą. Personel pokładowy był mieszany; portugalsko-Polski. Maszyna ma 18 miejsc w klasie biznes i 288 w klasie ekonomicznej. Samolot obsługiwał trasę Warszawa-Chicago i Warszawa-New York.
Samolot A 330-200 CS-TFZ latał w siatce połączeń PLL LOT do 7.06.2013r., blisko dwa miesiące, do momentu powrotu B 787 na trasy.

A 330-200 CS-TFZ. 2013r. Zdjęcie Hi Fly

A 330-200 CS-TFZ. Lotnisko Okęcie 12.04.2013r. Zdjęcie Port Lotniczy Okęcie

A 330-200 CS-TFZ po powrocie z Chicago w dniu 4.06.2013r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

Opracował Karol Placha Hetman