21 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego 1951r.-1986r.


Kraków 15.01.2008r.
21 Pułk Lotnictwa Zwiadowczego,
w Ławicy i Sochaczewie,
21 Pułk Lotnictwa Rozpoznawczego,
21 Samodzielny Pułk Lotnictwa Rozpoznawczego, 
21 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego,
21 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego i Artyleryjskiego,
21 Pułk Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego 
w Sochaczewie i Powidzu
1951r. – 1986r.



Historia 21 PLRT.
Do rozpoznania lotniczego Wojsko Polskie przywiązywało zawsze dużą wagę. W początkowym okresie, po zakończeniu II wojny światowej rolę samolotów rozpoznawczych pełniły samoloty bombowe Pe-2, a od 1949r. również Tu-2. Lecz potrzeba posiadania typowo rozpoznawczych samolotów, już nie tylko wykonujących swoje zadania przy pomocy obserwacji wzrokowej, ale także przy pomocy aparatury fotograficznej i innej, była nagląca.
Na podstawie Rozkazu Nr 0036/Org. Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 7.04.1951r. przystąpiono do formowania 21 Pułku Lotnictwa Zwiadowczego jako JW. 1295. Pułk zorganizowano na lotnisku Ławica-Poznań na bazie Eskadry Lotnictwa Zwiadowczego.
W maju 1954r. pułk został przebazowany na lotnisko Bielice koło Sochaczewa.
Na podstawie Rozkazu Nr 0310/Org. Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 18.12.1954r. jednostka otrzymuje nazwę 21 Pułk Lotnictwa Rozpoznawczego. Jednak już w następnym roku na podstawie Zarządzenia Nr 0260/Org. Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 29.11.1955r., nazwę zmieniono na 21 Samodzielny Pułk Lotnictwa Rozpoznawczego. Było to związane z tym, że Pułk nie podlegał żadnej dywizji, ani korpusowi, lecz bezpośrednio Sztabowi Generalnemu. I taki układ nie trwał długo, gdyż w 1957r. Pułk podporządkowano dowódcy Lotnictwa Operacyjnego. 
W 1959r. Pułk otrzymał sztandar ufundowany przez Radę Państwa.
W 1960r. Pułk posiada na etacie cztery eskadry. Dwie eskadry bliskiego rozpoznania i dwie eskadry dalekiego rozpoznania. Te pierwsze mają na wyposażeniu samoloty Lim-2. Te drugie samoloty Ił-28 i Ił-28 R.
W dniu 7.07.1960r. pułk otrzymuje na wyposażenie pierwszy samolot Lim-5 R nr 1C-1712 wyposażony w aparat fotograficzny AFA-39.
W lipcu 1960r. z okazji obchodów zwycięstwa pod Grunwaldem pułk wystawił do defilady 4 samoloty Lim-2, które tworzyły asystę dla bombowca Ił-28 z Powidza.
Już w 1963r. następują kolejne zmiany. Z dniem 13.04.1963r. jednostkę przeformowano na nowy etat i zmieniono nazwę na 21 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego. Stało się to na podstawie Rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych Nr 030/Org. z dnia 12.04.1963r. Zmiany te są związane z powołaniem na lotnisku w Sochaczewie kolejnej jednostki rozpoznawczej w postaci 32 Pułku Lotnictwa Rozpoznania Artyleryjskiego.

Nowe samoloty Lim-6 bis R. 1964r.
Z początkiem 1964r. do 21 PLRT zaczęto wprowadzać nową technikę lotniczą w postaci nowoczesnych szturmowo-rozpoznawczych samolotów Lim-6 bis R. Samoloty należały do trzeciej serii produkcyjnej. W tej serii część samolotów wykonano jako szturmowe, a część jako szturmowo-rozpoznawcze i te samoloty trafiły do 21 PLRT.
W dniu 6.01.1964r. w Sochaczewie przyjęto 3 Lim-6 bis nr; 1J 06-01 / 601, 1J 06-02 / 602, 1J 06-04 / 604. W dniu 16.01.1964r. przyjęto 7 Lim-6 bis R nr; 1J 06-05 / 605, 1J 06-06 / 606, 1J 06-07 / 607, 1J 06-08 / 608, 1J 06-09 / 609, 1J 06-11 / 611, 1J 06-14 / 614. W dniu 6.03.1964r. Pułk przyjął 2 Lim-6 bis R nr; 1J 06-37 / 637, 1J 06-38 / 638. W dniu 13.03.1964r. kolejne 2 lim-6 bis R nr; 1J 06-35 / 635, 1J 06-36 / 636. Łącznie Pułk otrzymał na pewno 14 maszyn szturmowo-rozpoznawczych.
Z początkiem lat 70-tych 21 PLRT otrzymał dodatkowo, co najmniej trzy samoloty szturmowo-rozpoznawcze Lim-6 MR nr; 1D 01-01 / 101, 1D 05-23 / 523, 1D 06-18 / 618. Były to samoloty Lim-5 P przebudowane do standardu Lim-6 bis w LZR-2 w Bydgoszczy. 

Kolejne zmiany. 
W kwietniu 1968r. po raz kolejny następują zmiany organizacyjne. Pułk zostaje przeformowany na nowy etat i przemianowany na 21 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego i Artyleryjskiego. Dokonano tego na podstawie Rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych Nr 015/Org. Z dnia 16.04.1968r. 
W styczniu 1969r. Pułk został przebazowany na lotnisko w Powidzu.
W 1982r. jednostkę przeformowano po raz kolejny i przemianowano na 21 Pułk Lotnictwa Bombowego-Rozpoznawczego. 

Rozformowanie. 1986r.
Na podstawie zarządzenia Nr 017/Org. Dowódcy Wojsk Lotniczych z dnia 3.10.1986r. Pułk zostaje rozformowany w terminie do 31.12.1986r. Lecz na bazie tego Pułku sformowano w 7 Pułku Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego – 3 Eskadrę.

Dowódcy Pułku;
· mjr pil. Andriej Dubowoj ( 1951-1955 )
· płk pil. Aleksander Milart ( 1955-1963 )
· ppłk pil. Michał Polech ( 1963-1967 )
· ppłk pil. Leopold Pacek ( 1967-1971 )
· ppłk pil. Adam Mąkosa ( 1971-1975 )
· płk dypl. pil. Zbigniew Jędrzejewski ( 1975-1979 )
· ppłk dypl. pil. Wiktor Frankiewicz ( 1979-1983 )
· ppłk dypl. pil. Janusz Konieczny ( 1983-1986 )
· kpt. dypl. nawig. Andrzej Pająk ( 1986 )

Sprzęt 21 PLRT;
· Ił-28,
· Ił-28 R,
· Lim-1, 
· Lim-2,
· Lim-5,
· Lim-5 R,
· Lim-6 bis R, 

Opracował 
Karol Placha Hetman