2 Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego w Mierzęcicach 1989r.-1999r.


Kraków 10.01.2011r.
2 Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego
1989r. – 1999r.

Historia 2 ELM Mierzęcice.


Godło 2 ELM malowane na samolotach.

2 Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego w Mierzęcicach.
W 1987r. rozformowano 39 PLM. Sprawne samoloty MiG-21 PFM zostają przekazane do 10 PLM. Niektóre samoloty MiG-21 PF w światłach kamer i aparatów fotograficznych zostają z początkiem 1990r. pocięte na złom, jako jednostronna redukcja zbrojeń. Teren lotniska staje się także nieetatową bazą wycofanych z eksploatacji statków powietrznych. 
Lotnisko w Mierzęcicach pozostało bez jednostki bojowej. Lotnisko Mierzęcice i stacjonująca na nim jednostka zostaje przekształcona w Komendę Obsługi Lotniska jako JW. 4043.
Wykorzystując personel inżynieryjno-lotniczy pozostały po rozwiązaniu 39 PLM z dniem 01.09.1987r. utworzono 51 Polowe Warsztaty Lotnicze, których zadaniem było remontowanie śmigłowców bojowych Mi-24 W/D. 51 PWL zostały rozwiązane z dniem 31.11.1990r ( JW 2490 ).


Mi-24 nb 177 remontowany na Lotnisku Mierzęcice. Koniec 80-tych lat XX wieku.

W 90-tych latach wojsko jeszcze nie chce pozbywać się lotniska, licząc na reaktywację pułku w nowej pokomunistycznej rzeczywistości. Dlatego w tym czasie na lotnisko zostaje przeniesiona jedna z eskadr 11 PLM ze Starachowic. 


MiG-21 MF nb 6504 MLP Czyżyny 2008r. Podstawowy myśliwiec 2 ELM Mierzęcice.

W styczniu 1989r. z 11 PLM Starachowice wydzielono 2 Eskadrę Lotnictwa Myśliwskiego i przebazowano na Lotnisko Mierzęcice. Na Lotnisku Starachowice pozostała 1 ELM. W Mierzęcicach zabezpieczenie logistyczne realizował Batalion Zabezpieczenia Lotniska ( JW. 4043 ). Kadrę pilotów Eskadry stanowił głównie piloci promocji - Dęblin 1988r., a techników żołnierze ze Szkoły Chorążych w Oleśnicy, promocja 1989r..
2 ELM stała się ewenementem w nowej pokomunistycznej rzeczywistości Rzeczypospolitej. Choć po prawdzie była to jednostka złożona z połowy etatu maszyn bojowych przysługujących pułkowi i pełnego zaplecza logistyczno-remontowego. Bez wątpienia była to próba przetrwania trudnego okresu. Chciano zachować istniejący potencjał obronny. I w pewnej mierze to się udało, bo przetrwało lotnisko.
Szczególną cechą 2 ELM było posiadanie własnej grupy remontowej. Był to jedyny taki przypadek, w którym eskadra wchodząca organizacyjnie w skład pułku posiadała własne zaplecze remontowe, które skracało do minimum czas wykonania obsług bieżących jak również usuwania niesprawności zaistniałych podczas wykonywania lotów. 
Taka organizacja 2 ELM przetrwała równo 10 lat, kiedy to w 1999r. Eskadra powróciła do 11 PLM Starachowice. Lecz już w listopadzie 1999r. 11 PLM został rozformowany.
Podstawowym i jednym typem myśliwca Eskadry był MiG-21 M / MF. Uzupełnieniem były szkolno-bojowe MiG-21 UM. Według etatu Eskadra powinna posiadać ich 16, ale faktyczna liczba wahała się pomiędzy 10-15. W Eskadrze były także eksploatowane szkolno-treningowe TS-11 Iskra.
W czasie szkolenia promocji pilotów Dęblin, 1988r., Eskadra straciła 3 samoloty typu MIG-21 MF:
- w czerwcu 1989r. podczas pierwszego samodzielnego lądowania uszkodzony został samolot 7715. Samolot w wyniku uszkodzeń został skasowany.
- 01.03.1991r. wykonując loty w szyku w rejonie lotniska przy zmianie tego szyku doszło do zderzenia dwóch samolotów MIG-21 MF o numerach 8015 A ( nr 96008015, pilot kapitan Zawada ), 7405 ( nr 96007405, pilot kapitan Wójcik ). Lot w szyku wykonywały cztery samolotu. Po wejściu w chmury rozpoczęto zmianę szyku. Doszło do zderzenia samolotów z trzeciej i czwartej pozycji. Kapitan Zawada katapultował się. 


MiG-21 MF nb 8015. 1989r. Ponieważ w Polsce użytkowano dwa samoloty MiG-21 MF z identycznymi nb 8015, to nie mogę zaręczyć, iż właśnie ten egzemplarz uległ rozbiciu.

- 13.04.1991 r. Kpt. pil. Kusiak na MiG-21 MF 7715. Podczas podejścia do lądowania urwała się pokrywa silnika, w wyniku czego nastąpił spadek obrotów silnika i utraty mocy. Maszyna niemal spadła na DS. Samolot wyremontowano.


MiG-21 MF nb 7715 na Lotnisku Mierzęcice. 13.04.1991r. Oglądając zdjęcie widzimy uszkodzone podwozie, które nie wytrzymało prędkości pionowej. Fotel pilota i osłona kabiny są na miejscu, czyli pilot nie wystrzelił się. Na kadłubie widoczne jest godło 10 ELM, czyli samolot latał przednio w Łasku, a wcześniej w 26 PLM Zegrze Pomorskie.

Wyżej wymienione trzy samoloty były jedynymi maszynami utraconymi przez 2 ELM w czasie jej bazowania na Lotnisko Mierzęcice. Warto zaznaczyć, że Eskadra w czasie szkolenia i wykonywania zadań bojowych nie poniosła żadnych strat wśród personelu. 11 PLM był dwukrotnie wyróżniony za bezpieczeństwo lotów. Podczas 38. Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP w Kiekrzu ( 8.02.1996r. ) za bezpieczeństwo lotów w 1995r. oraz podczas 41. Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP w Kiekrzu ( 2.02.1999r. ) za bezpieczeństwo lotów w 1998r. ( po raz drugi ).
Z początkiem 1999r. zapadła decyzja o powrocie 2 ELM do macierzystego 11 PLM Starachowice, który i tak jesienią 1999r. został rozformowany.
Ostatni samolot 2 ELM po usunięciu niesprawności i obsłudze startowej odleciał z Lotniska Mierzęcice w dniu 20.05.1999r. do 10 PLM w Łasku ( MIG-21 MF numer boczny 9011 ).
Jeden MiG-21 MF pozostał jak eksponat przed Międzynarodowym Portem Lotniczym.


Przy wjeździe na Lotnisko wita MiG-21 MF nb 6503. Samolot był eksploatowany w 2 ELM ( 11 PLM ). Samolot w sierpniu 1993r. został uszkodzony i skasowany z ewidencji lotnej. Niestety, pomalowany w graffiti nie prezentuje się okazale. Szkoda. 2010r.

Eskadra miała na wyposażeniu samoloty MIG-21 M, MIG-21 MF, MIG-21 UM, TS-11 Iskra.

Baza Statków Powietrznych.
Z dniem 01.12.1990r. powołano Bazę Statków Powietrznych ( B.S.P. - JW 4044 ). Zadaniem Bazy była kasacja samolotów, które zakończyły resurs lotny i techniczny, a znajdowały się na wyposażeniu Polskiego Lotnictwa Wojskowego. Jednostka zajmowała się także odzyskiwaniem podzespołów oraz sprzedażą spisanych ze stanu samolotów odbiorcom prywatnym, także zagranicznym. Wiele z tych maszyn przywrócono do stanu lotnego.
Baza Statków Powietrznych została rozwiązana z dniem 31.12.1999r. 






Wojsko całkowicie z Mierzęcic wycofało się w 2000r.. Majątek został przekazany pod zarząd AMW. Agencja Mienia Wojskowego zarządzała lotniskiem do maja 2001r. W czerwcu 2001r. użytkownikiem lotniska zostaje Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze ( GTL ).

PS

Część informacji została zaczerpnięta ze strony www.2eskadra.com Pana Mariana Karpiela.

Opracował Karol Placha Hetman